Uitgevers klagen Google aan om Gemini-training op boeken

Uitgevers Hachette, Cengage en Elsevier klagen samen met auteur Scott Turow Google aan wegens auteursrechtinbreuk. Volgens de aanklacht trainde Google zijn Gemini-modellen op miljoenen boeken en artikelen zonder toestemming van de makers.

De zaak is deze week aangespannen bij de federale rechtbank voor het zuidelijke district van New York. De eisers doen dat namens een voorgestelde class action van auteurs en uitgevers en vragen de rechter om een verbod op het verdere kopiëren, plus een schadevergoeding.

Wat er voor een Nederlands bedrijf verandert

Voor een Nederlandse ondernemer die Gemini gebruikt, of de AI-functies in Google Workspace, verschuift het juridische risico naar de leverancier. De rechtmatigheid van de data waarop het model is gebouwd staat nu ook bij Google ter discussie, net zoals eerder bij OpenAI en Microsoft. Loopt zo'n zaak voor een grote aanbieder verkeerd af, dan raakt dat de prijs, de beschikbaarheid en de vrijwaring van de AI-tools die in je eigen werkstroom zitten.

De kern van de aanklacht

De uitgevers stellen dat Google boeken gebruikte die het ooit kreeg voor Google Books, een dienst die destijds alleen fragmenten mocht tonen, en die content vervolgens hergebruikte als trainingsdata voor een concurrerend bedrijf. Naast Google Books noemt de dagvaarding ook Google Play Books, Google Scholar en niet-geautoriseerde websites als bron van het materiaal.

Opvallend is een intern Google-document dat in de aanklacht wordt aangehaald: daarin zou het bedrijf de mogelijke boetes op tientallen tot honderden miljarden dollars hebben geschat. Volgens de eisers wist Google dus dat uitgevers de kopieerplannen als onrechtmatig zouden zien, maar ging het bedrijf toch door. De aanklacht noemt het een van de meest omvangrijke inbreuken op auteursrecht in de geschiedenis en verwijt Google zijn oude motto "Don't be evil" te hebben losgelaten.

Een groeiende reeks zaken

De aanklacht is de nieuwste in een reeks. Twee weken geleden spanden bijna 400 lokale Amerikaanse kranten een vergelijkbare rechtszaak aan tegen Microsoft en OpenAI over AI-training op hun nieuwscontent, in het voetspoor van The New York Times. Waar Amerikaanse rechthebbenden naar de rechter stappen, kozen Nederlandse uitgevers met het platform Bookpact.ai juist voor opt-in licenties op AI-gebruik van boeken, oftewel betalen voor toegang in plaats van procederen.

Waar dit heen wijst

Met deze zaak staat na OpenAI en Microsoft nu ook Google terecht voor de manier waarop het zijn AI heeft opgebouwd. De grote taalmodellen die bedrijven dagelijks in Google Workspace, Microsoft 365 en losse tools gebruiken, zijn allemaal getraind op enorme hoeveelheden tekst waarvan de herkomst steeds vaker voor de rechter belandt. Voor wie zo'n model inbouwt in zijn eigen processen, wordt de vraag naar de herkomst van de trainingsdata, en naar de vrijwaring die de leverancier daartegenover zet, een reële afweging bij de keuze voor een AI-aanbieder.