Apple test Chinese CXMT-geheugenchips in iPhones en MacBooks

Apple test geheugenchips van het Chinese CXMT in onder meer iPhones en MacBooks, meldt The Wall Street Journal op basis van ingewijden, terwijl het AI-geheugentekort zijn inkoop klemzet.

Voor wie dit najaar telefoons of laptops voor een team vervangt, komt er een derde variabele bij. Prijs en levertijd stonden al onder druk. Nu wordt ook de herkomst van het geheugen in een apparaat iets waar je een antwoord op moet hebben, richting een klant, een aanbesteding of je eigen risicobeheer. Dat uitgerekend Apple deze route verkent, zegt vooral hoe hard de krapte inmiddels is.

Wat er gemeld wordt, en wat niet

Apple voert volgens het verhaal van Raffaele Huang en Rolfe Winkler gesprekken in een vroeg stadium met CXMT over de levering van componenten, met als doel ze te gebruiken in een deel van de toestellen die het in China verkoopt. Voor die stap hoopt het bedrijf op toestemming van het Witte Huis.

De status van het bericht is belangrijk. Het steunt op anonieme bronnen en Apple heeft geen commercieel gebruik van CXMT-geheugen bevestigd. Persbureaus en financiële sites namen het diezelfde dag over zonder het zelfstandig te bevestigen. Testen is bovendien niet inbouwen: in 2022 beoordeelde Apple NAND-geheugen van het eveneens Chinese YMTC voor de iPhone en zag daar na kritiek uit het Congres alsnog van af, memoreren de senatoren die het bedrijf nu opnieuw aanspreken.

Washington heeft er 21 augustus op gezet

Die kritiek loopt al. Op 29 juli stuurden senator Jim Banks en Democratisch fractieleider Chuck Schumer met collega's een brief aan Apple-topman Tim Cook, waarin ze uiterlijk 21 augustus de toezegging eisen dat geen geheugen van CXMT of YMTC in enig Apple-product belandt, waar ter wereld het ook verkocht wordt. Ze vragen daarbij op welke productlijnen en welk type geheugen de kwalificatie slaat, DRAM, NAND of HBM, en welke technische specificaties en productplannen Apple met CXMT heeft gedeeld.

De beperking tot toestellen voor de Chinese markt houdt volgens de brief geen stand. Zodra een onderdeel de kwalificatie voor Apple-productie haalt, is wereldwijde toepassing nog maar één inkoopbesluit weg. Het Amerikaanse ministerie van Defensie merkte CXMT en YMTC aan als Chinese militaire ondernemingen onder sectie 1260H, en sectie 5949 van de defensiebegroting van 2023 verbiedt Amerikaanse federale diensten vanaf december 2027 producten te kopen waarin chips van die twee zitten.

Opvallend in dezelfde brief: goedkoop is het argument niet. CXMT rekent volgens de senatoren in sommige gevallen hogere prijzen dan de wereldwijde concurrentie en verhoogde recent de prijzen voor bestaande klanten. Wat Apple bij een Chinese leverancier zoekt is dus eerder volume dan korting.

Waarom CXMT ineens meetelt

CXMT ging in twee weken van geblackliste buitenstaander naar zwaargewicht. Het bedrijf haalde op 27 juli 57,92 miljard yuan op met zijn beursgang op de Shanghai STAR Market en zag het aandeel op de eerste handelsdag met ongeveer 470 procent stijgen, van 8,66 naar 49,50 yuan. Dat bracht de beurswaarde op 3,3 biljoen yuan, omgerekend zo'n 487 miljard dollar, en maakte CXMT de meest waardevolle beursgenoteerde onderneming van China, boven ICBC. Eerder sloot het al een geheugencontract van 3 miljard dollar met Tencent, ondanks de Amerikaanse zwarte lijst.

De markt eronder wordt niet ruimer

De krapte waar dit uit voortkomt, wordt de komende kwartalen erger in plaats van beter. Geheugenleverancier Adata rekent voor het derde kwartaal van 2026 op DRAM-prijzen die 20 tot 30 procent stijgen en NAND-flash die 35 tot 40 procent duurder wordt, en verwacht dat het DRAM-tekort in 2027 nog knellender wordt dan nu. Bij branchegenoot Winbond vragen klanten inmiddels om langetermijncontracten die capaciteit tot voorbij 2028 vastleggen, met gesprekken die al over 2029 en 2030 gaan.

Dat sluit aan op wat Micron eerder stelde: het tekort komt maar deels door AI en zeker zo hard door jarenlange onderinvestering in gewone geheugencapaciteit. Een tekort dat uit onderinvestering komt, los je niet op met een goed kwartaal.

Wat dit doet met een vervangingsronde in Nederland

De rekening is hier al zichtbaar. Apple trok eind juni de prijzen van vrijwel de hele Mac- en iPad-lijn op, waarbij de goedkoopste MacBook Neo van 699 naar 799 euro ging, en sinds begin augustus staat de MacBook Air bij Apple zelf pas eind augustus in de planning, bij afwijkende configuraties zelfs in september.

Herkomst komt daar nu als derde vraag bij. Voor het gros van de Nederlandse bedrijven verandert er morgen niets, want CXMT-geheugen zou voorlopig alleen in toestellen voor de Chinese markt terechtkomen. Het wordt anders zodra je levert aan of samenwerkt met partijen die aan Amerikaanse inkoopregels vastzitten: die mogen vanaf december 2027 geen apparatuur meer aanschaffen waarin CXMT- of YMTC-chips zitten. Wie hardware in drie tot vijf jaar afschrijft, koopt vandaag al machines die in die periode staan.

Van een verzoek in Washington naar een chip in de testbank

Zes weken geleden vroeg Apple de Amerikaanse regering nog om toestemming om überhaupt geheugen bij CXMT te mogen kopen, plus de garantie dat het bedrijf niet op de zwaarste handelslijst zou belanden. Die toestemming is er nog steeds niet, en toch liggen de chips inmiddels in een testbank. Die volgorde zegt genoeg over de nood.

Wat er daarmee verschuift is groter dan één leverancierskeuze. Het geheugen in een apparaat was jarenlang een anonieme grondstof: je kocht een laptop met 16 gigabyte en wie die 16 gigabyte had gebakken deed niet ter zake. Nu bepaalt dat antwoord mede of een apparaat over twee jaar nog in een Amerikaanse overheidsketen mag meedraaien. De AI-boom maakte van werkgeheugen eerst een kostenpost, toen een levertijdprobleem, en nu een herkomstvraag.