Bessent dreigt met sancties tegen China om diefstal van AI-modellen

Minister van Financiën Scott Bessent zegt dat de Amerikaanse regering onderzoekt of Chinese AI-modellen zijn 'gedistilleerd' uit Amerikaanse modellen, en dat er sancties kunnen volgen als die diefstal van intellectueel eigendom wordt bevestigd.

Voor Nederlandse teams die de afgelopen maanden overstapten op goedkope Chinese open modellen als DeepSeek, Qwen en GLM verschuift daarmee het risicoprofiel. Diezelfde modellen komen nu van twee kanten onder druk: Washington dreigt met sancties, en Beijing weegt zelf exportcontroles op zijn AI-modellen en chips, waaronder een verbod voor buitenlanders om modelgewichten te downloaden. Wat als 'gratis te downloaden en zelf te draaien' voelde, wordt zo een variabele in een handelsconflict.

Wat Bessent zei

Bessent zei dat Amerikaanse functionarissen bewijs bekijken dat Chinese modellen mogelijk zijn gebouwd via distillatie, een techniek waarbij je een nieuw model traint op de output van een bestaand model om de capaciteiten ervan over te nemen. Sancties kunnen volgen als de diefstal van intellectueel eigendom wordt bevestigd. Volgens Amerikaanse functionarissen zijn in verschillende Chinese AI-systemen digitale watermerken van Amerikaanse taalmodellen aangetroffen.

De mogelijkheid dat China de VS voorbijstreeft op AI noemde Bessent het grootste risico voor het land. Zijn uitspraken sluiten aan bij een memo van Michael Kratsios, de wetenschapsadviseur van het Witte Huis, die Chinese partijen beticht van 'campagnes op industriële schaal' om Amerikaanse AI-capaciteiten te ontfutselen. In het Congres ligt bovendien een wetsvoorstel met steun van beide partijen dat buitenlandse partijen wil aanpakken die functies uit gesloten Amerikaanse modellen extraheren.

Van bedrijfsklacht naar staatsdreiging

De stap tilt een conflict dat als bedrijfsklacht begon naar het niveau van de overheid. Anthropic riep het Amerikaanse Congres eerder op tot sancties na wat het de grootste bekende distillatie-aanval op zijn model Claude noemde, met Alibaba's Qwen als beschuldigde. Waar dat het verwijt van één bedrijf was, praat nu de minister van Financiën over straf.

Dat het dreigement op dezelfde dag valt als China's eigen verkenning van exportcontroles, tekent hoe snel de AI-toeleveringsketen in twee blokken uiteenvalt. De VS en China zouden in september over AI praten.

Wat het betekent

De inzet verschuift daarmee van de vraag welk model het beste presteert naar de vraag waar het vandaan komt en of het onder een sanctie kan vallen. Voor wie een Chinees open model in een product of workflow heeft gezet, wordt herkomst een due-diligencevraag: niet alleen 'werkt het en wat kost het', maar ook op welke data het is getraind en welke regel het morgen raakt.