CMA wil Microsoft strategische marktstatus geven voor zakelijke software

De Britse CMA stelt in een consultatie voor Microsoft strategische marktstatus te geven voor zakelijke software; gevolgen voor Copilot-keuze en bundeling liggen nog open.

Voor Nederlandse Microsoft 365-klanten verandert vandaag niets aan prijs, licentie of functies. De inzet is of Britse organisaties later meer ruimte krijgen om Copilot naast concurrerende AI te kiezen, pakketten te combineren en applicaties aan Microsoft-gegevens te koppelen. Organisaties met een Britse vestiging kunnen de uitkomst ook daar in hun contracten terugzien.

De CMA bekijkt vijf gebieden als één geheel

Het onderzoek begon op 14 mei en gaat verder dan Microsoft 365. De CMA groepeert vijf digitale activiteiten: Windows, productiviteitssuites met Word, Excel, Outlook, PowerPoint, Teams en Copilot, beveiligingssoftware, serverbesturingssystemen en relationele databases. Integratie, API’s, gegevensstromen en volumekortingen verbinden die onderdelen. Door volumekortingen kan een alternatief naast een Microsoft-pakket extra kosten, terwijl vervanging van één onderdeel ook korting op andere licenties kan raken.

Het voorlopige besluit schat dat meer dan één miljoen Britse organisaties Microsoft-producten gebruiken en dat zij in 2025 samen meer dan 7 miljard dollar uitgaven. Dezelfde analyse vermeldt 3,5 tot 4 miljoen zakelijke maandgebruikers van Microsoft 365 Copilot in juli 2026. Voor Gemini for Workspace noemt de CMA 1,5 tot 2 miljoen gebruikers in mei; Claude telde 1 tot 1,5 miljoen en ChatGPT 300.000 tot 400.000 in juli. De CMA schrijft dat Copilot-gebruik nog ruim onder dat van de volledige productiviteitssuite ligt, die in december 2025 30 tot 40 miljoen gebruikers telde. De cijfers zijn voorlopige bereiken uit verschillende meetmaanden, geen gelijktijdige marktmeting.

Copilot maakt de bundelkeuze actueel

De routekaart noemt mogelijke eisen om AI-concurrenten gelijke toegang te geven tot Microsoft-functies en data, naast zichtbaarheid van alternatieven en standaardkeuzes. Ook komen voorafgaande kennisgeving van API-wijzigingen, transparantere licenties en het losmaken van AI-functies uit bestaande pakketten aan bod. Dat zijn onderzoekspunten voor het geval Microsoft wordt aangewezen, geen regels die nu al gelden. De CMA wil ook verder kijken naar beveiligingsbundels en naar de invloed van Microsoft-licenties op de keuze tussen clouddiensten.

Jigsaw’s kwalitatieve studie voor de CMA had 80 interviews met IT-beslissers gepland. Eén deelnemer schatte dat Copilot-licenties voor iedereen in zijn organisatie 2.500 pond per maand zouden kosten. Andere deelnemers noemden de integratie met Microsoft-apps en beveiliging als reden om Copilot te gebruiken, terwijl zij Claude of ChatGPT voor andere taken bleven testen. Het gaat om ervaringen uit interviews, geen gemiddelde prijs of marktmeting. De studie sluit organisaties met minder dan tien medewerkers en organisaties met minder dan 7.500 pond aan jaarlijkse Microsoft-uitgaven uit. De uitkomsten zeggen dus weinig over de kleinste bedrijven.

Teams laat al een smallere Europese route zien

In september 2025 maakte de Europese Commissie Microsofts toezeggingen over Teams juridisch bindend. Bedrijven kunnen Microsoft 365- en Office 365-pakketten zonder Teams tegen een lagere prijs kopen. Klanten met langlopende licenties kunnen overstappen. Concurrenten krijgen interoperabiliteit en Teams-gegevens kunnen worden meegenomen. De toezeggingen gelden binnen de EER, maar gaan over Teams en niet over Copilot of het hele Microsoft-ecosysteem.

Ook de Britse CMA heeft een aparte consumentenprocedure lopen. Die gaat over Copilot in Microsoft 365 Personal en Family en de prijsinformatie bij verlenging. De officiële consumentenrechtzaak toetst of klanten vooraf duidelijke informatie kregen over planwijzigingen en prijzen. Dat dossier valt onder consumentenrecht; het nieuwe voorstel gaat over zakelijke software en de vraag of Microsofts positie aan de voorwaarden voor strategische marktstatus voldoet.

De Nederlandse UWV-proef biedt een vergelijking voor een ander risico: de uitvoerbaarheid van grote softwareprojecten. UWV stopte de Bemiddelingsservice na circa 55 miljoen euro aan uitgaven en een kleinschalige proef. De officiële aankondiging zegt dat tests onvoldoende vertrouwen gaven in een invoering binnen aanvaardbare tijd en kosten. De bestaande dienstverlening loopt intussen door op oude systemen. De UWV-aankondiging noemt geen verband met Microsoft en is dus geen bewijs voor de CMA-beoordeling. De proef laat zien hoe groot de stap kan zijn tussen een softwarekeuze en het veilig overzetten van een dienst.

De consultatie laat de uitkomst open

De CMA presenteert haar beoordeling als voorlopig. De openbare versie van het besluit meldt dat vertrouwelijke gegevens zijn weggelaten en dat sommige bedragen als bandbreedte zijn weergegeven. Een aanwijzing voor strategische marktstatus stelt op zichzelf geen overtreding vast; mogelijke gedrags- of concurrentie-eisen zouden via een apart juridisch proces worden getoetst.

Microsoft liet Reuters weten het niet eens te zijn met de beoordeling van de CMA en noemt Copilot interoperabel met concurrerende diensten. De consultatie sluit op 13 november 2026 om 17.00 uur en de definitieve beslissing volgt uiterlijk op 13 februari 2027.

De Europese Teams-afspraken laten zien dat bundeling en datatoegang tot bindende toezeggingen kunnen leiden, maar zeggen niets over Copilot. Nederlandse organisaties met een Britse vestiging kunnen tot 13 november op de consultatie reageren. Voor andere Nederlandse Microsoft 365-klanten verandert dit Britse dossier nu geen contractvoorwaarden.