Alisina NawabiDe Italiaanse mededingingsautoriteit AGCM is een formeel onderzoek begonnen naar Microsoft. De inzet: de manier waarop het bedrijf de prijs van zijn Microsoft 365-abonnement verhoogde nadat het er de AI-diensten Copilot en Designer in had geschoven. Volgens de toezichthouder kregen abonnees daarover te weinig duidelijke uitleg en werden ze standaard, tenzij ze zelf opzegden, op een duurder abonnement gezet. Het is een Italiaanse zaak, maar de praktijk en de Europese consumentenregels eronder raken net zo goed Nederlandse gebruikers en de IT-budgetten van bedrijven.
Wat AGCM Microsoft verwijt
Op 26 juni opende AGCM een onderzoek (zaak PS13129) tegen Microsoft Ireland Operations Ltd. en Microsoft S.r.l. wegens een mogelijk oneerlijke handelspraktijk. De informatie over de prijsverhoging zou versnipperd zijn gepresenteerd, zonder duidelijk te maken dat Microsoft 365 was uitgebreid met de AI-diensten Copilot en Designer. Bovendien zouden gebruikers standaard, tenzij ze actief opzegden, op een nieuw en duurder abonnement zijn gezet. Dat is volgens de toezichthouder niet alleen misleidend, maar ook een agressieve praktijk, omdat het de keuzevrijheid van de consument onnodig inperkte.
Microsoft “houdt zich aan de Italiaanse consumentenwetgeving en werkt mee aan het vooronderzoek”, zo reageert een woordvoerder van het bedrijf op de zaak. Een onderzoek is nog geen boete: AGCM beoordeelt nu of er echt sprake is van een overtreding.
De prijssprong die de aanleiding is
Begin 2025 bundelde Microsoft Copilot en Designer in de consumentenabonnementen Personal en Family en verhoogde tegelijk de prijs. In het Verenigd Koninkrijk ging Microsoft 365 Personal van 59,99 naar 84,99 pond per jaar, een stijging van 42 procent; het Family-abonnement werd 31 procent duurder. In Nederland kost Personal nu 99 euro per jaar, ofwel 10 euro per maand. Wie de AI niet wilde, kon overstappen naar een “Classic”-abonnement zonder Copilot tegen de oude prijs, maar die uitweg bood Microsoft maar ongeveer een jaar aan en stond niet prominent in beeld. Precies dat patroon, stilletjes duurder met een verstopte opt-out, is wat AGCM nu tegen het licht houdt.
Voor bedrijven verandert er nog meer
De meeste Nederlandse organisaties draaien niet op Personal of Family, maar op de zakelijke Microsoft 365-abonnementen. Daar komt dezelfde beweging aan: per 1 juli 2026 gaan de zakelijke lijstprijzen omhoog. Business Basic stijgt van 6 naar 7 dollar en Business Standard van 12,50 naar 14 dollar per gebruiker per maand, terwijl losse SharePoint Online- en OneDrive for Business-abonnementen verdwijnen. Microsoft heeft vooralsnog alleen dollarprijzen gedeeld; de Europese tarieven volgen nog.
Ook hier zit het AI-element in de prijs: de hogere tarieven horen bij een breder pakket aan AI-, beveiligings- en beheerfuncties. De vraag die AGCM in de consumentenmarkt stelt, geldt straks net zo hard voor de zakelijke kant: krijg je een eerlijke keuze, of betaal je gewoon meer voor iets dat je er ongevraagd bij krijgt?
Wat dit voor jou betekent
Het echte verhaal is niet die ene prijsverhoging, maar de greep die een leverancier op je heeft als je hele kantoor in zijn pakket zit. Wordt het duurder of verandert de inhoud, dan heb je weinig te kiezen. Daarom is het verstandig je afhankelijkheid bewust te bekijken. Dat begint klein: weet welke AI-functies je echt gebruikt, en reken door welke AI-assistent bij je past en wat Copilot bovenop je Microsoft 365-licentie werkelijk kost voordat je de hele organisatie laat upgraden. Wie verder wil kijken, kan stap voor stap migreren naar een soevereine werkplek met Nextcloud, e-mail en Linux, waarbij het verschil minder in de prijs zit dan in de grip op je data en je beheer. Het is geen toeval dat het Rijk de Microsoft-werkplek van ambtenaren stapsgewijs vervangt door een soeverein alternatief: dezelfde zorg over prijs en afhankelijkheid speelt overal.
Een prijssprong die je niet zag aankomen is geen ongeluk, maar de logische uitkomst van te veel onder een dak. Of je nu blijft of vertrekt, de winst zit in het weten wat je gebruikt, wat het kost en hoe makkelijk je weg kunt.
Veelgestelde vragen
Grip op je software, niet andersom
Een prijssprong of een AI-functie die je er ongevraagd bij krijgt, laat zien hoe afhankelijk je van een leverancier bent. Ik denk met je mee, ontwerp en bouw end-to-end de software, koppelingen en automatisering die jij echt nodig hebt, self-hosted waar dat kan, zodat jij bepaalt wat je gebruikt en betaalt.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
