Amerikaanse regering ontraadt Apple Chinese geheugenchips

De Amerikaanse regering wil niet dat Apple geheugenchips in China koopt, zegt minister van Handel Howard Lutnick in een interview met The Wall Street Journal, dat er meteen bij aantekent dat Apple het mogelijk toch doet.

Daarmee komt de grootste onaangeboorde bron van extra geheugen politiek klem te zitten voor een van de zwaarste inkopers ter wereld. Voor wie dit najaar telefoons of laptops voor een team vervangt, is dat vooral het uitblijven van verlichting. De krapte die Apple in juni al tot prijsverhogingen dwong houdt aan, en de vraag waar het geheugen in een apparaat vandaan komt wordt harder in plaats van zachter.

Gezegd rond een fabrieksbezoek in Houston

Lutnick sprak zich uit in een interview na een rondgang door een Apple-fabriek in Houston, een dag nadat hij daar samen met topman Tim Cook de nieuwe locatie opende. De regering-Trump is er geen voorstander van, zei hij, en er moeten andere oplossingen voor het geheugenprobleem zijn dan grote Amerikaanse bedrijven die Chinees geheugen gebruiken. Gevraagd of hij dat ook rechtstreeks tegen Apple had gezegd, antwoordde hij dat hij dat onomwonden had gedaan.

De plek is veelzeggend. Apple opende op 13 augustus zijn Advanced Manufacturing Center in Houston, een trainingslocatie van zo'n tweeduizend vierkante meter in hetzelfde gebouw waar het zijn AI-servers bouwt, en later dit jaar begint daar de productie van de Mac mini. Het hoort bij de 600 miljard dollar die Apple vorig jaar toezegde aan productie in de Verenigde Staten. Op precies dat podium kreeg het bedrijf te horen dat de Chinese route dicht moet blijven.

Een verbod is dit niet

Voor de weging is dat onderscheid belangrijk. Er ligt geen regel die de aankoop tegenhoudt: gangbaar geheugen kopen bij CXMT of YMTC valt op dit moment niet onder de Amerikaanse exportbeperkingen, terwijl het delen van productinformatie met die bedrijven wel toestemming van de overheid vereist. Beide staan op de 1260H-lijst van het Pentagon, met ondernemingen die het Chinese leger zouden steunen.

De harde deadline komt dan ook niet van het ministerie maar uit de Senaat. Apple test sinds begin augustus CXMT-geheugen in onder meer iPhones en MacBooks, terwijl senator Jim Banks en fractieleider Chuck Schumer voor 21 augustus de toezegging eisen dat geen chip van CXMT of YMTC in enig Apple-product belandt. Daarachter ligt sectie 5949 van de defensiebegroting van 2023: vanaf december 2027 mogen Amerikaanse federale diensten geen apparatuur meer kopen waarin chips van die twee zitten.

Micron duwt van de andere kant

Apple staat niet alleen tegenover Washington. Geheugenmaker Micron waarschuwde het Witte Huis dat Apple met Chinees geheugen de Amerikaanse herindustrialisatie ondergraaft, en senatoren uit staten met Micron-fabrieken spraken Cook er persoonlijk op aan. Analisten lezen Apples verkenning van Chinese leveranciers daarom eerder als drukmiddel richting Samsung, SK hynix en Micron dan als een aanstaande leverancierswissel.

Dat sluit aan op wat Cook zelf zei. Op de kwartaalcijfers van 30 juli noemde hij de geheugenprijzen een overstroming zoals je die eens per eeuw ziet, en wees hij erop dat drie bedrijven de DRAM-markt beheersen: meer leveranciers zouden helpen aan de aanbodkant en misschien ook aan de prijskant. Verder dan het evalueren van alle opties ging hij niet, en voor het lopende kwartaal gaf Apple een omzetgroei van 9 tot 10 procent af, onder de 12 procent waar analisten op rekenden.

Van een verzoek naar een antwoord zonder handtekening

Eind juni vroeg Apple de Amerikaanse overheid nog om een vrijstelling om bij CXMT te mogen kopen, plus de garantie dat het bedrijf niet op de Entity List zou belanden. Dat antwoord ligt er nu, alleen niet op papier: geen vergunning, geen verbod, wel een minister die zegt dat hij het niet wil. Wat overblijft is een keuze die Apple zelf moet maken, met een senaatsdeadline van 21 augustus in de agenda.

Voor een Nederlandse inkoper verandert daarmee de aard van de onzekerheid. Het geheugentekort was tot nu toe een marktprobleem waar je omheen plande: eerder bestellen, langer doorschuiven, een configuratie lager. Apple trok in juni de prijzen van vrijwel de hele Mac- en iPad-lijn op, met de goedkoopste MacBook Neo van 699 naar 799 euro. Nu komt daar een variabele bij die in geen enkel leverschema staat. Werkgeheugen was jarenlang een anonieme grondstof; inmiddels bepaalt de herkomst ervan mede of een apparaat over twee jaar nog in een Amerikaanse overheidsketen mag meedraaien. Het tekort is van een inkoopvraagstuk een handelspolitiek dossier geworden, en dat lost zich niet op met een beter kwartaal.