Google zet AI-rapport en blokkeerknop aan voor alle sites

Google zette op 31 augustus de generatieve-AI-rapporten in Search Console en de knop om je site uit AI Overviews en AI Mode te houden aan voor alle websites wereldwijd, na een gefaseerde uitrol die op 3 juni begon.

Daarmee kan elke Nederlandse site voor het eerst zien hoe vaak zijn pagina's opduiken in een AI-antwoord van Google, en die weergave zelf uitzetten. Dat tweede is een keuze met een prijs: wie zich afmeldt, verdwijnt uit AI Overviews en AI Mode en krijgt daar geen vertoningen en geen bezoekers meer. Je maakt die afweging bovendien met halve cijfers, want het rapport telt vertoningen en geen kliks.

Wat het rapport toont

De meting zit in Search Console onder Prestaties, waar Generatieve AI als eigen onderdeel naast Zoekresultaten staat, met een tweede variant onder Discover. Google houdt de meting bij vertoningen: hoe vaak links naar jouw site aan een gebruiker zijn getoond binnen een generatieve AI-functie. Daaromheen zitten de vertrouwde uitsplitsingen:

• Pagina's. Welke URL's in de AI-functies verschenen.
• Landen. Zichtbaarheid per land, dus je Nederlandse cijfer los van de rest.
• Apparaten. Alleen bij zoekresultaten, niet bij Discover.
• Datums. Per uur, per dag, per week en per maand.

Wat er niet in zit weegt minstens zo zwaar. Geen kliks, geen doorklikratio en geen zoekopdrachten. De gebruikelijke limiet van 1.000 rijen uit het prestatierapport geldt gewoon, experimenten uit Search Labs tellen niet mee, en sites met te weinig AI-vertoningen zien het rapport voorlopig helemaal niet.

De knop, en wat hij kost

De instelling heet Search generative AI en staat onder Instellingen. Er zijn twee opties: je site opnemen in de generatieve AI-functies, wat de standaard is, of hem uitsluiten. Kies je het tweede, dan verdwijnen je links en je content uit AI Overviews, AI Mode en de generatieve AI-functies in Discover en ontvang je daaruit geen verkeer en geen vertoningen meer.

Drie grenzen bepalen wat de knop waard is. Hij geldt voor een hele property en niet per pagina; onderliggende properties nemen de keuze over, tenzij hun eigenaar hem overschrijft. Je positie in de gewone zoekresultaten verandert er niet door, want het is geen rangschikkingssignaal. En het is geen trainingsblokkade: daarvoor blijft de aparte Google-Extended-regel nodig, een afweging die naast de bredere keuze om AI-crawlers toe te laten of te blokkeren in je robots.txt staat. Een wijziging is doorgaans binnen een tot twee dagen actief, met uitloop door caching.

Waar die knop vandaan komt

De afmeldknop is geen spontane geste. Op 3 juni, dezelfde dag als de aankondiging van het rapport, legde de Britse mededingingsautoriteit CMA Google een gedragsverplichting op die uitgevers hun content uit AI-antwoorden laat halen zonder uit de gewone zoekresultaten te vallen. De CMA noemt dat een wereldprimeur. Datzelfde besluit verplicht Google om content in AI-antwoorden duidelijk te bronvermelden en elk half jaar over de naleving te rapporteren.

Dat besluit gaat over de Britse zoekdiensten, maar de knop staat nu wereldwijd aan. Een Nederlandse sitebeheerder erft dus een instrument dat een toezichthouder in een ander land heeft afgedwongen. Het Britse regime gaat verder dan wat er vandaag staat: besturing per pagina en rapportage over kliks moeten nog volgen.

Waar dit heen wijst

Het meetinstrument komt na de klap. Sunweb becijferde in augustus dat zijn organische zoekverkeer op jaarbasis met twintig procent daalde doordat AI-antwoorden de oriënterende reisvragen direct afhandelen, en dat cijfer kwam uit de eigen analytics, niet uit Google. En wat er in dat AI-antwoord te winnen valt is smal: een AI-overzicht toont gemiddeld 3,7 bronlinks, waarvan bijna de helft naar tien domeinen gaat.

Tegen die achtergrond is de afmeldknop voorlopig een bot instrument. Alles of niets, per property, en zonder de cijfers waarmee je zou willen afwegen wat je precies opgeeft. Het rapport is daarom het waardevolste deel van deze uitrol: het maakt van een vermoeden een nulmeting. Wie vandaag begint met tellen, heeft over een half jaar een reeks waarin het gat tussen vertoningen en kliks zichtbaar wordt. Wie wacht tot Google die kliks toevoegt, mist precies de periode waarin de verschuiving zich voltrekt.