Amerikaanse ambassadeur noemt weren van Amerikaanse techbedrijven een rode lijn

De Amerikaanse ambassadeur waarschuwt Nederland om Amerikaanse techbedrijven niet verder aan banden te leggen, en noemt het verbod op de overname van DigiD-beheerder Solvinity als voorbeeld, in interviews met het FD en NRC.

Dat raakt precies de organisaties die nu hun Amerikaanse cloud- en SaaS-afhankelijkheid afbouwen, in de aanname dat het Nederlandse beleid die kant op blijft bewegen. Het instrument dat de Solvinity-deal blokkeerde, de toets op nationale veiligheid bij overnames, ligt sinds donderdag openlijk op een diplomatieke tafel. Popolo zegt dat premier Rob Jetten hem heeft laten weten dat het om een eenmalige actie ging. Een woordvoerder van Jetten nuanceert dat in NRC: er valt niet vooruit te lopen op de vraag of toekomstige overnames getoetst worden, noch op de uitkomst daarvan. Wie een migratie of een leverancierskeuze plant met een horizon van jaren, kan er dus niet van uitgaan dat de beleidslijn achter dat besluit vaststaat.

De rode lijn die Washington trekt

Joe Popolo, sinds oktober 2025 de gezant van Donald Trump in Den Haag, is er in het NRC-interview expliciet over. Bij het weren van Amerikaanse bedrijven in welke sector dan ook trekt zijn regering "een rode lijn", zegt hij. Over het Solvinity-besluit: "Ik heb vernomen dat Nederland een gevaar zag. Daar zijn wij het fundamenteel mee oneens." En, in dezelfde adem: "Nederland profiteert enorm van Amerikaanse techinvesteringen. Alle Nederlandse bedrijven draaien erop."

In het FD reikt de waarschuwing verder dan dit ene dossier. De Amerikaanse regering is bezorgd dat dat soort beperkingen zich zou uitbreiden, zegt Popolo daar. Het is dus niet de blokkade zelf die Washington het meest bezighoudt, maar de mogelijkheid dat Nederland dit vaker gaat doen.

Het besluit waar het om draait dateert van eind mei. Staatssecretaris Willemijn Aerdts blokkeerde de verkoop van Solvinity aan het Amerikaanse Kyndryl op grond van de Wet ongewenste zeggenschap telecommunicatie, wegens een mogelijk risico voor het publiek belang. Solvinity beheert de infrastructuur waarop DigiD en MijnOverheid draaien. Het bedrijf vocht dat verbod begin juli aan in een kort geding bij de rechtbank Rotterdam, met als argument dat de staat niet kan uitleggen waar het risico precies zit.

Het tweede front: de boete voor Google

De wrijving beperkt zich niet tot overnames. Popolo noemt ook de Europese boete voor Google, die de Europese Commissie op 23 juli oplegde wegens het voortrekken van eigen diensten. Hij spreekt van een "gigantische, belachelijke, buitenproportionele" boete en noemt die "duidelijk een aanslag op de Amerikaanse soevereiniteit". Hard bewijs dat Brussel Amerikaanse bedrijven discrimineert heeft hij niet, erkent hij in hetzelfde gesprek: "Google is eruit gepikt. Heb ik daar bewijs voor? De boete is belachelijk."

Dat dossier liep al door naar de handelspolitiek. Een dag na de boete kondigde Trump een Section 301-handelsonderzoek naar de Europese Unie aan, zonder percentage, reikwijdte of ingangsdatum te noemen. De ambassadeur legt nu dezelfde redenering naast het Nederlandse soevereiniteitsbeleid.

Wat de VS ertegenover zetten

Tegenover die druk zet Popolo de Amerikaanse bijdrage aan de Nederlandse economie: torenhoge bedragen bij Nederlandse chipmachinemakers en enorme investeringen in het land, aldus zijn opsomming in het FD. Over de Amerikaanse exportbeperkingen richting China die ASML als voorwaarde krijgt opgelegd, zegt hij dat Nederland het daar juist mee eens is. Bepaalde technologie hoort volgens hem in bevriende landen te blijven.

Daarmee tekent zich een asymmetrie af die hij zelf niet verhult. Beperkingen die Washington oplegt aan een Nederlands bedrijf zijn gedeeld beleid; beperkingen die Den Haag oplegt aan een Amerikaans bedrijf zijn een rode lijn.

De lijn die nu onder druk staat

De waarschuwing landt niet in een leeg veld. In een paar maanden tijd is digitale soevereiniteit in Den Haag van beleidsretoriek een operationeel breekijzer geworden, waarbij de staat ingreep via inkoop- en toetsinstrumenten. Toezichthouders trokken dezelfde lijn: AP-voorzitter Aleid Wolfsen waarschuwde in juni dat de halve Nederlandse overheid binnen een dag kan stilvallen als de Verenigde Staten dat willen.

Wat er vandaag bij komt is de tegendruk, en die staat nu op naam. Tot nu toe was het bezwaar tegen afbouwen vooral praktisch: migraties zijn duur, Europese alternatieven zijn onvolgroeid, de rekening komt eerder dan het resultaat. Daar komt een politieke prijs bij, uitgesproken door de gezant van de grootste buitenlandse investeerder in het land.

Dat maakt de keuze om afhankelijkheid af te bouwen niet minder verstandig, wel minder vanzelfsprekend gedekt. Een beleidslijn die diplomatiek betwist wordt, is een zwakkere bodem onder een meerjarig migratieplan dan een lijn waar niemand aan trekt. De vraag eronder verandert er niet door: onder welke jurisdictie valt je data, en hoeveel grip houd je als de eigenaar van je software morgen verandert.