Alisina NawabiACM-onderzoek dat op 28 oktober verscheen, laat zien: digitale autonomie staat bij de meeste energieleveranciers op de agenda, maar kosten, functies en IT-integratie sturen vaker de cloudkeuze.
Voor een Nederlandse organisatie raakt een cloudwissel de rekening, de werking van gekoppelde systemen en de continuïteit van processen. Het ACM-rapport laat zien hoe afhankelijkheden tussen clouddiensten, identiteitsbeheer en kantoorsoftware migraties technisch ingewikkeld maken.
Autonomie staat niet boven de dagelijkse cloudkeuze
De ACM stuurde een korte vragenlijst naar alle Nederlandse energieleveranciers en interviewde IT-professionals bij tien energieleveranciers. In de gesprekken stond digitale autonomie bij de meeste deelnemende organisaties wel op de agenda, maar woog die zelden doorslaggevend mee. Kosten, functies, gebruiksgemak en aansluiting op bestaande IT-systemen bepaalden vaker welke cloudaanbieder in beeld bleef. De meeste geïnterviewde leveranciers namen diensten af bij één of enkele grote aanbieders: Microsoft, Amazon en Google.
Enkele partijen waren al deels naar een Europese cloud of eigen serveromgeving overgestapt. Zij meldden betere kosten, functionaliteit en flexibiliteit. De ACM geeft geen bedragen of metingen van voor en na; het gaat om positieve ervaringen van enkele overstappers, geen bewijs dat Europese diensten algemeen goedkoper zijn.
Het rapport noemt twee risico’s: prijsverhogingen die lastig te ontwijken zijn en aanbieders onder wetgeving van landen buiten de EU. Veel deelnemers schatten de kans op concrete problemen laag in.
Deelnemers willen niet als eerste voor een alternatief kiezen en wachten op andere bedrijven of de overheid. De ACM noemt de overheid als eerste klant als mogelijke manier om vraag op gang te brengen.
De overstap vraagt om andere kennis en koppelingen
Het rapport verklaart die keuze vanuit het aanbod: de grote cloudbedrijven bundelen functies, gebruiksgemak, beveiliging en schaalbaarheid tegen een prijs die deelnemers acceptabel vinden. Deelnemers beschouwen Europese alternatieven vaak nog niet als gelijkwaardig.
Een overstap vraagt soms om een IT-architectuur met diensten van meerdere aanbieders. Veel medewerkers kennen de grote cloudomgevingen beter; expertise in alternatieven is schaarser en kan duurder zijn. Kostenschattingen lopen uiteen: deelnemers met technische kennis ramen alternatieven soms lager, anderen hoger. De rekening hangt dus ook af van de expertise in huis.
De geïnterviewden noemen afhankelijkheden tussen clouddiensten en bedrijfsprocessen als bron van complexiteit en continuïteitsrisico. Identiteitsbeheer en kantoorsoftware kunnen met andere systemen verweven zijn. Veel partijen overwegen een uitstapplan, maar zetten niet altijd concrete stappen. De kloof tussen data-export en een applicatie die aan beheerde clouddiensten hangt is ook in de praktijk relevant: een bestand meenemen maakt de software eromheen niet vanzelf verplaatsbaar.
De Data Act verlaagt één deel van de drempel
De Europese Dataverordening (Data Act) verplicht aanbieders klanten bij een overstap te helpen. Vanaf 12 januari 2027 mogen zij geen overstapkosten meer rekenen; tot die tijd zijn alleen verlaagde directe overstapkosten toegestaan. Dat neemt de uren voor herontwerp, testen, koppelingen en training niet weg. Ook organisatorische kosten blijven bestaan.
De handreiking van 8 oktober over bestaande rechten op cloudwissels, data-export en gezamenlijke inkoop zette de juridische routes al op een rij. De ACM benadrukt dat die handreiking geen nieuwe verplichtingen schept. De huidige meting voegt daar een ander beeld aan toe: de regels kunnen een uitweg bieden, maar dagelijkse keuzes blijven vooral afhangen van functies, directe kosten en de kennis om systemen te verplaatsen.
Aan de aanbodkant verschijnt een specifieke optie voor AI-infrastructuur. VOLT kondigde met Dell en NorthC een Nederlandse AI-cloud aan die op volledig Nederlandse infrastructuur draait. De in juli aangekondigde dienst voorziet GPU-capaciteit per uur, vaste maandreserveringen of een beheerde omgeving. Dat is een AI-rekenlaag, geen compleet alternatief voor kantoorsoftware, identiteitsdiensten en databases waarop een bestaande cloudomgeving draait.
De steekproef zegt niet hoeveel bedrijven vastzitten
De ACM koos de energiesector vanwege het gebruik van data en digitale technologie. De vragenlijst ging naar alle Nederlandse energieleveranciers, maar het aantal reacties is niet gepubliceerd. Wel interviewde de ACM IT-professionals bij tien leveranciers. Dit is kwalitatief onderzoek in één sector, geen marktpercentage; ook het aantal geïnterviewden dat al was overgestapt ontbreekt.
Een bredere ACM-meting uit april biedt een ander perspectief. Daarin vulden 420 zakelijke cloudgebruikers, vooral uit het mkb, een vragenlijst in. Van die deelnemers was 61,7 procent nooit eerder overgestapt; van de gebruikers die een overstap probeerden, lukte dat bij 30,2 procent niet. Dat onderzoek richtte zich vooral op SaaS. De ACM waarschuwt dat de onderzoeken door verschillen in onderwerp, steekproef en methode niet rechtstreeks vergelijkbaar zijn. De percentages laten dus geen ontwikkeling tussen april en oktober zien. De energiestudie vult de eerdere meting aan met verklaringen uit een sector die intensief op cloudtechnologie steunt.
De onderzoeken tonen dat wettelijke overstaprechten maar een deel van de drempel wegnemen; architectuur, interne kennis en continuïteit blijven tellen. De concept-Leidraad Cloud blijft tot en met 6 november open voor reacties. Voor bedrijven hangt een overstap af van welke diensten elders kunnen draaien en wie ze daar kan beheren.
Veelgestelde vragen
Maak een cloudwissel uitvoerbaar
Een cloudwissel begint bij het ontwerp van je systemen. Ik denk mee, ontwerp de route en bouw of automatiseer wat nodig is, van eerste keuze tot livegang, self-hosted waar dat kan.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
