Neo4j brengt Relate uit voor AI-agenten

Neo4j brengt Relate op 11 november uit, een lokale grafiekdatabase voor AI-agenten die in hetzelfde proces draait, zonder aparte server, en stelt de code beschikbaar onder Apache 2.0.

Een agent kan zo tijdelijke context in het eigen proces gebruiken of gegevens op een lokale schijf bewaren, zonder aparte database-server. Voor Nederlandse organisaties maakt dat een proef mogelijk op een laptop, in een sandbox of op een edge-apparaat. Bij blijvende opslag bepaalt de applicatie ook waar gegevens staan, hoe lang ze blijven en hoe herstel werkt.

De database draait naast de agent

Relate is geschreven in Rust en kan als bibliotheek in een toepassing, als opdrachtregelprogramma in een agent-sandbox of als WebAssembly in de browser draaien. Eén Cypher-query combineert vectorvergelijking met het volgen van relaties. Een agent kan daarmee naast een passage ook de gekoppelde taak, persoon of beslissing ophalen.

Relate biedt een eigen Model Context Protocol-server (MCP) en een opdrachtregelprogramma. Bestaande drivers kunnen aansluiten via Bolt of HTTP Query API v2. De repository beschrijft een grens van honderd rijen voor agentgestuurde resultaten en opslag in geheugen, map of één bestand. :memory: verdwijnt na afsluiten; een map of .rl-bestand bewaart gegevens op schijf met transacties en een write-ahead log. Bij grote resultaten markeert Relate afkapping. Foutmeldingen geven aan of opnieuw proberen zin heeft. De applicatie blijft verantwoordelijk voor toegang, back-ups en het opruimen van lokale bestanden.

De eerste proef staat online

De website biedt een openbare speeltuin en installatie zonder account. Met één opdracht installeert een ontwikkelaar de CLI; daarna kan de agentvaardigheid voor Claude Code worden toegevoegd:

curl -sSfL https://relatedb.ai/install.sh | bash
relate skill install --agent claude-code

Teams kunnen Cypher direct proberen in de openbare speeltuin. De publieke GitHub-release v1.0.0 biedt programma’s voor Linux, macOS en Windows en pakketten voor Python, JavaScript en WebAssembly. De code is gepubliceerd onder Apache 2.0, dat commercieel gebruik toestaat als licentie- en auteursrechtvermeldingen behouden blijven.

Neo4j geeft als klein voorbeeld een opdracht die twee verbonden knopen aanmaakt en terugleest:

relate --database :memory: "CREATE (a:Agent {name:'planner'})-[:USES]->(t:Tool {name:'search'}) RETURN a.name, t.name"

Een demonstratie op de productblog laat Claude Code de 24 directe afhankelijkheden van Google’s Agent Development Kit controleren op kwetsbaarheden en verlaten pakketten. De agent gebruikt per afhankelijkheid een tijdelijke Relate-database, haalt de pakketketen uit deps.dev en verwijdert de database na de controle. Zo krijgt een codeagent een geïsoleerde grafiek per pakket.

Relate voegt een lokale route toe

Neo4j bood al Agent Memory aan, dat gesprekken, entiteiten en redeneringen opslaat in de gehoste Neo4j Agent Memory Service (NAMS) of in een eigen Neo4j-database via Bolt. Python- en TypeScript-SDK’s verbinden met NAMS; de Python-SDK werkt ook rechtstreeks met een eigen database. Relate voegt lokale opslag in de agent toe. De aankondiging zegt niet dat de bestaande opties verdwijnen.

Ook MCP verbindt de database met agenten. Google koppelt externe MCP-servers rechtstreeks aan Managed Agents in de Gemini API, zodat AI-agenten databases en interne API’s kunnen bereiken. Bij die uitbreiding kwamen ook achtergronduitvoering voor langlopende taken en een ID om later de status op te vragen. Relate biedt zelf een MCP-server voor de database.

Databaseleveranciers voegen agentfuncties toe. MariaDB bracht op 4 november agentgeheugen, semantische cache en analyse samen in Enterprise Platform 2027. MariaDB maakt het platform algemeen beschikbaar en plant AI Retrieval later deze maand voor publieke preview. Het aanbod richt zich op transacties, analyse en agentfuncties in één bedrijfsplatform; Relate op een lokale grafiek per agent. Die keuze raakt hoe breed gegevens worden gedeeld en wie de opslag beheert.

Snelheidsclaims zijn nog geen gebruiksresultaten

Neo4j claimt dat Relate gegevens uit het geheugen in minder dan één milliseconde leest. Het ondersteunt naar eigen zeggen 100 procent van openCypher en voldoet voor meer dan 97 procent aan GQL. In de productblog noemt Neo4j ruim 30.000 testsituaties voor compatibiliteit met openCypher, Cypher 25 en GQL. Dat zegt iets over de querytaal en testsuite, niet over de prestaties van een complete agenttaak met bedrijfsdata.

De demonstratie is door Neo4j zelf gemaakt en levert geen klantresultaat op. De publicaties melden geen onafhankelijke prestatietest, meetopstelling of uitkomsten van productiegebruikers. Daardoor blijft onbekend of Relate bij een echte werkbelasting fouten, wachttijd of kosten vermindert. De openbare release maakt testen wel direct mogelijk.

Relate geeft Neo4j Agent Memory een lokale optie naast gehoste en zelfbeheerde databases. MariaDB kiest voor agentfuncties in een platform met transacties en analyse. De keuze draait om waar agentcontext leeft en of die wordt gedeeld. Voor Nederlandse organisaties hangt de waarde af van de benodigde gegevens, de bewaartermijn en de eigen proef. De download is klaar; bewijs uit productie ontbreekt nog.