Google laat je het zichtbare Gemini-watermerk uitzetten, SynthID blijft

Het zichtbare watermerk op beeld, video en muziek uit Gemini kun je vanaf nu uitzetten, meldt Josh Woodward, vicepresident van Google Labs, Gemini en AI Studio. Het onzichtbare SynthID-merkteken en de C2PA-metadata blijven er wel in zitten.

Daarmee verschuift de bewijslast voor iedereen die met Gemini beeld voor klanten maakt. Tot nu toe zat er rechtsonder in elke generatie een sterretje: een gratis mededeling, leesbaar voor iedereen, dat het beeld kunstmatig was. Zet je dat uit, dan is de enige markering die overblijft machineleesbaar, en heeft een kijker een detectietool nodig om te zien wat hij voor zich heeft. Je eigen meldplicht onder artikel 50 van de AI-verordening verandert daar niet door. De gratis hulp bij het zichtbaar maken ervan wel.

Wat de schakelaar wel en niet uitzet

De instelling heet Media watermark en staat in het instellingenmenu van de Gemini-app en van Flow, Googles videogenerator. Zoeken volgt daarna. De optie staat standaard aan en rolt de komende dagen uit, over web, Android, iOS en macOS. Woodward schrijft dat het gaat om alle beelden (Nano Banana), video's (Omni) en nummers (Lyria), behalve in landen waar de wet het zichtbare merk verplicht.

De schakelaar raakt alleen het zichtbare merk. De onzichtbare laag eronder blijft ongemoeid, en dat is precies de laag waar de wet naar kijkt. Google zet dat op zijn eigen helppagina neer:

• SynthID blijft. Het onzichtbare watermerk wordt op alle AI-media toegepast en zit in de pixels zelf.
• Content Credentials blijven. De C2PA-metadata over de herkomst gaan gewoon mee.
• De controle blijft werken. Je kunt Gemini of Zoeken nog steeds vragen of een beeld met AI is gemaakt.

Er zijn uitzonderingen, en één daarvan raakt Nederlandse bedrijven direct: werk- en schoolaccounts krijgen de schakelaar niet en houden het zichtbare merk. Wie via Google Workspace in Gemini werkt, ziet de optie dus niet staan. In India, Zuid-Korea en Vietnam is hij alleen beschikbaar met een AI Ultra-abonnement.

Wat de wet van Google vraagt, en wat van jou

Google noemt niet welke landen een zichtbaar merk verplichten. De AI-verordening hoort daar in elk geval niet bij: artikel 50 legt de aanbieder een markering in machineleesbaar formaat op, detecteerbaar als kunstmatig gegenereerd of gemanipuleerd, en niet een zichtbaar label. SynthID en C2PA voldoen daaraan. Het sterretje was altijd een extraatje.

Het zichtbare label is juist jouw plicht als gebruiker: bij deepfakes en bij AI-tekst over zaken van publiek belang, tenzij een mens de tekst inhoudelijk redigeerde en de redactionele verantwoordelijkheid draagt. Die twee lagen zijn makkelijk door elkaar te halen, en de machineleesbare laag is breekbaarder dan hij klinkt. C2PA-metadata verdwijnt zodra je een screenshot maakt of het beeld opnieuw uploadt via een socialmediaplatform, terwijl SynthID het bijsnijden en hercomprimeren van de pixels overleeft. Voor de meldplicht zelf maakt dat niets uit: die hangt niet aan de aanwezigheid van een merkteken, en overtreding kan een boete tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet kosten.

Het merkteken verhuist naar de infrastructuur

Google beweegt mee met de markt. OpenAI en Meta zetten al langer geen zichtbaar merk op hun generaties, en veel gebruikers poetsten het sterretje toch al weg. Tegelijk bouwt Google de laag eronder verder uit. Bij dezelfde aankondiging hoort Credentio, een C++-bibliotheek die C2PA Content Credentials lokaal valideert zonder het bestand naar een server te sturen, die Google een dag eerder open source zette. Die code draait volgens Google al onder bijna veertig eigen C2PA-conforme producten, goed voor tientallen miljarden gegenereerde bestanden.

Het onzichtbare merk zit sinds de introductie drie jaar geleden in meer dan 100 miljard beelden en video's en 60.000 jaar audio. Anthropic zette begin augustus dezelfde stap in tekst en watermerkt sindsdien alle tekst van Claude wereldwijd, ook buiten de EU.

De richting is dus niet minder markering, maar minder zichtbare markering. Het bewijs dat iets met AI is gemaakt verhuist van het beeld naar de infrastructuur: van iets wat je klant of je lezer in één oogopslag ziet, naar iets wat alleen met een tool valt af te lezen. Wie AI-beeld publiceert, kan zich niet meer verschuilen achter het sterretje rechtsonder. De vermelding dat het kunstmatig is, moet uit je eigen proces komen.