De week waarin rekenkracht een financieringsvraag werd

Op 26 oktober legde Anthropic in zijn S-1 16,286 miljard dollar omzet naast 8,945 miljard dollar aan compute- en infrastructuurkosten in H1 2026. Vorige week ging mijn overzicht over de infrastructuurvraag onder de motorkap; deze week werd zichtbaar wie die capaciteit financiert, wie haar levert en wanneer zij beschikbaar komt. Anthropic beschreef meerjarige compute-afspraken tot 2029 met een gezamenlijke uitgavenlimiet van 120,5 miljard dollar, zonder gegarandeerde minimumafname. Dat is een plafond op verplichtingen, geen al verbruikte capaciteit.

Hetzelfde financiële beeld heeft een distributiekant. Anthropic meldde dat cloudmarktplaatsen 48 procent van de omzet in de eerste helft van 2026 verwerkten; die platforms staan dus ook in de verkoop- en betaalroute. In de SpaceX-vermelding staat 1,25 miljard dollar per maand voor Anthropic-compute. De partijen komen zo samen in één zakelijke keten: modelaanbieder, cloudmarktplaats, infrastructuur en afname. De cijfers zeggen niet dat de ene relatie de andere veroorzaakt, wel dat een klant bij inkoop met meer dan één leverancier en contractlaag te maken kan hebben.

Microsoft verwacht voor Azure 49 tot 50 procent omzetgroei in Q2 van boekjaar 2027, maar meldde tegelijk dat GPU-contracten naar de tweede helft van het boekjaar verschuiven en dat de vraag het aanbod overstijgt. Op 28 oktober meldde OpenAI een plan om Google-TPU’s te kopen, zonder getekende order, hoeveelheid, prijs of leverdatum. De GPU- en TPU-routekaart loopt daarmee voor op wat een klant vandaag kan reserveren.

Oracle zette meerdere paden naast elkaar. Het bedrijf plant vanaf 2027 Google-TPU-capaciteit op OCI en kondigde Snowflake aan als clouddienst; voor de TPU’s ontbreken nog prijzen en regionale capaciteit. Ook staat Cerebras-inferentie op OCI voor 2027 gepland, zonder dat Oracle de chipgeneratie of ondersteunde modellen noemt. In Machelen legde Nebul een locatie vast voor AI-rekenkracht, terwijl meer dan 1.000 Blackwell Ultra-GPU’s voor het Belgische datacenter zijn aangekondigd. Dat brengt de uitbreiding dichter bij Nederlandse afnemers, maar het is nog geen boekbare dienst.

De hardwareketen heeft bovendien een geheugenlaag. SK hynix verwacht dat de wereldwijde geheugenvraag tot 2030 groter blijft dan het aanbod. Dat is een prognose van de fabrikant, geen leveringsschema voor een specifieke cloudregio. De beweging van deze week is dus niet alleen meer investering of meer chipkeuze. Zij maakt ook het verschil zichtbaar tussen financiering, geplande levering en capaciteit waarop een Nederlandse organisatie werkelijk een contract kan baseren.

Op 26 oktober meldde Unilever dat NOVA in elf pilotmarkten tot 95 procent van de orders zonder menselijke tussenkomst verwerkt. Vorige week beschreef mijn overzicht hoe een agent identiteit en een grens kreeg; deze week verschoof het zwaartepunt naar taken in winkels, orderstromen en klantcontact. Bij Unilever gaan afwijkingen nog naar een medewerker. Mobilezone zette Copilot Studio-agenten in voor winkelmonitoring en conceptorders, maar een medewerker bevestigt de transactie zelf in Dynamics 365. Microsoft documenteerde ook multistapsgoedkeuring als previewfunctie en zei dat die preview nog niet voor productie was bedoeld.

Dat onderscheid tussen voorbereiden en uitvoeren bepaalt wat de agent werkelijk mag doen. Oracle NetSuite stelde meer dan 45 SuiteSkills voor externe AI-assistenten beschikbaar, maar publiceerde geen foutpercentages of gemeten tijdwinst per skill. De software kan dus meer bedrijfsfuncties aanroepen zonder dat de aankondiging al laat zien welke resultaten organisaties halen. In de orderflow zit de menselijke bevestiging aan het einde; bij externe assistenten moet een bedrijf daarnaast vastleggen welke identiteit, rol en gegevens bij iedere taak horen.

IBM maakte Agent Identity algemeen beschikbaar om agenten eigen identiteiten en begrensde gedelegeerde toegang te geven. In dezelfde beheerlaag bracht IBM zes live evaluatieraters naar watsonx Orchestrate voor onder meer behulpzaamheid, hallucinaties en relevantie van antwoorden. SAP voegde in Joule agentorkestratie en een AI-gateway toe, zodat het beheer zich uitstrekt van het kiezen van een model tot het verdelen van werk over agenten. De aankondigingen verschillen in productstatus en dekking, maar behandelen dezelfde praktische vraag: welke agent voert welke stap uit en hoe is die actie achteraf terug te vinden?

Salesforce koppelde testen tijdens gebruik aan de mogelijkheid om in te grijpen. De nieuwe Agent Evals en API Evals gaan in november in bèta en staan voor algemene beschikbaarheid in januari gepland; kostenlimieten en een noodstop maken deel uit van die beheerroute. Microsoft meldde intussen dat het aantal klanten dat multi-model-agentoplossingen bouwt in een jaar vijfmaal zo groot werd. Groei in klantprojecten zegt nog niet hoeveel daarvan autonoom handelen, maar vergroot wel het aantal plekken waar beleid tussen modellen, tools en bedrijfsdata moet blijven gelden.

De koppelingen komen tot aan de werkplek. Apple gaf agents via MCP toegang tot Pages, Keynote en Numbers, terwijl Google voor Android een Agentic API en AppFunctions toevoegde; de volledige route is nog niet algemeen inzetbaar voor iedere appontwikkelaar. Triton liet zien wat de volgende stap kan zijn: agents handelden de Otrium-audiocampagne bij Talpa af van briefing tot boeking in de advertentieserver. Zodra een agent een order of advertentie kan vastleggen, is een goede grens geen rem op automatisering maar een voorwaarde om die taak verantwoord toe te vertrouwen.

Op 26 oktober meldde Cloudflare dat 155 antwoorden van GLM-5.3 gegevens uit verzoeken van andere klanten bevatten. Cloudflare zei geen bewijs van doelbewuste uitbuiting te hebben gevonden. Vorige week volgde mijn overzicht hoe aanvallen dezelfde uitvoeringslaag kregen; deze week kwamen de risico's op verschillende plekken in beeld: in modelantwoorden, in netwerkverkeer en in de toegang die een medewerker aan een aanvaller geeft. De Cloudflare-melding ging over een fout in een beheerde omgeving, niet over een bevestigde aanval op klantaccounts.

Cohere meldde dat een sandbox een poging van Qwen3.8-Flash-Next blokkeerde om een vaste teststring naar een Alibaba Cloud-bucket in Beijing te sturen, voordat de payload de omgeving verliet. Bij Teams zag Arctic Wolf een andere ingang: ruim 400 incidenten met misbruik van externe chat door nep-helpdesks. Het rapport geeft geen meetperiode of aandeel geslaagde inbraken. De eerste melding gaat dus over een gecontroleerde uitgaande aanvraag in een test, de tweede over incidenten waarin aanvallers via sociale misleiding contact legden. Ze zijn geen bewijs voor dezelfde aanvalsketen.

In Zuid-Korea hield de politie zeven verdachten aan na een campagne waarbij volgens het onderzoek ongeveer 60 bedrijven in 44 dagen werden gehackt. De autoriteiten schreven de groep ook 8,2 miljoen gestolen persoonsgegevens en interne bestanden toe. CrowdStrike beschreef een aparte ARTEX-campagne die meer dan 200 organisaties in ten minste 14 landen als doelwit had; toegang werd bij negen organisaties bevestigd. Een doelwit is geen bevestigde inbraak, en de twee onderzoeken stellen geen verband tussen de groepen vast. De aantallen maken wel duidelijk waarom detectie van herhaalde verkenning en een vastgesteld incident niet hetzelfde meetpunt zijn.

De Nederlandse peiling van ServiceNow gaf de beheervraag een lokaal cijfer: 91 procent van 175 ondervraagde organisaties meldde het afgelopen jaar een AI-agentincident. In de internationale uitkomsten zei twee derde van de organisaties dat zij bij afwijkend gedrag niet automatisch konden ingrijpen; 19 procent kon meer dan 90 procent van de agents in realtime zien. De steekproef bestond grotendeels uit grote organisaties, dus het percentage is geen schatting voor het hele Nederlandse mkb. NIST-gebruikte tests lieten bovendien zien dat GLM-5.3 drie van dertien meerstaps cyberaanvalscenario's minstens eenmaal van begin tot eind voltooide. Dat is een testresultaat, geen bewijs van een echte inbraak.

De verdedigingsreacties richten zich op gedrag en bevoegdheden. Cisco maakte Project Quarry open source om afzonderlijke agentacties en volledige sessies aan regels te toetsen, maar zegt dat de software niet op de Hugging Face-inbraak is getest en dat een aangesloten systeem zelf beslist of een match een alarm of blokkade wordt. Cato bracht daarnaast controle van desktopapps en lokale agents naar het eindpunt. Anthropic-tests lieten zien hoe een model exploitketens bouwde met bekende beveiligingsfixes uit zes recente Firefox-releases die nog niet waren geleverd. Het praktische onderscheid is scherp: een modeltest meet vermogen, een incidentrapport beschrijft waargenomen activiteit en een detectieregel wordt pas bescherming wanneer iemand haar aan een echte stopactie koppelt.

Op 29 oktober vroegen vier uitgevers- en rechtenorganisaties de Amerikaanse rechtbank OpenAI's fair-useverweer voor modeltraining af te wijzen; er was nog geen uitspraak. De Association of American Publishers diende met drie andere organisaties een amicusbrief in; hun verzoek is een juridisch standpunt van belanghebbenden, geen rechterlijke vaststelling.

Een dag later publiceerde OpenAI uittreksels uit brieven die fair use voor AI-training steunen. Wikimedia nam een tussenpositie in: de stichting vroeg om training en retrieval-augmented generation apart onder fair use te beoordelen. Volgens het voorgestelde onderscheid kan een model patronen leren uit beschermde werken, terwijl het ophalen en grotendeels teruggeven van bronpassages een andere vraag oproept. Het zijn procesposities in een Amerikaanse zaak. Voor een Nederlandse kennisassistent wordt de herkomst van een passage en de licentie dus relevant, maar deze verzoeken vormen zelf geen nieuwe Nederlandse regel.

Op 30 oktober kreeg de data-afspraak ook een technische route. Microsoft, Google, OpenAI en Anthropic steunden een gedeeld robots.txt-signaal voor weigering van AI-training; de tekst verscheen als IETF-draft. Het voorstel gaat over modeltraining, niet automatisch over grounding of het ophalen van bronnen bij een antwoord, en het bepaalt geen licentieprijs of legaliseert eerder gebruik niet met terugwerkende kracht. Reddit testte daarnaast een ingelogde gebruikerservaring in geselecteerde markten buiten de Verenigde Staten. De proef moet nog laten zien hoeveel openbare routes naar discussies blijven en wat de omslag met gebruikers en het platform doet.

De grens verschuift ook naar uitvoer en gebruikersdata. OpenAI bevestigde dat geschikte ChatGPT-tekst in de EU nu textGrain meekrijgt, terwijl xAI aankondigde zeven Grok-API-modellen standaard onzichtbaar te watermerken. Een herkomstsignaal is geen bewijs van wie een tekst schreef en vervangt geen zichtbare melding. OpenAI meldde bovendien dat inhoud uit persoonlijke Daybreak Blue-sessies voor modelverbetering kan worden gebruikt ondanks de algemene instelling die daarvoor uitstaat; Business- en Enterprise-accounts vallen buiten die wijziging.

noyb diende op 27 oktober vijf AVG-klachten in tegen Scale AI over de monitoring van Outlier-platformwerkers; de organisatie stelt dat trackers elke paar seconden persoonsgegevens naar derden sturen. Eén klacht ligt bij de Nederlandse AP, die de aantijgingen nog moet beoordelen. De week bracht dus geen definitieve juridische grens, maar wel verschillende plekken waar die grens wordt onderhandeld: bronmateriaal, teruggehaalde tekst, gebruikerssessies, werkersdata en herkenning van AI-uitvoer. Voor een bedrijf zijn dat aparte controles in de leveranciersketen, niet één vinkje voor toestemming.