Prosus en Booking luiden noodklok: box 3-belasting jaagt techtalent het land uit

Aan de vooravond van een cruciaal debat in de Eerste Kamer luiden twee van de grootste techbedrijven van Nederland de noodklok. Prosus en Booking waarschuwen in De Financiële Telegraaf dat de nieuwe box 3-belasting internationale AI-specialisten en ander techtalent het land uit jaagt. Zij kiezen volgens de bedrijven liever voor Londen of Berlijn dan voor Amsterdam, juist nu het fiscale klimaat hier verslechtert terwijl andere landen datzelfde talent met open armen ontvangen.

Het gaat niet om een abstracte beurskwestie, maar om de mensen die je nodig hebt om software en AI te bouwen. En dat raakt niet alleen de twee bedrijven die nu aan de bel trekken, maar elke Nederlandse werkgever die meedingt naar schaarse techspecialisten.

Wat er op tafel ligt in de Eerste Kamer

Het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 (dossier 36.748) gooit het spaar- en beleggingsregime om. In plaats van een fictief rendement belast de fiscus straks het werkelijke rendement, vormgegeven als een vermogensaanwasbelasting: niet alleen wat je daadwerkelijk binnenkrijgt, maar ook de waardestijging van je beleggingen telt mee, ook als je die winst nog niet hebt verzilverd. Volgens het kabinetsvoorstel betalen beleggers 36 procent over dat nog niet verzilverde rendement op aandelen en beleggingen. Boven een heffingvrij vermogen van zo'n 60.000 euro, het dubbele voor fiscale partners, slaat de heffing toe.

De Tweede Kamer ging in februari 2026 akkoord; de invoering staat gepland voor 2028. De finale horde is de Eerste Kamer, waar het voorstel voor 30 juni 2026 op de plenaire agenda van de senaat staat. Vastgoed en aanmerkelijkbelangaandelen in start-ups worden volgens de wet pas bij verkoop belast, maar voor gewone aandelenpakketten en beursgenoteerde beleggingen geldt de jaarlijkse aanwasheffing, met of zonder verkoop.

Waarom de techsector piept

De pijn zit in de manier waarop techbedrijven hun mensen belonen. Een groot deel van het salaris van AI-onderzoekers en senior engineers bestaat uit aandelen en opties. Stijgt de waarde daarvan, dan moet de werknemer onder het nieuwe stelsel jaarlijks afrekenen over die papieren winst, ook als er nog geen euro is binnengekomen om de belasting van te betalen. Voor talent dat de keuze heeft tussen landen, is dat een streep door de rekening.

"Alle andere landen maken het makkelijker voor de techsector, wij maken het juist moeilijker. Waar zijn we mee bezig?", zegt Prosus-strateeg Sebastiaan Vaessen in de noodkreet die Prosus en Booking lieten optekenen. Volgens hem is Nederland zo ongeveer het enige land dat ongerealiseerde winst belast, en kiezen jonge techspecialisten nu al eerder voor Londen dan voor een Nederlandse functie. Dat knaagt aan het plan van Prosus om in Amsterdam een AI-team op te bouwen. Arjen Leemburg van adviesbureau Flint Global spreekt van verbazing in de bestuurskamers van Nederlandse bedrijven over wat hij roekeloze besluitvorming noemt.

De context maakt het schrijnender. De strijd om AI-talent is moordend: Alphabet zag tot 270 miljard dollar aan beurswaarde verdampen na het vertrek van twee AI-kopstukken. Wie in die markt mensen wil binnenhalen, kan een fiscaal nadeel dat concurrenten in Londen of Berlijn niet hebben er slecht bij gebruiken. Het is ook een opvallende tegenbeweging: hetzelfde kabinet dat onlangs nog 403 regels voor ondernemers schrapte of vereenvoudigde en Brussel dat 8 miljard aan belastingrompslomp voor het MKB wegstreept, zet met box 3 juist een drempel neer waar het talent over struikelt.

Wat dit voor jou betekent

Laat eerst de nuance staan: de wet is nog niet aangenomen. De steun in de Eerste Kamer is wankel en het is een waarschuwing vooraf, geen vastgestelde uittocht. Maar de richting is duidelijk genoeg om er rekening mee te houden. Werf je internationaal techtalent, of beloon je je sleutelmensen met aandelenopties als alternatief voor een topsalaris dat je als kleiner bedrijf niet kunt matchen, dan kan deze heffing precies dat instrument minder aantrekkelijk maken. Datzelfde geldt voor de Nederlandse engineers en datamensen die je al in dienst hebt en wilt houden.

De praktische les is dat je je niet alleen onderscheidt met arbeidsvoorwaarden, maar ook met het werk zelf en de techniek eromheen. Goede mensen blijven eerder als ze met systemen werken die kloppen, als hun tijd naar bouwen gaat en niet naar handmatig gepriegel, en als de organisatie hun vakmanschap serieus neemt. Houd ondertussen de stemming in de senaat scherp in de gaten: of het talent echt vertrekt, hangt af van wat er deze week in Den Haag gebeurt.