Alisina NawabiVoor het eerst in negen jaar staat er weer een Chinese supercomputer op nummer een van de wereld. De machine, LineShine genaamd, verslaat het Amerikaanse El Capitan, en doet dat met een detail dat zwaarder weegt dan de ranglijst zelf: hij draait volledig op binnenlandse Chinese processoren, zonder een enkele chip van Nvidia of AMD.
De cijfers
LineShine haalt een gemeten rekenkracht van 2,198 exaflops, oftewel ruim 2,2 triljoen berekeningen per seconde. Daarmee ligt hij ongeveer 20 procent boven het Amerikaanse El Capitan, dat met 1,809 exaflops sinds eind 2024 de lijst aanvoerde. De machine is gebouwd door het Nationale Supercomputingcentrum in Shenzhen en werd in april onthuld. De ranglijst, de TOP500 die sinds 1993 twee keer per jaar de snelste systemen meet, werd deze week bekendgemaakt op de supercomputerconferentie in Hamburg. De laatste keer dat China bovenaan stond was met Sunway TaihuLight in 2017.
Het echte verhaal: geen Nvidia, geen AMD
De meeste topsupercomputers leunen zwaar op grafische versnellers (GPU's) van vooral Nvidia. LineShine niet: het is de eerste machine op de lijst die meer dan 2 exaflops haalt met uitsluitend gewone processoren, en die zijn allemaal in eigen land ontwikkeld. Dat is geen toeval, maar het directe gevolg van jarenlange Amerikaanse exportbeperkingen op geavanceerde chips richting China.
De ironie ontgaat de experts niet. Supercomputerveteraan Jack Dongarra merkt op dat exportcontroles de toegang tot bepaalde onderdelen weliswaar vertragen, maar tegelijk een sterke prikkel geven om binnenlandse alternatieven te ontwikkelen. Het is hetzelfde patroon dat in software al zichtbaar is, waar Zhipu zijn taalmodel GLM-5.2 open source maakte en zo het gat vulde dat Amerikaanse leveranciers achterlieten. Afsnijden van technologie versnelt zelfvoorziening net zo vaak als het die afremt.
Wat dit betekent voor Nederland en Europa
Dit raakt direct het debat waar Nederland middenin zit. Den Haag verzet zich in Washington tegen Amerikaanse druk om de export van ASML-chipmachines verder aan banden te leggen, precies omdat zulke controles onvoorspelbaar uitpakken. LineShine is het bewijs dat ze een vastberaden tegenstander niet stoppen, maar wel het hele speelveld verschuiven.
Voor jouw organisatie is de bredere les belangrijker dan de geopolitiek. Afhankelijkheid van een handvol buitenlandse leveranciers voor je reken- en AI-infrastructuur is een strategisch risico, of die leverancier nu in Californië of in Shenzhen zit. Het is dezelfde redenering waarmee Siemens en Renault hun AI-leveranciers bewust gingen spreiden na de Amerikaanse restricties en waarmee de Tweede Kamer voorrang wil geven aan Europese datacenters boven Amerikaanse hyperscalers. De vraag is niet of je de snelste chips hebt, maar of je niet stilvalt als één leverancier de kraan dichtdraait.
LineShine laat zien dat soevereiniteit in compute geen utopie is, maar een kwestie van langjarig investeren en bouwen. Wie nu nadenkt over zijn AI-infrastructuur, doet er goed aan die afhankelijkheid mee te wegen, niet pas als de levering al hapert.
Veelgestelde vragen
Niet afhankelijk van één leverancier
Leveranciersrisico is geen ver-van-je-bedshow. Ik help je software, data en AI zo bouwen en koppelen dat je niet stilvalt als één partij de voorwaarden verandert, self-hosted waar dat kan.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
