NYT scherpt zaak aan: Microsoft bouwde supercomputer om auteursrecht te schenden

The New York Times verlegt het zwaartepunt van zijn auteursrechtzaak naar Microsoft. In een grotendeels zwartgelakt gerechtelijk stuk vroeg de krant donderdag toestemming om zijn aanklacht tegen OpenAI en Microsoft te wijzigen, met één scherpe nieuwe beschuldiging: Microsoft zou een speciale supercomputer hebben gebouwd, behorend tot de krachtigste ter wereld, met het uitdrukkelijke doel OpenAI te helpen auteursrechtelijk beschermde werken te stelen.

In de oorspronkelijke aanklacht uit 2023 werden de rekensystemen van Microsoft nog beschreven als gewone clouddiensten. Nu stelt de krant dat de machine op maat was gebouwd om inbreuk mogelijk te maken, en dat juist artikelen van de Times zwaarder werden meegewogen in de trainingsdata, omdat beide bedrijven hun model wilden trainen op de hoogst mogelijke journalistieke kwaliteit. "Microsoft ontwierp het specifiek om in feite het hele internet, bewust met Times-werk oververtegenwoordigd, te gebruiken om het krachtigste taalmodel in de geschiedenis te trainen", zo citeert Ars Technica uit de gewijzigde aanklacht.

Waarom de Times de zaak nu herschrijft

De timing is geen toeval. De aanpassing volgt op een uitspraak waarin het Amerikaanse Hooggerechtshof in maart internetprovider Cox niet medeverantwoordelijk hield voor de piraterij van zijn abonnees, in een zaak die Sony had aangespannen. Die uitspraak legde de lat voor zogeheten contributory infringement, het bijdragen aan andermans inbreuk, hoger: eisers moeten voortaan aantonen dat een partij bewust en doelgericht tot de inbreuk heeft aangezet.

De Times erkent dat het juridische speelveld is verschoven en stemt zijn claim tegen Microsoft daarop af. Het bouwen van een supercomputer die specifiek werken selecteert en kopieert, is precies het soort doelgericht handelen dat onder de nieuwe norm past. "We hebben de rechter gevraagd een gewijzigde aanklacht te mogen indienen die onze zaak verder versterkt, gebaseerd op nieuw recht en nieuw bewijs uit het vooronderzoek", aldus NYT-woordvoerder Graham James. De krant liet tegelijk twee andere claims vallen om de zaak toe te spitsen op de sterkste argumenten.

Microsoft en OpenAI wuiven het weg. Microsoft noemt de gewijzigde aanklacht "een laatste poging van de eiser om zijn claim te redden van ongunstige precedenten", en OpenAI herhaalt zijn vaste verweer dat trainen op publiek beschikbare data onbetwist onder fair use valt. De inzet is niettemin hoog: in het uiterste geval zou een rechter kunnen eisen dat de bedrijven hun modellen wissen en opnieuw beginnen.

Wat dit betekent voor jouw bedrijf

Het lijkt een Amerikaans juridisch gevecht tussen reuzen, maar de uitkomst raakt elke ondernemer die op deze modellen leunt. De tools die je dagelijks gebruikt, ChatGPT en Microsoft Copilot, zijn getraind op data waarvan de rechtmatigheid nu in de rechtszaal wordt uitgevochten. Een vonnis dat training op beschermd werk afstraft, kan modellen duurder maken, functies beperken of, in het extreme geval, dwingen tot heropbouw. Dat is een leveranciersrisico dat je niet in de hand hebt, maar wel kunt meewegen.

De tweede les ligt dichter bij huis. Het bewijs van de Times draait om output die bijna woordelijk hele artikelen reproduceert en om verzonnen citaten die ten onrechte aan de krant worden toegeschreven. Als jij AI-content publiceert onder je eigen merk, erf je dat risico. Auteursrecht ontstaat namelijk niet doordat je een prompt typte of de rekening betaalde, maar alleen waar een mens aantoonbare creatieve keuzes maakte, en een model dat trainingsdata teruglekt kan jouw publicatie zomaar inbreukmakend maken. Dat een Duitse rechter onlangs Google aansprakelijk hield voor onjuiste AI-samenvattingen laat zien dat ook de fouten van een model bij de gebruiker en de aanbieder kunnen belanden.

De veiligste route is de saaiste: werk waar het kan met gelicentieerd materiaal en houd grip op je bronnen. De markt beweegt al die kant op, met Getty dat zijn beeldbank onder licentie aan OpenAI levert en Nederlandse uitgevers die met Bookpact opt-in-licenties voor AI-gebruik van hun boeken aanbieden. Wie nu nadenkt over waar zijn AI-content vandaan komt, hoeft straks niet achteraf te repareren wat een rechter onrechtmatig verklaart.