Brussel bestempelt AWS en Azure als DMA-poortwachter: meer rechten voor wie cloud inkoopt

De Europese Commissie heeft de clouddiensten van Amazon (AWS) en Microsoft (Azure) voorlopig aangewezen als 'poortwachters' onder de Digital Markets Act (DMA). Dat is opvallend, want geen van beide haalde de kwantitatieve drempels van de wet. De Commissie greep toch in vanwege hun omvang en, vooral, de greep die ze op klanten houden. Voor elk Nederlands bedrijf dat zijn data en applicaties bij een van deze twee hyperscalers draait, en dat zijn er veel, betekent het op termijn meer rechten: makkelijker overstappen, je data meenemen en geen voortrekken van hun eigen diensten.

Wat de Commissie besloot

De Commissie bestempelde op 25 juni AWS en Azure als de twee grootste clouddiensten in de EU en wil ze DMA-verplichtingen opleggen, zo meldt Security.NL. Bijzonder is dat beide bedrijven de gebruikelijke drempels niet haalden. De Commissie wees ze toch aan op grond van hun forse omzet, hun enorme gebruikersbasis, lock-in-effecten, hoge overstapkosten en grote ecosystemen. Daarbij is volgens Brussel het AI-aanbod inmiddels een doorslaggevende factor geworden in de inkoop van cloud.

"Clouddiensten zijn een hoeksteen van de Europese economie geworden, en deze diensten moeten opereren in eerlijke, open en competitieve markten", aldus Henna Virkkunen, uitvoerend vicevoorzitter voor technologische soevereiniteit, bij de aankondiging. De aanwijzing vloeit voort uit een marktonderzoek dat de Commissie in november 2025 startte naar concurrentie op de cloudmarkt.

Het gaat om een voorlopige beslissing. Amazon en Microsoft kunnen de bevindingen aanvechten voordat de Commissie een definitief besluit neemt, en krijgen na bevestiging zes maanden om aan de regels te voldoen.

Wat poortwachterschap concreet betekent

Een poortwachter moet zich aan strengere spelregels houden. De kern: geen voortrekken van de eigen diensten boven die van concurrenten, klanten echte mogelijkheden bieden om over te stappen, en data overdraagbaar maken tussen systemen. In de praktijk raakt dat precies de pijnpunten waar bedrijven al jaren tegenaan lopen: dure uitstapkosten, gegevens die vastzitten in één omgeving, en koppelingen die net wat soepeler werken met de diensten van de aanbieder zelf.

Wat dit voor jou betekent

Draai je op AWS of Azure, dan schuift de macht een stukje jouw kant op. Overstappen of een tweede aanbieder ernaast zetten wordt makkelijker, en je data meenemen wordt een recht in plaats van een gunst. Dat past in een bredere beweging: de Tweede Kamer wil dat Europese, soevereine datacenters voorrang krijgen op de Amerikaanse hyperscalers, en de gemeente Groningen onderzoekt een overstap naar Linux en opensource om leveranciersonafhankelijker te worden.

Wacht alleen niet op de wet. Een voorlopige aanwijzing kan worden aangevochten, en zes maanden compliance is zo voorbij. De winst pak je nu al door je architectuur zo te bouwen dat overstappen geen verbouwing is: standaarden boven leverancierseigen koppelingen, je data exporteerbaar, en helder welke onderdelen je zonder pijn elders kunt draaien. Wie dat ontwerpt, heeft de keuze. Wie het uitstelt, blijft afhankelijk van wat Brussel afdwingt.