Datacenters hebben in het midden van de Verenigde Staten ruim 700 gigawatt aan stroom aangevraagd, meer dan tien keer hun geschatte huidige verbruik, blijkt uit eigen onderzoek van Reuters.
Dat cijfer zegt vooral iets over de betrouwbaarheid van vraagcijfers zelf. Wie AI- of clouddiensten inkoopt of op een zwaardere aansluiting wacht, krijgt al twee jaar hetzelfde verhaal te horen: rekenkracht is duur en schaars omdat de stroomvraag explodeert. Een groot deel van die aangevraagde gigawatten blijkt dubbel geteld of afkomstig van partijen die het project nooit gaan bouwen. Een aansluitwachtrij is dus geen prognose, en gemelde vraag voorspelt niet wat een megawatt over twee jaar kost of wanneer die er staat.
Waar het cijfer vandaan komt
Het getal staat in geen enkele publicatie van ERCOT of van een andere netbeheerder. Reuters legde zelf data van netbedrijven en netbeheerders naast elkaar. Daaruit komt de optelsom dat stroomaanvragen van zeer grote verbruikers, vooral datacenters, boven de 700 gigawatt uitkomen in delen van het Midwesten, de Mid-Atlantic en het zuiden van de Verenigde Staten. Dat is ruwweg evenveel elektriciteit als alle Amerikaanse huishoudens samen gebruiken, en meer dan tien keer wat de sector zelf schat dat Amerikaanse datacenters vandaag verbruiken.
Buiten Texas telden de tien grootste netbedrijven in die regio's samen ongeveer 270 gigawatt aan aanvragen, waaronder AEP Ohio, Southern Company en PPL. Reuters haalde die cijfers uit de recentste kwartaalgesprekken met beleggers. In Texas zelf groeiden de verzoeken sinds 2023 van ongeveer 48 gigawatt naar ruim 474 gigawatt.
Er bestaat geen standaard voor hoe netbedrijven dit rapporteren. Sommige melden alleen projecten met een getekend contract, andere tellen elke vrijblijvende vraag mee. Precies dat gat maakt de optelsom onbruikbaar als planningsgetal.

Wat spookvraag is
Spookvraag is aangevraagd vermogen dat nooit een gebouw wordt. Het ontstaat op twee manieren. Een deel is dubbeltelling: dezelfde ontwikkelaar zoekt voor hetzelfde project een plek bij meerdere netbedrijven of op meerdere locaties. Elk van die netbedrijven telt dat vermogen vervolgens in zijn eigen boeken mee. Een ander deel komt van partijen die het geld of de kennis niet hebben om het project af te maken, maar wel vast een plek in de rij claimen nu grondeigenaren en ontwikkelaars proberen mee te liften op de AI-golf. De geplande uitgaven van de grote techbedrijven aan AI-datacenters overschrijden dit jaar de 700 miljard dollar, en een aansluitverzoek indienen kost bijna niets.
"Als je niet weet wat echt is, weet je ook niet hoe je de infrastructuur ervoor moet bouwen", zei Thomas Gleeson, voorzitter van de Public Utility Commission of Texas, in maart op een brancheconferentie.
Advocaat Daniel Farris van Foley & Lardner adviseert datacenterontwikkelaars en hyperscalers. De partijen die op deze markt afkwamen omdat er een pot met goud leek te liggen, leren nu op de harde manier hoe moeilijk het is om zoiets echt te bouwen en aan de praat te krijgen, zei hij tegen Reuters.
Zodra er geld op tafel moet, verdampt de vraag
Het bewijs zit in wat er gebeurt als een netbedrijf een borg vraagt. Exelon, actief in de Mid-Atlantic en het Midwesten, verlaagde zijn portefeuille kansrijke datacentervraag met ongeveer 40 procent naar 11 gigawatt nadat het strengere zekerheidseisen ging stellen, zo meldde het op 30 juli aan beleggers. De bredere pijplijn van projecten in onderzoek zakte in dezelfde periode van 43 naar ongeveer 25 gigawatt. Van wat overblijft is ongeveer 4 gigawatt vastgelegd in getekende contracten met 1 miljard dollar aan gestorte zekerheden.
In Ohio halveerde de datacenterpijplijn van AEP Ohio ruimschoots nadat de staat vorig jaar regels invoerde met onder meer aansluitonderzoekskosten tot 100.000 dollar per datacenter.
Pennsylvania laat hetzelfde patroon zien vanaf de vergunningskant. De staat haalde datacenters op 18 augustus uit de snelle vergunningsroute en legde de volledige kosten van nieuwe opwek en netaansluiting bij de ontwikkelaar. Van de ruim honderd datacenters die daar zijn aangekondigd, hebben er twintig de benodigde vergunningen aangevraagd, aldus het kantoor van gouverneur Shapiro tegen Reuters. De meeste plannen hebben geen stroombron en geen klant vastgelegd.
De vraag die overblijft is nog steeds te groot
Het filteren maakt de getallen kleiner, niet het probleem. In PJM, het grootste Amerikaanse net met dertien staten waaronder Virginia, drijft datacentervraag de capaciteitskosten al aantoonbaar op. Over de laatste vier veilingen waren datacenters goed voor 29,4 miljard dollar van de 63,6 miljard dollar aan capaciteitskosten voor huishoudens en bedrijven, becijferde marktwaakhond Monitoring Analytics. "De belasting komt echt opdagen, en de opwek houdt dat tempo niet bij", zei PJM-woordvoerder Jeff Shields tegen Reuters.
Texas probeert de andere kant van de vergelijking op te lossen. Toezichthouder PUCT en netbeheerder ERCOT houden nieuwe aansluitingen tegen tot een audit per project heeft vastgesteld wie de uiteindelijke eigenaar is, met ruim 474 gigawatt aan verzoeken in de procedure. Een aanvraag mag straks niet meer op naam van een dochtervennootschap blijven staan, en moet ook water, eigen opwek en het gebruik van belastingvoordelen opgeven.
Wat een inkoper hier praktisch aan heeft
Een gigawattgetal uit een wachtrij is geen marktprognose maar een verzameling intenties, waarvan een deel dubbel is en een deel nooit gebouwd wordt. Het bruikbare getal is het vermogen dat vastligt in een contract met gestorte zekerheid, en dat is bij Exelon ongeveer een derde van wat als kansrijk gold.
De Nederlandse parallel loopt net andersom. Hier ontstaat de rij doordat het net vol zit, niet doordat de overheid eerst wil controleren wie erin staat. De grootverbruikers die de ruimte innemen zijn ook heel concreet: het Microsoft-datacenter bij Middenmeer verbruikte in 2025 in zijn eentje 1,17 terawattuur, ruim 1 procent van alle Nederlandse stroom. Wat Amerika nu ontdekt is een tweede vorm van hetzelfde probleem: een wachtrij die niemand kan lezen, is als planningsinstrument even waardeloos als een net dat vol zit.
Zolang niemand weet welk deel van die 700 gigawatt echt is, bouwen netbedrijven op een cijfer dat ze zelf niet kunnen controleren. Ze bouwen te weinig en zetten de leveringszekerheid onder druk, of ze bouwen voor projecten die nooit komen en sturen die rekening naar iedereen die stroom afneemt. Beide uitkomsten belanden uiteindelijk in de prijs van rekenkracht.
Veelgestelde vragen
Cijfers die wel kloppen
Dubbeltelling ontstaat zodra dezelfde aanvraag in meerdere systemen leeft en niemand ze naast elkaar legt. Ik denk mee over welke cijfers je echt nodig hebt, ontwerp de koppelingen en bouw en automatiseer ze, self-hosted waar dat kan.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
