BNEF rekent 152 Mt extra uitstoot in VS-datacentergasscenario

Datacentergas kan volgens BloombergNEF jaarlijks 152 miljoen ton CO₂-equivalent extra uitstoten ten opzichte van het gemiddelde Amerikaanse net, gelijk aan 10 procent van de stroomsectoruitstoot in 2025 als alle Amerikaanse plannen worden gebouwd en draaien.

Voor Nederlandse bedrijven die AI- of clouddiensten inkopen, kan de stroombron achter de dienst meetellen bij de uitstoot van ingekochte diensten in de eigen Scope 3-inventaris. Welke regio de AI-verwerking afhandelt, welke energie die regio gebruikt en hoe de leverancier de uitstoot berekent, worden daarmee concrete inkoopvragen. Dat raakt aan de uitstoot van cloud- en AI-diensten die in de Scope 3-keten van de afnemer terechtkomt.

181 gigawatt aan gasplannen is geen prognose

De BNEF-studie raamt 2.354 terawattuur datacenterstroom per jaar in 2035, ongeveer 7 procent van de wereldwijde elektriciteitsvraag. Het bureau telt 181 gigawatt aan aangekondigde gasopwek naast datacenters; 165 gigawatt, ruim 90 procent, hoort bij Amerikaanse locaties. De meeste projecten mikken op ingebruikname vóór 2030.

Als alle aangekondigde Amerikaanse gascentrales volgens BNEF worden gebouwd en draaien, stoten ze naar schatting 345 miljoen ton CO₂-equivalent per jaar uit. Dat is 152 miljoen ton meer dan dezelfde capaciteit met stroom uit het gemiddelde Amerikaanse net zou uitstoten, gelijk aan 10 procent van de stroomsectoruitstoot in 2025. Het cijfer voorspelt dus geen toekomstige stijging van de totale sectoruitstoot.

BNEF zegt dat de projecten verschillen in ontwikkelfase en timing: 181 gigawatt toont mogelijke schaal, geen bouwprognose. Quartz noemt de 10-procentsuitkomst eveneens een scenario waarin alle aangekondigde Amerikaanse centrales worden gebouwd en draaien.

Reuters telde meer dan 700 gigawatt aan stroomaanvragen van grote verbruikers, vooral datacenters, in delen van het Midwesten, de Mid-Atlantic en het zuiden; veel zijn dubbel geteld of niet financierbaar. Sommige netbedrijven tellen alleen contractaanvragen, andere ook vrijblijvende verzoeken. Die 700 gigawatt is gevraagd netvermogen; BNEF’s 181 gigawatt is aangekondigde gasproductie. Geen van beide is gerealiseerde capaciteit.

Netwachttijd kan gas langer laten draaien

BNEF koppelt de aangekondigde centrales aan de haast om stroom op tijd beschikbaar te krijgen. Netvertragingen houden datacenterprojecten in de Verenigde Staten en Europa tegen; eigen gascentrales kunnen de start versnellen terwijl een aansluiting uitblijft. Veel plannen zijn bedoeld als tijdelijke overbrugging. Zodra een centrale eenmaal draait, kunnen de inkomsten uit stroomlevering het aantrekkelijk maken om door te produceren nadat het datacenter op het net is aangesloten. BNEF waarschuwt dat zo fossiele stroom langer onderdeel van de energiemix kan blijven.

Dat patroon heeft al een concreet contractueel voorbeeld. Chevron en Microsoft sloten een twintigjarige stroomovereenkomst rond een gascentrale van 2,67 gigawatt voor een datacenter in West-Texas. Chevron verwacht de eerste stroom in 2028, maar de finale investeringsbeslissing moet nog volgen. De onderneming zegt dat die beslissing eind 2026 wordt verwacht, onder voorbehoud van overige voorwaarden, in de aankondiging van het Project Kilby-contract. De overeenkomst is dus getekend, maar de centrale is nog geen operationele stroombron.

Netregels bepalen ook de stroommix

BNEF vergeleek maatregelen voor snellere aansluitingen in zeventien markten. Veel regelingen zijn zo nieuw dat er nog weinig meetbewijs is over hun effect op wachttijden of uitstoot. Financiële verplichtingen voor ontwikkelaars hebben in de Verenigde Staten sterker bewijs: na een tarief met aansluitverplichtingen daalde de datacenterpijplijn van Ohio Power Co. van meer dan 30 naar 13 gigawatt. Een kleinere aanvraagrij zegt op zichzelf niets over de energiebron.

Ook de voorwaarden voor nieuwe opwek verschillen. In delen van de VS kunnen datacenters zonder vergelijkbare hernieuwbare eisen eigen gasopwek aan het net toevoegen. Ierland koppelt nieuwe grote aansluitingen aan dekking van 80 procent van de jaarvraag met extra hernieuwbare energie. De Europese Commissie beschrijft de rapportageplicht voor energieprestaties en het voorstel voor een rating die energie- en watergebruik transparanter maakt. De voorgestelde Europese datacenterlabels tonen ook energiebronnen en verbruik, maar geven niet automatisch de uitstoot van een klanttoepassing.

Cloudinkopers kunnen om herleidbare cijfers vragen

Voor ingekochte goederen en diensten beschrijft het GHG Protocol een leverancier-specifieke methode op basis van productniveaugegevens van de leverancier. Een hybride aanpak vult directe leveranciersdata aan met gemiddelden waar gegevens ontbreken. Voor cloud en AI is daardoor een uitstootwaarde per regio en dienst beter herleidbaar dan een algemene duurzaamheidsclaim.

In een aanbesteding of leveranciersreview zijn vier vragen concreet:

• Regio: in welk datacentergebied wordt de AI-verwerking uitgevoerd, en kan de leverancier aangeven wanneer verwerking naar een andere regio verhuist?
• Stroommix: welk aandeel komt van het elektriciteitsnet, eigen gasopwekking en hernieuwbare bronnen?
• Uitstootcijfer: welke periode en rekenmethode gebruikt de leverancier, en welk deel van de onderliggende data is gemeten of geschat?
• Gas na aansluiting: blijven de eigen centrales draaien nadat de locatie op het net is aangesloten, en welke uitstoot wordt dan aan de dienst toegerekend?

De Europese rapportage maakt prestaties van datacenters beter zichtbaar, maar BNEF koppelt 181 gigawatt niet aan specifieke cloudproducten of AI-verzoeken. De 152 miljoen ton is daarom niet om te rekenen naar de uitstoot van één Nederlands bedrijf zonder gegevens over dienst, locatie en gebruik. De stroommix achter nieuwe AI-capaciteit hangt mede af van wanneer het net die locaties aansluit.