Anthropic kondigt een detectie-API aan waarmee je straks zelf kunt aflezen of tekst het watermerk van Claude draagt, en legt in dezelfde publicatie uit hoe die markering technisch werkt.
Daarmee komt de helft in zicht die tot nu toe ontbrak. Een merkteken dat niemand kan lezen is geen herkomstbewijs, en precies daarop liepen de verwijdertools die binnen twee dagen opdoken zonder te kunnen bewijzen dat het merkteken verdwijnt stuk. Koop je tekst in bij een bureau of een freelancer, of lever je zelf AI-ondersteund werk aan klanten, dan komt er dus een manier om te toetsen of Claude in het spel was. Alleen noemt Anthropic geen datum: het bedrijf schrijft dat het binnenkort een detectie-API gaat aanbieden en de details van de uitvoering nog uitwerkt.
Het merkteken zit in de dobbelsteen, niet in de tekst
Een taalmodel kiest woord voor woord. Na "het weer was vandaag koud en" is "bewolkt" of "grijs" allebei prima, en welke van de twee het wordt beslist normaal een toevalsgetal. Het watermerk vervangt de bron van dat toeval. In plaats van een willekeurige generator gebruikt het model een geheime sleutel plus de paar woorden die eraan voorafgaan om de keuze te maken. De woorden blijven willekeurig, maar wie de sleutel heeft kan de reeks nalopen en er een kans aan hangen dat Claude hem produceerde.
Anthropic gebruikt zelf het beeld van Monopoly. Vervang de dobbelsteen door de cijfers van pi, vanaf een willekeurig gekozen positie. Voor de spelers verandert er niets aan het spel. Wie achteraf alle zetten naast pi legt, ziet wel dat dit potje met pi gespeeld is.
De methode is een variant op SynthID-Text, het schema waarmee Google DeepMind in Nature liet zien dat watermerken op productieschaal kan zonder de tekstkwaliteit aan te tasten, en gaat terug op een voorstel van Scott Aaronson uit 2022. Eén misverstand ruimt Anthropic meteen op: het merkteken duwt Claude niet naar rare woorden. Het model gaat niet ineens "nubilous" schrijven waar het anders "bewolkt" koos.

Wat het kost aan geld, snelheid en kwaliteit
Watermerken levert geen extra tokens op, dus het model is even duur om te serveren en af te nemen, en de invloed op de snelheid noemt Anthropic verwaarloosbaar. In eigen tests zag het bedrijf geen effect op inhoud, creativiteit of leesbaarheid.
Het harde cijfer daarachter komt uit het onderzoek van Google DeepMind. Een deel van het echte Gemini-verkeer ging naar een gewatermerkt model en een even groot deel naar het ongemarkeerde model, waarna de onderzoekers de duimpjes vergeleken over ongeveer 20 miljoen antwoorden. Het aandeel duim omhoog verschilde 0,01 procent en het aandeel duim omlaag 0,02 procent, beide in het voordeel van het gewatermerkte model en beide statistisch niet significant.
Waar de markering dun wordt of helemaal wegvalt
Het merkteken kan alleen leven op keuzes waar twee woorden even goed zijn. Dat maakt de dekking ongelijk, en die ongelijkheid volgt een voorspelbaar patroon:
- Feitelijke passages: weinig ruimte. Na "Newtons beroemdste werk heette Principia" is er maar één juist vervolg, dus valt er niets te markeren.
- Code: over het algemeen weinig, omdat code exact moet zijn. In commentaarregels kan het merkteken wel landen, met verwaarloosbaar effect op de code zelf.
- Proeflezen: bijna niets. Vraag je Claude alleen grammatica en interpunctie te corrigeren, dan zijn vrijwel alle woorden van jou en is er nauwelijks iets om aan te haken.
- Vertalingen: volledig gemarkeerd, want daar kiest Claude elk woord.
Daaronder zit nog een ondergrens. De Europese gedragscode waaraan Anthropic zich in juli bond, verplicht watermerken pas voor vrije tekst langer dan 200 tokens. Alles daaronder heet in de woordenlijst zeer korte tekst, met de verwachting dat die grens zakt naarmate de technieken beter worden.
Wat een treffer bewijst, en wat niet
Anthropic zegt het zonder omhaal: een watermerk kan alleen vaststellen dat Claude waarschijnlijk ergens bij de content betrokken was. Het onderscheidt "Claude schreef dit" niet van "Claude heeft dit zwaar geredigeerd". Het zegt niets over eigendom of aansprakelijkheid, en het bevat geen herleidbare informatie, niet naar een persoon, niet naar een organisatie en niet naar een gesprek.
Detectie werkt bovendien slechter op korte stukken, simpelweg omdat er dan minder woordkeuzes zijn om op af te gaan. Hoe langer de passage, hoe zekerder het oordeel.
Dat maakt het iets anders dan de AI-detectors waar scholen en opdrachtgevers nu naar grijpen. Die partijen hebben de sleutel niet en kijken naar stijl-tells, zoals de constructie "dit is geen X, het is Y" en het woord "quietly", dat volgens Anthropic in AI-tekst veel vaker opduikt dan je zou verwachten. The Decoder verwacht dat een sleutelgebaseerde controle in de praktijk betrouwbaarder uitpakt dan zulk patroonherkennen.
Je eigen meldplicht verschuift er niet door. Die blijft precies waar hij lag, bij het labelen van AI-content, een AI-register met één aangewezen eigenaar en zichtbare disclosure bij chatbots.
Onderzoekers braken vergelijkbare merktekens al
Op ICML 2024 lieten onderzoekers van het SRI Lab van ETH Zürich zien dat je door een gewatermerkt model via zijn publieke API te bevragen genoeg over het schema kunt afleiden om het merkteken zowel te verwijderen als te vervalsen, voor minder dan 50 dollar en met een gemiddeld slagingspercentage boven de 80 procent. Search Engine Journal wijst op een tweede proef uit datzelfde onderzoek, waarin minstens 74 procent van de goede parafrases van niet-gewatermerkte tekst tóch als gewatermerkt werd aangemerkt, bij een verwachte foutpositieve verhouding van 1 op 1.000. Een jaar later meldde een ander team op ICML 2025 vrijwel volledig succes tegen zeven recente watermerkmethodes, voor 0,88 dollar per miljoen tokens.
Geen van beide papers testte de implementatie van Anthropic, die het bedrijf technisch niet in detail heeft beschreven. Toch is dit het werk dat bepaalt hoeveel een treffer straks waard is. Een merkteken dat te vervalsen valt, zakt van bewijs naar aanwijzing.
De leeslaag loopt achter op de markeerlaag
Voor bestanden komt de controle er wel. Anthropic zegt een eigen tool te leveren waarin je een bestand sleept om de C2PA-herkomstnotitie af te lezen. Voor vrije tekst is de aangekondigde API het enige loket, en wie daar binnen mag, wat het kost en hoe vaak je mag bevragen staat nergens.
Die scheefheid is niet uniek voor Anthropic. De SynthID Detector van Google neemt beeld, video en audio aan, geen tekst, en de controle van OpenAI dekt beeld en audio. Google laat het zichtbare watermerk op beeld, video en muziek uit Gemini sinds deze week uitzetten terwijl SynthID en de C2PA-metadata gewoon in het bestand blijven zitten, zodat de markering onzichtbaarder wordt terwijl het aflezen ervan nog geregeld moet worden.
Wat vandaag verandert is dus vooral de documentatie. Je weet nu hoe het merkteken ontstaat, dat het niets extra's kost en waar het dun is, en dat is genoeg om er beleid op te bouwen. Wat het merkteken nog niet is, is een controle die een klant of een opdrachtgever kan uitvoeren. Het watermerk dat Anthropic wereldwijd op modelniveau in alle Claude-tekst legt, zonder opt-out, wordt pas een herkomstbewijs op de dag dat die API er echt staat, met een prijs en voorwaarden erbij.
Veelgestelde vragen
Herkomst vastleggen in je proces
Wie AI-tekst inkoopt of uitlevert, wil straks kunnen aantonen wie wat deed, en daar helpt een merkteken je maar half mee. Ik denk mee over dat beleid en bouw het daarna ook, van vastlegging in je contentstroom tot de koppelingen eronder, end to end en self-hosted waar dat kan.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
