Alisina Nawabinoyb dient op 27 oktober vijf AVG-klachten in tegen Scale AI; de groep stelt dat Outlier-trackers elke paar seconden persoonsgegevens naar derden sturen. Het platform telt ruim 900.000 platformwerkers; één klacht ligt bij de Nederlandse AP.
Wie AI-trainingsdata inkoopt, krijgt daarmee een leveranciersvraag naast de herkomst en gebruiksrechten van de dataset: welke persoonsgegevens verzamelt het platform van de annotatoren, en met welke partijen deelt het die?
Het werk achter de dataset laat digitale sporen na
Outlier organiseert taken zoals het schrijven van prompts en het rangschikken van AI-antwoorden. De vijf klachten zijn verdeeld over Frankrijk, Italië, Nederland en Oostenrijk; twee zijn bij de Oostenrijkse toezichthouder ingediend. Een onderzoeksrapport van DiPLab, Reversing.Works en Intérêt à Agir beschrijft wat er naast de inhoud van die taken wordt vastgelegd.
In browserlogs van elf deelnemers identificeerden de onderzoekers 16 trackers die persoonlijke gegevens van platformwerkers naar derde partijen sturen. Het rapport combineert die logs met 35 interviews in dertien Europese landen. In die logs zagen de onderzoekers onder meer IP-adressen, volledige namen, e-mailadressen, telefoonnummers, unieke identificatoren, bezochte pagina’s, taken, werktijden en tarieven. Ze noemen trackers van onder meer TikTok, LinkedIn, Facebook, Sprig, FullStory en Datadog.
De tracker van FullStory legt volgens het rapport om de paar seconden schermbeelden vast, zodat handelingen later als video zijn terug te kijken. Ook meldt het rapport dat Outlier identiteitscontroles via Persona gebruikt. Platformwerkers moeten daarvoor een identiteitsbewijs uploaden en een video van hun gezicht opnemen. Volgens het onderzoek komen zulke controles soms terug, onder meer bij gebruik vanuit een ander land.
De klacht raakt daarmee ook aan persoonsgegevens die ontstaan terwijl mensen trainingsvoorbeelden maken en die via platformdiensten worden verwerkt. Volgens het rapport vermeldt Outlier dat opdrachtgevers platformwerkers per project kunnen zien en selecteren. noyb noemt Meta, OpenAI en Google als klanten van Outlier. Het rapport toont niet dat die bedrijven de trackerdata of biometrische gegevens zelf ontvangen.
De AP krijgt ook een klacht over inzage
De Nederlandse klacht is op 27 oktober aan de AP gericht en noemt Scale AI Inc. als verweerder. Het processtuk beroept zich op AVG-artikelen 5(1)(c), 12(3), 15, 25(1) en 28(1), plus artikel 11.7a van de Telecommunicatiewet; de punten gaan over dataminimalisatie, inzage, gegevensbescherming door ontwerp en de rol van verwerkers. noyb vraagt om onderzoek en stelt voor een bestuurlijke boete op te leggen. De groep stelt ook dat Scale AI de inzageverzoeken van klagers niet heeft beantwoord. Daarmee komt toegang tot persoonsgegevens naast trackers en biometrische controles als afzonderlijke kwestie in beeld.
Voor Nederlandse afnemers betekent dit een leverancierscheck op de hele keten: welke gegevens van annotatoren ontstaan, wie ze ontvangt, op welke grond en hoe lang ze worden bewaard? Die vraag raakt aan doelbinding, datascheiding en zicht op externe modelaanbieders bij AI met persoonsgegevens. De indiening van een klacht verandert de wet niet; de AP moet de aantijgingen nog beoordelen.
Toezicht raakt zowel modellen als werkplatforms
De Britse ICO meldde op 8 oktober privacywijzigingen bij tien AI-modelbouwers en opende een consultatie over gegevensbescherming bij AI-agenten. Die toezichtslijn gaat over gegevensgebruik door modelontwikkelaars en agenten. De privacywijzigingen bij tien AI-ontwikkelaars en de agentconsultatie raken daarmee een andere laag dan de Outlier-klacht, die draait om gegevens over de mensen die het trainingswerk doen.
Ook bij Meta kwam het verzamelen van gegevens over platformwerkers voor AI-training eerder aan bod. Het bedrijf legde toetsaanslagen, muisbewegingen, schermbeelden en chatgesprekken van eigen Amerikaanse medewerkers vast voor modeltraining. Dat ging om intern personeel en een eigen programma; de nieuwe klacht richt zich op een extern platform en zijn platformwerkers.
Een aparte Europese regelroute loopt via de Platformwerk-richtlijn. Die richtlijn moet uiterlijk 2 december 2026 in nationale wetgeving zijn omgezet en stelt eisen aan gegevensbescherming en geautomatiseerde monitoring bij platformwerk. De richtlijn behandelt platformwerk breder, met ook regels over arbeidsstatus en algoritmisch beheer. De huidige klacht vraagt de AP om bestaande privacyregels toe te passen en stelt op zichzelf geen arbeidsrelatie vast.
De aantijging is nog geen toezichthoudersbesluit
De onderzoekers werkten ook met noyb samen aan de klacht. Hun rapport is daarmee onderdeel van de gezamenlijke onderbouwing, geen afzonderlijk oordeel van een toezichthouder. De studie toont trackers in de onderzochte browserverbindingen, maar meet niet ieder Outlier-account of iedere werksessie.
De telling verschilt per document. Het onderzoeksrapport identificeert zestien unieke trackers. Reuters schrijft dat de klachtstukken die de redactie inzag maximaal negentien trackers noemen en vier platformwerkers tussen december 2025 en mei 2026 geen antwoord kregen op hun inzageverzoeken. Reuters meldde dat Scale AI ten tijde van publicatie niet direct reageerde. De bronnen leggen niet uit of het verschil tussen zestien en negentien voortkomt uit een andere telmethode of een ander bereik.
Een klacht is geen vaststelling dat de AVG is overtreden. De onderzoeksresultaten zijn evenmin een besluit van de AP. Ze maken wel zichtbaar dat de dataketen achter AI-training ook de digitale sporen van annotatoren kan omvatten. Voor afnemers blijft daarom open welke persoonsgegevens eerder in de keten worden verwerkt, welke leveranciers daar toegang toe hebben en wat er met die gegevens gebeurt nadat een dataset is geleverd.
Veelgestelde vragen
AI-data met overzicht
De data achter een AI-systeem loopt door meerdere tools en partijen. Ik denk mee over wat nodig is, ontwerp de verwerking en bouw het geheel end-to-end, waar het kan self-hosted.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
