EU vindt TikTok-aanbevelingsfeed voorlopig in strijd met DSA

De Commissie vindt TikToks For You-feed voorlopig in strijd met de Digital Services Act, omdat gebruikers volgens haar herhaaldelijk vergelijkbare video’s over somberheid, isolement of lichaamsbeeld kunnen krijgen.

Als TikTok het aanbevelingssysteem moet aanpassen, kunnen ook de video’s verschuiven die het platform aan kijkers voorschotelt. Voor organisaties die TikTok gebruiken om nieuwe klanten te bereiken, maakt dat bereik op het platform minder voorspelbaar. De Commissie richt haar voorlopige bevindingen op TikToks risico-inschatting en productontwerp. Er ligt geen nieuwe advertentieplicht voor bedrijven en er is nog geen ingangsdatum genoemd.

De Commissie wil andere signalen in de feed

TikTok gebruikt kijkgedrag en likes om te voorspellen welke video’s iemand waarschijnlijk wil zien. Wie herhaaldelijk video’s over afvallen of lichaamsbeeld bekijkt of leuk vindt, kan daardoor meer van hetzelfde krijgen. De Commissie vindt dat TikTok onvoldoende heeft beoordeeld hoe die herhaling het welzijn kan raken, in het bijzonder bij minderjarigen en kwetsbare volwassenen. Zij noemt mogelijke gevolgen als meer somberheid of angst, ontevredenheid over het lichaam, lager zelfbeeld en verergering van bestaande eetstoornissen of mentale problemen.

De Commissie zegt dat TikTok al maatregelen heeft om zulke risico’s te beperken, maar dat die voorlopig niet effectief genoeg zijn. Functies die meer verschillende video’s moeten tonen, verminderen volgens haar niet voldoende hoe vaak vergelijkbare inhoud wordt aanbevolen. Ook de knop ‘Niet geïnteresseerd’ geeft gebruikers volgens de voorlopige bevindingen niet genoeg controle. De feed geeft kijktijd meer gewicht dan de expliciete keuze om minder video’s over een onderwerp te zien.

De Commissie noemt vier mogelijke aanpassingen: meer leunen op expliciete voorkeuren en kijktijd niet langer als aanbevelingssignaal gebruiken, de bedieningsmogelijkheden beter bereikbaar en bruikbaar maken, en het algoritme regelmatig testen. Dit zijn voorstellen binnen een voorlopig oordeel. TikTok heeft nog geen definitieve herstelopdracht gekregen.

Het past in een lopende DSA-procedure

De nieuwe bevinding valt binnen de formele DSA-procedure die de Commissie al tegen TikTok voert. In oktober 2025 nam zij voorlopige bevindingen aan over toegang voor onderzoekers tot openbare gegevens. Het onderdeel over advertentietransparantie sloot de Commissie in december 2025 af met bindende toezeggingen. In februari 2026 volgden bevindingen over TikToks verslavende ontwerp en in juli over de bescherming van minderjarigen.

In juli stelde de Commissie voorlopig dat Meta de risico’s van autoplay, pushmeldingen, oneindig scrollen en sterk gepersonaliseerde aanbevelingen onvoldoende had beoordeeld. Die voorlopige DSA-bevinding tegen Meta van 10 juli over autoplay, pushmeldingen, oneindig scrollen en aanbevelingen betrof Instagram en Facebook, terwijl TikTok nu specifiek onder toezicht staat om herhaalde aanbevelingen van video’s over mentale gezondheid en lichaamsbeeld.

De DSA raakt ook andere grote digitale diensten. In augustus kreeg ChatGPT onder de DSA de status van zeer grote onlinezoekmachine en vier maanden om extra plichten voor systeemrisico’s en algoritmische systemen na te komen, tot januari 2027. Dat is een andere verplichting dan de voorlopige bevinding tegen TikTok; de twee procedures richten zich op verschillende diensten en risico’s.

TikToks eigen uitleg beschrijft de inzet

TikTok weegt kijktijd voor de meeste gebruikers doorgaans zwaarder dan andere aanbevelingssignalen, zo vermeldt het eigen helpcentrum. Het noemt ook ‘Niet geïnteresseerd’, voorkeuren per onderwerp en het verversen van de For You-feed als manieren om aanbevelingen te sturen. Gebruikers in de EU kunnen personalisatie uitschakelen. Dan toont de For You-feed volgens TikTok populaire video’s uit de regio en daarbuiten. Dat maakt het verschil met het oordeel van de Commissie zichtbaar: de hulpmiddelen bestaan, maar Brussel betwist voorlopig of ze genoeg invloed hebben op wat mensen te zien krijgen.

De Commissie zegt haar voorlopige oordeel te baseren op TikToks risicorapporten, interne gegevens en documenten, en antwoorden op informatieverzoeken. Zij zegt ook wetenschappelijk onderzoek te hebben beoordeeld en experts te hebben gesproken over aanbevelingssystemen, psychologie en psychiatrie. De openbare aankondiging geeft geen percentage gebruikers dat in zulke aanbevelingslussen terechtkomt en geen meetbare schatting van wat de voorgestelde wijzigingen met bereik zouden doen. Daardoor is er op basis van de publicatie geen onderbouwde voorspelling te maken over hoeveel merken of makers geraakt zouden worden.

TikTok mag eerst op de bevindingen reageren

TikTok kan de onderzoeksdocumenten inzien en schriftelijk reageren op de voorlopige bevindingen. Ook de Europese Raad voor Digitale Diensten wordt geraadpleegd. Pas als de Commissie haar oordeel daarna bevestigt, kan een definitief besluit volgen. Bij een vastgestelde overtreding kan de boete oplopen tot 6 procent van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van onder meer de ernst, duur en herhaling. Die grens is dus geen boete die nu al is opgelegd.

NU.nl meldt dat nog niet bekend is wanneer de Commissie een definitief besluit neemt. Voor Nederlandse merken die TikTok inzetten voor ontdekking betekent dat voorlopig vooral onzekerheid over de distributie: de aanbevelingslogica ligt onder toezicht, maar er is nog geen vastgesteld wijzigingspakket of tijdpad. Eerst moet blijken of TikTok de voorlopige analyse kan weerleggen en welke aanpassingen de Commissie uiteindelijk verlangt.