Rechter keurt Anthropics auteursrechtschikking van 1,5 miljard dollar definitief goed

Een federale rechter in San Francisco heeft de schikking van 1,5 miljard dollar tussen Anthropic en een groep auteurs definitief goedgekeurd, meldt Reuters. Het is een van de grootste bekende auteursrechtschikkingen in de Amerikaanse geschiedenis.

De uitspraak zet een concreet precedent voor de vraag waar bij AI de aansprakelijkheid ligt: niet zozeer bij het trainen zelf, maar bij de herkomst van de trainingsdata. Voor elk Nederlands bedrijf dat AI-modellen inkoopt of zelf bouwt, verschuift dat de aandacht naar één vraag: op welke data is een model getraind, en is die rechtmatig verkregen?

Wat de rechter precies goedkeurde

Rechter Araceli Martinez-Olguin gaf op 20 juli 2026 groen licht voor de definitieve schikking. Dat is de afronding, niet de eerste stap: de voorlopige goedkeuring dateert al van september 2025, en in mei 2026 hield Martinez-Olguin de goedkeuring nog tegen om de bezwaren van sommige auteurs beter te begrijpen. Tegenstanders wezen erop dat de advocaten ruim 320 miljoen dollar aan honoraria vroegen, terwijl individuele auteurs op zo'n 3.000 dollar uitkomen.

De basis lag al vast in september 2025. Anthropic stemde ermee in ongeveer 3.000 dollar per boek te betalen voor naar schatting 500.000 werken, samen minimaal 1,5 miljard dollar, een bedrag dat kan oplopen als er meer werken worden geclaimd. De zaak begon in 2024, toen auteurs Anthropic aanklaagden omdat het gepirateerde kopieën van hun boeken zou hebben gebruikt om Claude te trainen.

Waarom de herkomst van de data de kern is

Het zwaartepunt van het precedent zit in een eerdere uitspraak. Rechter William Alsup oordeelde in juni 2025 dat het trainen van een model op boeken op zichzelf onder fair use kan vallen, maar dat Anthropic wél in de fout ging door meer dan 7 miljoen gepirateerde boeken in een centrale bibliotheek op te slaan. Niet het leren, maar de illegale bron van het materiaal maakte het onrechtmatig.

Die scheidslijn is voor bedrijven het bruikbare deel. Een model gebruiken is niet het probleem; de vraag is of de leverancier de onderliggende data legaal verwierf, en of hij je vrijwaart als dat later ter discussie komt. Dezelfde spanning speelt breder: eerder deze maand klaagden uitgevers als Hachette en Elsevier Google aan omdat Gemini op miljoenen boeken zou zijn getraind zonder toestemming.

Wat het betekent

De schikking sluit één zaak af, maar zet meteen de maatstaf waaraan de volgende worden afgemeten. Niet alle auteurs deden mee: sommigen stapten eruit en procederen zelf door. Voor wie AI inkoopt verschuift de afweging daarmee van wat een model kan naar waar het vandaan komt. De herkomst van trainingsdata wordt een contractvraag, geen voetnoot.