Bessent wil meer Amerikaanse open-source AI-modellen tegen China

Open-source AI-modellen moeten de Verenigde Staten helpen concurreren met China, zei minister van Financiën Scott Bessent dinsdag tijdens een hoorzitting van het Amerikaanse Huis, meldde FedScoop. Chinese modellen leren volgens hem via distillatie van gesloten Amerikaanse systemen.

Voor een Nederlandse ondernemer maakt dat de modelkeuze breder dan prijs en prestaties. De Amerikaanse lijn koppelt open modellen aan leveranciersrisico: een alternatief kan lokaal draaien en minder afhankelijk zijn van een gesloten aanbieder, maar de herkomst van zijn capaciteiten en de jurisdictie blijven onderdeel van de keuze.

Bessent koppelt open modellen aan concurrentie

De uitspraak kwam uit de jaarlijkse hoorzitting van de House Financial Services Committee over de internationale financiële orde. De officiële agenda vermeldt 15 september 2026 als datum en Bessent als enige getuige. Het gesprek ging formeel over het financiële systeem, maar verschoof tijdens de vragen ook naar AI, veiligheid en de concurrentie met China.

Bessent zei dat de VS meer in eigen land gebouwde open-source modellen moet ontwikkelen. Hij waarschuwde ook dat grote labs geen regulatory capture mogen krijgen, omdat dat innovatie zou stoppen, meldt FedScoop. Daarmee zet hij open modellen neer als strategisch alternatief voor zowel gesloten Amerikaanse labs als Chinese modellen. De uitspraak zelf bevat geen aangekondigde modelrelease of uitvoeringsregel.

De distillatieclaim blijft de aanleiding

De redenering bouwt voort op de beschuldiging dat Chinese ontwikkelaars Amerikaanse systemen gebruiken als leermeester. Bessent zei dat Chinese modellen via distillatie capaciteiten uit Amerikaanse gesloten modellen overnemen en noemde distillatie een wetenschappelijke term voor stelen. Hij zei ook dat veel Chinese modellen volgens hem zo sterk op Amerikaanse systemen leunen dat ze denken dat ze Mythos of Claude zijn.

Het technische onderscheid is belangrijk. Distillatie is op zichzelf een legitieme trainingsmethode waarbij een kleiner model leert van de uitvoer van een groter model. De Amerikaanse aantijging gaat over verborgen toegang, het omzeilen van gebruiksvoorwaarden en het overnemen van beschermde capaciteiten. Het woord distillatie bewijst op zichzelf dus geen diefstal.

Van sanctiedreiging naar eigen aanbod

Daarmee voegt Bessent een tweede instrument toe aan zijn eerdere lijn. In juli zei hij al dat sancties konden volgen als de vermeende diefstal van Amerikaans intellectueel eigendom werd bevestigd. Nu legt hij naast bestraffing ook een alternatief op tafel: volgens die redenering moeten meer Amerikaanse open modellen de vraag naar Chinese modellen verminderen.

Die stap komt boven op de Amerikaanse beschuldiging dat zes Chinese AI-bedrijven op industriële schaal modeldistillatie uitvoerden. Volgens Bessent kan de reactie uit twee delen bestaan: sancties en een concurrerend open aanbod.

Wat dit verandert voor modelkeuze

Open is voor zakelijke gebruikers geen enkelvoudige eigenschap. Bij een open-weight model kunnen gewichten beschikbaar zijn om lokaal te draaien, terwijl broncode, trainingsdata, licentie en veiligheidslagen andere beperkingen houden. Zelf hosten haalt een afhankelijkheid van een API-leverancier weg, maar niet automatisch het risico rond modelherkomst of jurisdictie.

Voor een Nederlands AI-team verschuift het besliskader daardoor. Naast prijs, prestaties en integratie telt mee of de herkomst van het model uit te leggen is, welke regels de aanbieder of het land van oorsprong raken en hoe snel een andere modelroute beschikbaar is. Dat geldt voor een klein bedrijf dat een klantenservice automatiseert net zo goed als voor een grotere organisatie met een eigen modelcatalogus.

De lijn van Bessent maakt open modellen tot geopolitieke infrastructuur. Voor ontwikkelaars blijft de modelkeuze technisch, maar de gevolgen reiken tot leveranciers en jurisdictie. Als Washington die koers doorzet, krijgen Nederlandse organisaties meer alternatieven naast gesloten Amerikaanse diensten. Tegelijk wordt de lat voor herkomst, licentie en uitwijkbaarheid hoger, juist omdat een model dat vandaag onafhankelijk voelt morgen onderdeel kan zijn van een handelsconflict.