Kabinet vraagt EU om minimumleeftijd voor sociale media

Kabinet stuurt samen met Spanje voorstellen naar de Europese Commissie voor een Europese minimumleeftijd voor sociale media, meldt staatssecretaris Willemijn Aerdts, met leeftijdscontrole die alleen moet bevestigen of iemand oud genoeg is.

Voor een Nederlandse ondernemer met een app, community of platform is dit nog geen nieuwe verplichting, wel een mogelijke architectuureis: als Brussel de lijn overneemt, moet leeftijd aantoonbaar worden zonder standaard paspoorten, geboortedata of andere persoonsgegevens op te slaan.

Wat Nederland voorstelt

De Nederlandse regering wil één set regels voor de hele Europese Unie, met zo min mogelijk nationale uitzonderingen en toezicht op Europees niveau. Het voorstel komt samen met Spanje, omdat verschillende nationale leeftijdsgrenzen volgens het kabinet onduidelijkheid geven aan toezichthouders, bedrijven, ouders en kinderen.

Het plan gaat verder dan een los leeftijdsslot. Nederland en Spanje willen een Europees kader waarin onafhankelijk wordt beoordeeld of sociale media, en eventueel andere digitale diensten, veilig genoeg zijn voor kinderen. Aanbieders moeten zelf aantonen dat hun dienst aan die veiligheidsnormen voldoet. Een dienst die dat aantoonbaar doet, kan buiten de leeftijdsgrens vallen.

Die formulering maakt de reikwijdte belangrijk voor bedrijven. Het kabinet noemt sociale media als uitgangspunt, maar zegt dat uitbreiding naar andere digitale diensten zorgvuldig moet worden afgebakend. Een algemene leeftijdspoort voor elke website ligt dus niet in de officiële toelichting.

De grens staat nog niet vast

Het regeerakkoord noemt een handhaafbare Europese minimumleeftijd van 15 jaar. NRC schrijft dat Nederland en Spanje nu voor het eerst concrete voorstellen bij Brussel neerleggen. Dat getal is daarmee de Nederlandse inzet, geen ingevoerde Europese regel. De Europese Commissie moet het voorstel nog beoordelen en eventuele wetgeving moet daarna nog worden vastgesteld.

Ook de aanleiding is nog beleidsmatig geformuleerd. Het kabinet koppelt de grens aan sociale media die kinderen onvoldoende beschermen tegen verslavende algoritmes en schadelijke content. De precieze categorieën van diensten, uitzonderingen en handhaving staan niet als definitieve EU-regels vast.

Leeftijd aantonen zonder identiteitsdossier

De privacy-eis is concreet: de controle moet volgens de officiële toelichting alleen vaststellen of iemand de vereiste leeftijd heeft bereikt, zonder andere persoonsgegevens te verwerken. Dat sluit aan bij de technische route die de Europese Commissie zelf beschrijft.

De Europese leeftijdsoplossing kan gebruikers volgens de Commissie laten bewijzen dat zij ouder zijn dan 18 zonder aanvullende persoonsgegevens te delen. De oplossing is aanpasbaar aan andere leeftijdsgrenzen, zoals 13 jaar, en moet werken met anonieme bewijzen van leeftijd. Lidstaten moeten volgens de Commissie uiterlijk eind 2026 uitvoeringsplannen maken en oplossingen laten toetsen aan privacy- en cybersecuritynormen door derden.

Voor een platform betekent dat een andere ontwerpvraag dan alleen een geboortedatum in een registratieformulier. Accountaanmaak, toegang tot functies, ouderlijke toestemming, bewaartermijnen, logging en de koppeling met een leeftijdsverklaring moeten samen kloppen. Een verificatie die een identiteit of volledig identiteitsdocument doorgeeft, past niet bij de Nederlandse inzet.

Van beleidsvoorstel naar producteis

De directe gevolgen zijn vandaag beperkt: er is nog geen nieuwe EU-verplichting en de leeftijdsgrens is nog niet vastgesteld. De mogelijke verandering zit in de richting. Platformen die kinderen bedienen krijgen dus twee ontwerpvragen. Hoe stel je vast dat iemand oud genoeg is? En hoe toon je aan dat de dienst veilig is, met zo weinig mogelijk gegevens?

Daarmee schuift kinderbescherming op van een beleidsdocument naar een onderdeel van het digitale ontwerp. De relevante verschuiving is niet dat morgen een slot op Instagram of TikTok verschijnt. Het is dat leeftijd, platformveiligheid en dataminimalisatie samen een bewijs- en ontwerpvraagstuk worden voor digitale diensten.