Computerbekabeling in een datacenter.
Nieuws19 november · 08:264 min leestijd

IEA raamt 70 procent meer CO₂-uitstoot door datacenterstroom

De IEA raamt 70 procent meer CO₂-uitstoot die samenhangt met datacenterstroom in 2030. De raming geldt voor de sector en vertelt niet hoeveel uitstoot aan een afzonderlijk datacenter of cloudaccount is toe te rekenen.

De IEA raamt dat de CO₂-uitstoot die met datacenterstroom samenhangt tot 2030 met 70 procent toeneemt, meldt The Guardian na publicatie van de World Energy Outlook 2026 op 19 november.

Voor bedrijven die cloud- en AI-diensten inkopen, verandert er vandaag geen contract of tarief. Wel maakt de stroommix achter een digitale dienst deel uit van het duurzaamheidsprofiel van die inkoop. Voor Scope 3-rapportage zijn regio, meetperiode en rekenmethode nodig om leveranciersuitstoot aan eigen gebruik te koppelen.

Serverracks met blauwe statuslampjes in een datacenter. Bron: BalticServers.com / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
Serverracks met blauwe statuslampjes in een datacenter. Bron: BalticServers.com / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Stroomvraag groeit, maar de mix verschilt

In het Stated Policies Scenario (STEPS), waarin de IEA formeel vastgelegd of aangekondigd beleid meeneemt, verdubbelt de wereldwijde stroomvraag van datacenters tot 1.000 TWh in 2030. The Guardian schrijft dat AI driekwart van de verwachte groei in datacenterstroom voor zijn rekening neemt. Tegen 2030 voegt AI volgens de IEA-raming 350 TWh per jaar toe, meer dan het huidige jaarlijkse elektriciteitsverbruik van Groot-Brittannië.

De stroommix verschilt sterk per regio. De IEA verwacht dat gas in 2030 ongeveer 60 procent levert van de stroom voor Amerikaanse datacenters. In China komt tegen die tijd ongeveer de helft van de stroom voor AI-datacenters uit kolencentrales. Voor de Europese Unie rekent de IEA juist op ongeveer 70 procent hernieuwbare elektriciteit voor datacenters. Een wereldwijde emissieraming kan daarom niet worden vertaald naar dezelfde uitstoot per datacenter of cloudregio.

De 70 procent is geen locatiecijfer

The Guardian koppelt de stijging aan meer elektriciteit uit gas- en kolencentrales voor datacenters. Dat duidt op uitstoot die samenhangt met de opwek van hun stroom. Het cijfer beschrijft daarmee de sector als geheel. Het is geen meting van directe uitstoot op iedere locatie en ook geen volledige levenscyclusberekening van servers, bouwmaterialen en stroomverbruik.

Bij de 70 procent noemt de publiek leesbare WEO-samenvatting geen expliciet basisjaar of scenario. Daardoor is de raming niet één op één te vergelijken met de eerdere IEA-studie Energy and AI uit 2025. Die studie schatte ongeveer 180 miljoen ton indirecte CO₂-uitstoot door datacenterstroom, exclusief emissies van back-upgeneratoren. In de Base Case steeg die uitstoot bijna 80 procent over het decennium; in het Lift-Off-scenario werd zij 2,5 keer zo groot.

Die eerdere raming maakt haar reikwijdte duidelijker, maar levert niet het ontbrekende basisjaar voor de nieuwe 70 procent. Een inkoper kan dat wereldwijde percentage dus niet toepassen op een afzonderlijke aanbieder, regio of AI-toepassing. Daarvoor zijn gegevens nodig over de stroom die achter de specifieke dienst zit.

Nederlandse stroomvraag raakt inkoop

Het CBS becijferde dat Nederlandse datacenters in 2025 voorlopig 5.664 GWh stroom verbruikten, 5,0 procent van het nationale elektriciteitsverbruik. Dat was 12 procent meer dan een jaar eerder. Ongeveer vijftig grote datacenters namen meer dan 90 procent van de stroom aan deze sector af. De stroomvraag liep van 1,5 procent van het Nederlandse verbruik in 2017 op naar 5,0 procent in 2025.

Het CBS telt locaties mee waar het datacenter de hoofdactiviteit is. Stroom voor interne datacenters bij bijvoorbeeld bedrijven, universiteiten en ziekenhuizen valt buiten het totaal; daarvoor schatte het CBS nog eens 142 GWh in 2025. Ook het cijfer van 5 procent vertelt niet welke stroommix een cloudleverancier gebruikt of hoeveel daarvan aan één klant is toe te rekenen.

Voor de afnemer valt de uitstoot van een ingekochte clouddienst onder Scope 3, categorie ingekochte goederen en diensten. Het GHG Protocol beschrijft hiervoor een leveranciersspecifieke methode op basis van productgegevens en een hybride methode die ontbrekende gegevens aanvult met secundaire gegevens. Zo wordt leveranciersuitstoot uit cloud- en AI-diensten onderdeel van de Scope 3-keten van de klant. Voor een vergelijking zijn daarom de dienst, regio, meetperiode en de verhouding tussen gemeten en geschatte gegevens relevant.

De BNEF-schatting beantwoordt een andere vraag

BloombergNEF volgde een ander risico: aangekondigde gasopwek naast datacenters. Het bureau telde 181 GW aan plannen, waarvan ruim 90 procent in de Verenigde Staten. Als alle Amerikaanse gasprojecten volgens de gebruikte aannames worden gebouwd en draaien, zouden ze 345 miljoen ton CO₂-equivalent per jaar uitstoten, 152 miljoen ton meer dan dezelfde datacentercapaciteit met gemiddelde Amerikaanse netstroom. BloombergNEF noemt dat uitdrukkelijk een scenario, geen voorspelling.

Dat is een BNEF-scenario voor extra uitstoot bij aangekondigde Amerikaanse datacentergascentrales, geen bouwprognose. Het BNEF-getal vergelijkt een voorwaardelijk gasplan met gemiddelde netstroom in de VS. De IEA-raming beschrijft een verwachte wereldwijde stijging van de uitstoot die bij datacenterstroom hoort.

De 70 procent plaatst de klimaatdruk van datacenterstroom op sectorniveau; het rekent de uitstoot van geen afzonderlijk cloudaccount uit. Voor Nederlandse inkopers komt de bruikbare maat uit de combinatie van regio, stroommix, meetperiode en rekenmethode per dienst. Naarmate AI het grootste deel van de nieuwe datacenterstroomvraag aanjaagt, worden die leveranciersgegevens onderdeel van de vergelijking tussen digitale diensten.

Veelgestelde vragen

Alisina Nawabi
Geschreven doorAlisina Nawabi

AI Product Engineer & Solutions Architect

Clouddata die je kunt vergelijken

Ik help je de stroomgegevens achter cloud- en AI-diensten inzichtelijk te maken, van meedenken en ontwerp tot koppelingen en automatisering. Ik realiseer het hele traject, self-hosted waar dat kan.

Meer informatie

Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.

Gerelateerde artikelen

Harvard schat CO₂-uitstoot van hyperscale-datacenters op 25,7 Mt
Nieuws
5 min

16 nov 18:39

Harvard schat CO₂-uitstoot van hyperscale-datacenters op 25,7 Mt

Een Harvard-studie modelleert de CO₂-uitstoot van 403 Amerikaanse hyperscalers tussen mei 2024 en april 2025. De centrale schatting is 25,7 Mt, geen meterstand of meting van 2026.

NCSC verwacht AI-malware bij ransomwareaanval op Britse vitale infrastructuur tegen 2028
Nieuws
5 min

3 nov 14:35

NCSC verwacht AI-malware bij ransomwareaanval op Britse vitale infrastructuur tegen 2028

Het Britse NCSC noemt AI-malware in een ransomwareaanval op vitale infrastructuur binnen twee jaar zeer waarschijnlijk. De raming geldt voor het VK; voor Nederlandse organisaties maakt ze patchtempo en herstelvermogen concreet.

Nederland treedt toe tot chipalliantie Pax Silica, terwijl het zich tegen de ASML-wet blijft verzetten
Nieuws
4 min

25 jun 12:28

Nederland treedt toe tot chipalliantie Pax Silica, terwijl het zich tegen de ASML-wet blijft verzetten

Nederland tekende in Washington voor het Amerikaanse chipverbond Pax Silica. Tegelijk verzet Den Haag zich tegen een wet die ASML zou dwingen zijn export naar China verder af te knijpen.

Meta heroverweegt tijdpad voor nettonuldoel in 2030
Nieuws
5 min

20 nov 04:21

Meta heroverweegt tijdpad voor nettonuldoel in 2030

Meta’s netto-uitstoot stijgt in 2025 met 45 procent tot 11,8 miljoen ton CO₂-equivalent. Het bedrijf herbekijkt de tijdlijn voor zijn doel in 2030, maar noemt nog geen nieuwe datum.

CBS: datacenters verbruiken in 2025 5,0 procent van de Nederlandse stroom
Nieuws
5 min

18 nov 13:08

CBS: datacenters verbruiken in 2025 5,0 procent van de Nederlandse stroom

Voorlopige CBS-cijfers komen uit op 5.664 GWh, 5,0 procent van het Nederlandse stroomverbruik in 2025. De groei maakt de fysieke kant van cloud- en computeplanning concreet, maar zegt niets over lokale netcapaciteit.

Senatoren willen drie chipvoorstellen in de NDAA
Nieuws
5 min

12 nov 10:54

Senatoren willen drie chipvoorstellen in de NDAA

Drie Amerikaanse chipvoorstellen krijgen opnieuw steun voor opname in de NDAA, maar zijn nog niet aangenomen. De voorgestelde export- en toegangsregels kunnen Nederlandse chipbedrijven, ASML en AI-clouds raken.