ASML haalt nog een vijfde van zijn omzet uit China terwijl exportregels verscherpen

ASML haalt dit jaar naar verwachting ongeveer een vijfde van zijn omzet uit China, terwijl de Verenigde Staten de exportregels voor chipmachines verder aanscherpen en de Chinese vraag hard terugloopt. De Veldhovense fabrikant van lithografiemachines zit daarmee klem tussen een grote afzetmarkt en een geopolitiek conflict waar het zelf geen partij in is.

Voor elk Nederlands bedrijf dat aan de onderkant van de AI-keten hangt, van de chips in je servers tot de rekenkracht die je uit de cloud huurt, is dat meer dan een beursbericht. De grootste flessenhals in die keten staat in Nederland, maar wie bepaalt wat ermee mag gebeuren, zit steeds vaker in Washington en Peking. Een leverancier die vandaag levert, mag zijn machines in China morgen misschien niet meer onderhouden.

China krimpt snel als afzetmarkt

De verschuiving gaat hard. China zakte van 36 procent van ASML's systeemverkoop eind 2025 naar 19 procent in het eerste kwartaal van 2026, en voor heel 2026 rekent het bedrijf op ongeveer 20 procent van de totale omzet. Een paar jaar geleden was China nog jarenlang de grootste markt, mede doordat Chinese fabrikanten machines hamsterden voordat nieuwe beperkingen zouden ingaan.

Die terugval is deels politiek, deels een normalisatie na dat hamsteren. Het gevolg is hetzelfde: de omzet uit China daalt structureel, en ASML stuurt er zelf op door zijn afhankelijkheid van die ene markt af te bouwen.

De AI-vraag trekt de rest omhoog

Tegelijk gaat het bedrijf als geheel harder dan ooit. In het tweede kwartaal boekte ASML 9,3 miljard euro omzet en 2,9 miljard euro nettowinst, bij een brutomarge van 54,0 procent. Kort daarvoor tilde ASML zijn omzetverwachting voor 2026 voor de tweede keer naar 43 tot 45 miljard euro, gedreven door de vraag naar machines voor AI-chips.

Twee krachten trekken dus tegengesteld. De wereldwijde AI-honger duwt de vraag omhoog, terwijl de Amerikaanse chippolitiek een van ASML's grootste markten afknijpt. Dat de omzet toch stijgt, laat zien hoe sterk de AI-vraag is. Het maakt het bedrijf tegelijk gevoeliger voor elke nieuwe regel die de resterende China-handel raakt.

De Match Act hangt boven de markt

De scherpste dreiging is een wet die nog niet bestaat. De Match Act, voluit de Multilateral Alignment of Technology Controls on Hardware Act, ligt sinds april in het Amerikaanse Congres en zou zowel de levering als het onderhoud van ASML's DUV-machines in China verbieden. De wet is op 22 april 2026 door de House Foreign Affairs Committee aangenomen, maar is nog door geen van beide kamers bekrachtigd.

Het is precies dat onderhoudsdeel dat pijn doet. Niet alleen nieuwe verkopen, ook het onderhoud van machines die al in Chinese fabrieken draaien zou stilvallen. Den Haag heeft in Washington bezwaar gemaakt tegen een wet die een Nederlands bedrijf op Nederlandse bodem voorschrijft wat het met zijn eigen producten mag doen.

Waar dit heen wijst

ASML's balanceeract is de zichtbare versie van een risico dat veel breder speelt. De technologie die je bedrijf draaiende houdt, van chips tot AI-modellen, komt uit een keten die door een handjevol landen politiek wordt gestuurd. Een afzetmarkt kan in één kwartaal halveren, een onderhoudscontract kan met een pennenstreek uit Washington waardeloos worden.

Voor wie zijn bedrijfsvoering op die technologie bouwt, verschuift afhankelijkheid daarmee van een technische naar een strategische vraag. Niet meer alleen of het werkt en wat het kost, maar wie de kraan kan dichtdraaien en wat je plan B is als dat gebeurt. Bij ASML gaat dat om miljarden aan omzet die verschuift. Bij een kleiner bedrijf gaat het om de vraag of je kernsystemen morgen nog draaien.