Hoogspanningsmasten en elektriciteitslijnen tegen een roze avondlucht.
Nieuws16 november · 18:395 min leestijd

Harvard schat CO₂-uitstoot van hyperscale-datacenters op 25,7 Mt

Een Harvard-studie modelleert de CO₂-uitstoot van 403 Amerikaanse hyperscalers tussen mei 2024 en april 2025. De centrale schatting is 25,7 Mt, geen meterstand of meting van 2026.

Hyperscale-datacenters in de VS komen in Harvard-onderzoek voor Nature Sustainability uit op een centrale uitstootschatting van 25,7 miljoen ton CO₂, voor 403 locaties tussen mei 2024 en april 2025.

Voor een Nederlandse organisatie die cloud- en AI-diensten inkoopt, zit de praktische inzet in de herkomst van elektriciteit achter die diensten. Als je die uitstoot in Scope 3 rapporteert, zijn regio, stroommix en meetperiode nodig om het cijfer aan een cloudproduct te koppelen. Het GHG Protocol rekent ingekochte diensten tot Scope 3-categorie 1 en beschrijft een leveranciersspecifieke of hybride berekening. Dat sluit aan bij de uitstoot van cloud- en AI-diensten die als ingekochte goederen en diensten in de Scope 3-inventaris van de afnemer valt.

De uitkomst omvat 403 locaties

De studie telt 403 hyperscale-datacenters. De onderzoekers gebruikten satellietbeelden voor de locaties en EPA-data voor de regionale stroommix; het verbruik modelleerden ze onder verschillende aannames. Harvard Chan meldt dat 54 procent van de toegerekende stroom fossiel was, met 38 procent aardgas en 15 procent steenkool.

Over die scenario’s komt het verbruik uit op 68 tot 99 terawattuur en de bijbehorende uitstoot op 21 tot 31 miljoen ton CO₂. In het centrale scenario is dat 81,8 terawattuur, ongeveer 1,8 procent van het totale Amerikaanse stroomverbruik, en 25,7 miljoen ton CO₂.

De elektriciteitsgewogen uitstootintensiteit kwam uit op 314 gram CO₂ per kilowattuur, tegenover 348 gram voor de Amerikaanse stroomopwekking als geheel. Het landelijke gemiddelde verhult regionale verschillen: een datacenter in een regio met veel gas- of kolenstroom heeft een ander uitstootprofiel dan een locatie op een schoner net. Reuters plaatst de nieuwe uitkomst op ongeveer driemaal de laatste peer-reviewed schatting uit 2018.

Kaarten met uitstoot en stroomverbruik per Amerikaanse staat en netregio. Bron: Guidi et al., Nature Sustainability
Kaarten met uitstoot en stroomverbruik per Amerikaanse staat en netregio. Bron: Guidi et al., Nature Sustainability

BNEF rekent een ander scenario door

BloombergNEF telt 181 gigawatt aan aangekondigde gasopwek bij datacenters in de VS. Als alle projecten worden gebouwd en draaien, bedraagt de extra uitstoot 152 miljoen ton CO₂-equivalent per jaar tegenover gemiddelde netstroom. Dat cijfer gaat over aangekondigde centrales en een toekomstscenario. Dezelfde analyse verwacht dat de wereldwijde stroomvraag van datacenters in 2035 stijgt tot 2.354 TWh per jaar, zeven procent van het wereldwijde elektriciteitsverbruik.

De Harvard-studie kijkt juist naar bestaande hyperscale-locaties en rekent de stroommix van hun regio’s toe aan het verbruik in 2024 en 2025. De twee uitkomsten beantwoorden dus verschillende vragen: BNEF onderzoekt wat geplande gasopwek kan toevoegen als projecten doorgaan; Harvard schat de uitstoot die samenhing met een afgebakende groep operationele locaties. De 152 Mt en 25,7 Mt zijn niet bij elkaar op te tellen.

Europa bouwt aan vergelijkbare datacenterdata

Ook in Europa groeit de druk om energiegebruik van datacenters zichtbaar en vergelijkbaar te maken. De Europese Commissie stelt een gemeenschappelijke rating voor datacenters voor, naast de bestaande rapportageplicht voor locaties met een aanzienlijk energieverbruik. In de rating komen energie- en watergebruik en de herkomst van stroom terug. Het voorgestelde EU-label deelt energie- en waterefficiëntie apart in en toont ook energiebronnen.

Een datacenterlabel beschrijft de locatie, niet automatisch de uitstoot van één cloudproduct of AI-verzoek. Een leverancier moet gebruik, regio en stroommix nog aan zijn diensten kunnen koppelen voordat een afnemer daar een eigen Scope 3-cijfer van kan maken. De EU-data kunnen die leveranciersinformatie aanvullen, maar vervangen haar niet.

De uitkomst is geen meterstand uit 2026

De 25,7 Mt is een modeluitkomst voor de periode mei 2024 tot en met april 2025, geen verzameling meterstanden en geen actuele meting voor 2026. Het artikel gebruikt een locatiegebonden toerekening van elektriciteitsopwekking. Daardoor hangt de uitkomst mede af van de aannames over verbruik en de regionale stroommix.

De auteurs hebben hun berekeningscode en regionale totalen openbaar gemaakt, maar de volledige gegevens over afzonderlijke faciliteiten blijven afgeschermd door afspraken over datagebruik. Het onderzoeksarchief publiceert code en geaggregeerde resultaten, maar geen volledige lijst met werkelijke verbruiksdata per faciliteit. Daaruit volgt dat lezers de methode en totalen kunnen nalopen, maar individuele locaties niet zelfstandig kunnen narekenen.

De mede-auteur Francesca Dominici vertelde The Guardian dat er sinds het einde van de meetperiode meer datacenters zijn gebouwd en bestaande locaties zijn uitgebreid. Die ontwikkeling kan de huidige uitstoot verhogen, maar is geen nieuwe raming van 2026; het artikel houdt de 25,7 Mt bij de oudere meetperiode. WIRED rapporteert dat de gemiddelde locatie 40 megawatt was, nieuwe campussen honderden of duizenden megawatt kunnen omvatten en eigen centrales achter de meter buiten de studie vielen. Dat beperkt de vergelijking met grotere projecten die nu worden gepland.

De drie publicaties kijken elk naar een ander deel van de stroomvraag: Harvard naar bestaande locaties in 2024 en 2025, BloombergNEF naar aangekondigde gascentrales en de Europese Commissie naar vergelijkbare prestatiegegevens. Voor cloudinkoop blijft de koppeling tussen locatie, stroommix en afgenomen dienst bepalend. Alleen gegevens per regio, dienst en meetperiode maken duidelijk welk deel van een leverancierscijfer bij het eigen gebruik hoort. Tot die koppeling er is, geeft de 25,7 Mt de schaal van hyperscale-infrastructuur weer, geen uitstootwaarde voor één Nederlands bedrijf.

Veelgestelde vragen

Alisina Nawabi
Geschreven doorAlisina Nawabi

AI Product Engineer & Solutions Architect

Maak clouddata bruikbaar

Ik help je gegevens over cloudstroom en uitstoot bruikbaar te maken, van meedenken en ontwerp tot bouwen en automatiseren, self-hosted waar dat kan.

Meer informatie

Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.

Gerelateerde artikelen

IEA raamt 70 procent meer CO₂-uitstoot door datacenterstroom
Nieuws
4 min

19 nov 08:26

IEA raamt 70 procent meer CO₂-uitstoot door datacenterstroom

De IEA raamt 70 procent meer CO₂-uitstoot die samenhangt met datacenterstroom in 2030. De raming geldt voor de sector en vertelt niet hoeveel uitstoot aan een afzonderlijk datacenter of cloudaccount is toe te rekenen.

BNEF rekent 152 Mt extra uitstoot in VS-datacentergasscenario
Nieuws
5 min

12 nov 06:36

BNEF rekent 152 Mt extra uitstoot in VS-datacentergasscenario

BloombergNEF rekent 152 miljoen ton extra uitstoot in een alles-gebouwdscenario voor Amerikaanse datacentergascentrales. Voor Nederlandse cloudkopers verschuift de vraag naar stroommix, regio en leveranciersdata voor hun eigen uitstootrapportage.

Nederland treedt toe tot chipalliantie Pax Silica, terwijl het zich tegen de ASML-wet blijft verzetten
Nieuws
4 min

25 jun 12:28

Nederland treedt toe tot chipalliantie Pax Silica, terwijl het zich tegen de ASML-wet blijft verzetten

Nederland tekende in Washington voor het Amerikaanse chipverbond Pax Silica. Tegelijk verzet Den Haag zich tegen een wet die ASML zou dwingen zijn export naar China verder af te knijpen.

SpaceX plant ruim 74 miljard in AI-rekencampussen
Nieuws
4 min

12 nov 19:20

SpaceX plant ruim 74 miljard in AI-rekencampussen

SpaceX verdeelt ruim 74 miljard dollar over AI-rekencampussen in Texas en Arizona. Texas is al in aanbouw; de aanvraag voor de 6-gigawattcampus in Arizona wacht op vergunning en stroomafspraken.

Microsoft breidt Nscale-capaciteit in Texas niet uit
Nieuws
5 min

7 nov 16:20

Microsoft breidt Nscale-capaciteit in Texas niet uit

Microsoft neemt volgens Reuters geen extra Nscale-capaciteit in Texas af en bouwt de Oracle-huur af. De gemelde uitbreidingsoptie is betwist, terwijl Azure-vraag en leververtragingen blijven bestaan.

Brad Smith vraagt het VK AI-veiligheidsregels te leiden
Nieuws
4 min

12 okt 20:42

Brad Smith vraagt het VK AI-veiligheidsregels te leiden

Microsoft-president Brad Smith wil dat het Verenigd Koninkrijk wereldwijde AI-veiligheidsregels leidt. Hij noemt een noodrem, verplichte incidentmeldingen aan getroffen partijen en toetsing van frontiermodellen vóór vrijgave, maar kondigt geen nieuwe Britse wet aan.