Uber schrapt 3.300 banen en snijdt in zijn coördinatielaag

Uber schrapt ongeveer 3.300 banen, zo'n 10 procent van zijn personeel, en haalt daarbij vooral coördinatiefuncties en managementlagen weg, schrijft topman Dara Khosrowshahi in een memo aan het personeel.

De laag die verdwijnt is herkenbaar voor elke organisatie die hard is gegroeid: mensen wier werk vooral bestaat uit het afstemmen van het werk van anderen. Wat deze ingreep bruikbaar maakt voor een Nederlandse directie is dat Uber die laag telbaar heeft gemaakt. Geen vaag gevoel dat er te veel managers zijn, maar twee meetbare grenzen: hoeveel mensen zitten zeven of meer niveaus onder de hoogste baas, en hoeveel leidinggevenden hebben maar één of twee mensen onder zich.

Welke laag precies verdwijnt

Uber bracht het aantal medewerkers dat zeven of meer lagen onder de topman zit met 20 procent terug en halveerde bijna het aantal microteams, teams met slechts één of twee mensen. Dat is iets anders dan een generieke krimp over de hele linie. Uber snijdt gericht in de diepte van het organogram en verbreedt tegelijk wat één manager onder zich heeft.

Er gaan ook hele teams samen. De drie losse Delivery Ops-teams voor restaurants, retail en directe bezorging worden op wereld-, regio- en landniveau één team, met één eigenaar die het resultaat draagt. In de techorganisatie voegt Uber Core Services Engineering en Science samen, naar het model dat bij Mobility en Delivery al gold. De reden die de memo geeft is nuchter: de omzet is in vijf jaar bijna verdrievoudigd, en met die groei kwamen meer lagen, meer afstemming en versnipperd eigenaarschap. Een strakkere organisatie moet volgens Khosrowshahi "duidelijker eigenaarschap, snellere beslissingen en meer tijd voor bouwen in plaats van coördineren" opleveren.

Geen AI-memo, wel een autonomie-memo

Opvallend aan de aankondiging is wat er níet in staat. In de memo van woensdag ontbreekt elke verwijzing naar AI als reden voor deze ronde, terwijl dat bij techontslagen inmiddels de standaardverklaring is geworden.

Wat de memo wél als bestemming noemt: groei, innovatie en, expliciet, het bouwen van de autonome toekomst. Die bestemming is geen abstractie. Uber heeft meer dan 10 miljard dollar toegezegd aan de uitbouw van robotaxi's en zette die belofte deze week om in iets zichtbaars. In Londen zijn sinds donderdag de eerste zelfrijdende taxi's van Wayve te bestellen via de Uber-app: voorlopig vijftien auto's, tegenover ruim 100.000 gewone taxivergunningen in de stad, en met nog altijd een menselijke chauffeur achter het stuur die kan ingrijpen. Volledig chauffeurloos rijden vergt een aparte vergunning van de Britse toezichthouder DVSA en wordt dit jaar niet meer verwacht.

Dat scherpt de rekensom aan. Uber haalt geld weg bij de laag die het werk coördineert en zet het in op een technologie die de kern van zijn dienst moet overnemen, maar die nog niet zonder toezicht mag rijden. Dat Uber preciezer wil sturen op waar het geld heen gaat is niet nieuw: het bedrijf had zijn complete AI-budget voor 2026 al in vier maanden opgemaakt en kon daarna niet aanwijzen wat dat had opgeleverd.

Twee soorten ontslagronde, niet één

Hier zit de nuance die makkelijk verdwijnt in de samenvattingen. Uber schrapte in juli al 10 procent van zijn klantenserviceteam en noemde toen wél de toenemende inzet van AI als reden. Deze ronde gaat over iets anders: het organogram zelf.

Voor een Nederlandse organisatie is dat onderscheid praktisch. Werk dat AI overneemt verdwijnt uit de uitvoering: eerstelijns klantcontact, facturen verwerken, standaardteksten. Werk dat een plattere structuur laat verdwijnen zit ergens anders, in de vergaderingen, de afstemrondes en de goedkeuringen. Twee verschillende ingrepen, met twee verschillende risico's. En alleen de tweede kun je doen zonder één regel software te veranderen.

Ook het thuiswerken gaat op de schop

Uber koppelt de reorganisatie aan een nieuwe locatiestrategie. Wereldwijde teams komen samen in New York en San Francisco, regionale en landenteams in aangewezen hubs, en waar het kan zit een manager voortaan fysiek bij het eigen team. Verder mag minder dan 1 procent van het personeel nog volledig op afstand werken; de rest valt onder de bestaande regel van drie kantoordagen per week. Wie nu bij Uber op afstand werkt, verhuist dus of vertrekt.

Het patroon is inmiddels herkenbaar bij techbedrijven die het financieel juist goed doen. Oracle schrapte ruim 21.000 banen en koppelde die reorganisatie in het eigen jaarverslag deels aan de invoering van AI, en Monday.com schrapte 630 banen en bouwde de organisatie om rond zijn AI Work Platform. Uber voegt daar een variant aan toe waarin niet de software de aanleiding is, maar de hoogte van het organogram, en waarin de opbrengst naar een technologie gaat die nog moet bewijzen dat ze goedkoper is dan een mens. Ubers eigen hoofd autonoom vervoer, Sarfraz Maredia, zei het bij de Londense lancering zonder omhaal: op dit moment kan niemand een zelfrijdende rit goedkoper aanbieden dan een gewone rit met chauffeur.

Wat Uber deze week laat zien is daarmee geen AI-ontslagronde maar een kapitaalverschuiving: minder mensen die het werk op elkaar afstemmen, meer geld naar auto's die zichzelf besturen. Bij veel bedrijven lopen die twee bewegingen door elkaar heen, maar ze zijn niet hetzelfde. Het verschil bepaalt of een reorganisatie een structuurkeuze is of een technologiegok.