EU dwingt Google Android en Search open te stellen voor AI-assistenten

De Europese Commissie dwingt Google om Android en Google Search open te stellen voor concurrerende AI-assistenten en zoekmachines, met twee bindende besluiten die Brussel op 16 juli onder de Digital Markets Act nam.

Voor Nederlandse bedrijven die op Android en Google-diensten bouwen, verschuift daarmee de platformkeuze. Een team dat nu vastzit aan Gemini als ingebouwde assistent, kan straks ChatGPT, Claude of Perplexity even diep in het toestel laten meedraaien. Bouw je zelf een zoek- of AI-dienst, dan komt zoekdata binnen bereik die tot nu toe alleen Google op schaal verzamelde. De omslag is niet morgen: Google heeft tot januari 2027 voor de zoekdata en tot juli 2027 voor de Android-aanpassingen.

Wat Google op Android moet openstellen

Nu hebben concurrerende AI-assistenten op Android alleen beperkte toegang tot de kernfuncties van het besturingssysteem, terwijl Gemini volledige toegang heeft. Het eerste besluit maakt daar een einde aan. Gebruikers kunnen straks hun voorkeursassistent activeren met een spraakcommando zoals "Hey Google", en die assistent taken in apps laten uitvoeren.

Denk aan een taxi boeken, relevante antwoorden voorstellen in een chat-app, of iets vragen over een plek die je net bezocht. De Commissie legt vast dat rivalen dezelfde toegang tot Android-functies krijgen als Google's eigen Gemini, met waarborgen voor de privacy, beveiliging en integriteit van het toestel. De keuze om een concurrerende assistent toe te laten ligt bij de gebruiker, niet bij Google.

Zoekdata voor rivalen en AI-chatbots

Het tweede besluit regelt hoe Google zoekdata moet delen met andere zoekmachines. Opvallend is dat ook AI-chatbots met een zoekfunctie in aanmerking komen voor die gedeelde data, na anonimisering. Google moet dezelfde data delen die het zelf gebruikt om Google Search te optimaliseren.

De maatregel lijkt op wat een Amerikaanse rechter in de zoek-antitrustzaak oplegde. Werkt Google niet mee, dan kan de boete oplopen tot 10 procent van de wereldwijde jaaromzet, potentieel tientallen miljarden euro. Google verzet zich tegen beide besluiten: volgens het bedrijf ondermijnen ze privacy- en beveiligingswaarborgen voor Europese gebruikers.

Wat de ingreep betekent

Het besluit staat niet op zichzelf. Twee dagen eerder dwong dezelfde Commissie Meta om WhatsApp weer open te stellen voor concurrerende AI-assistenten, waardoor ChatGPT sinds 13 juli terugkeerde binnen de Europese Economische Ruimte. Brussel bouwt zo stap voor stap aan een mobiele en zoekwereld waarin de ingebouwde assistent niet vanzelf die van de platformeigenaar is.

Voor wie in Nederland software, apps of AI-diensten maakt, wijst dat naar meer keuze op Android en toegang tot data die nu bij één partij ligt. De echte test komt in 2027, als moet blijken hoe ver de toegang reikt en of de anonimisering van zoekdata in de praktijk standhoudt.