Mitsui tekent koopakkoord voor JSR van ¥1.840 miljard

Mitsui Chemicals tekent een koopovereenkomst voor JSR ter waarde van 1.840 miljard yen, met Development Bank of Japan als mede-investeerder, meldt het Japanse concern op 9 november.

De aankondiging noemt geen nieuwe Nederlandse productspecificatie of leveringsafspraak. Bij afronding vallen wel meer materiaalsoorten voor waferproductie en chipverpakking onder één eigenaar. Voor inkoopteams verschuift daardoor het relevante punt naar toekomstige keuzes over productlijnen, productiecapaciteit en het aantal alternatieven per materiaalsoort.

JSR levert materiaal op meerdere chipstappen

JSR maakt geen chips, maar de materialen waarmee fabrikanten ze produceren. Fotoresist is een lichtgevoelige laag die bij lithografie het patroon op een wafer helpt vormen. JSR biedt fotoresists van i-line tot EUV, naast organische en anorganische meerlaagse materialen. De productlijn omvat ook materialen voor polijsten, reinigen en het afzetten van dunne lagen.

De overname brengt die fotolak en procesmaterialen naast Mitsui’s MITSUI PELLICLE, een dun beschermmembraan voor fotomaskers. Aan de verpakkingskant noemt Mitsui ICROS Tape en dikke fotoresists. JSR’s dochter Inpria ontwikkelt en maakt EUV-metaaloxide-resists. Mitsui zegt de productlijnen, technologie en klantenbestanden te willen combineren om nieuwe materialen te ontwikkelen en de wereldwijde ontwikkel- en leveringsstructuur te versterken. Het concern verwacht dat de combinatie naar omzet een van de toonaangevende halfgeleidermaterialenbedrijven van Japan wordt.

De prijs omvat ook schuld en financiering

De koopovereenkomst omvat alle gewone aandelen die de JIC-fondsen in JSR houden. Mitsui wil de bestaande preferente aandelen van Mizuho Bank en DBJ via aparte afspraken overnemen. Na afronding verwacht het concern alle stemrechten te houden; de gewone aandelen die DBJ voor zijn investering krijgt, worden omgezet in niet-stemgerechtigde preferente aandelen. De ¥1.840 miljard is opgebouwd uit ¥1.392,1 miljard aandelenwaarde, inclusief DBJ’s investering van ¥200 miljard, en ¥447,9 miljard aan rentedragende schuld en overige posten. Mitsui zegt dat de definitieve vergoeding bij afronding nog wordt aangepast.

Twee nieuwsberichten noemen verschillende dollarbedragen: The Wall Street Journal noemt $8,8 miljard, terwijl CNA in een Reuters-bericht $11,6 miljard vermeldt. Die bedragen lijken niet één-op-één vergelijkbaar, omdat Mitsui aandelenwaarde apart van schuld en overige posten uitsplitst.

Mitsui wil de transactie financieren met een overbruggingslening van ¥1.640 miljard en DBJ’s investering van ¥200 miljard. Mitsui verwacht na afronding tijdelijk een netto-schuld/EBITDA-verhouding van meer dan vier keer. Het concern wil de lening binnen een jaar herfinancieren met bankleningen, obligaties en eigen vermogen. Daarbij overweegt het tot ¥150 miljard aan gewone aandelen uit te geven en ¥300 miljard aan mezzaninefinanciering op te halen, waarvan ratingbureaus de helft als eigen vermogen zouden tellen.

Mitsui verwacht met groei- en kostensynergieën vanaf boekjaar 2035 jaarlijks ongeveer ¥40 miljard aan extra winst te behalen. Dat is een doelstelling van de koper. De aangekondigde investeringen in onderzoek, personeel en faciliteiten moeten tegelijk de technologie en aanvoer versterken. De cijfers beschrijven dus zowel de schaal van de aankoop als de financiële ruimte waarbinnen de nieuwe eigenaar dat plan wil uitvoeren.

JSR wisselt opnieuw van eigenaar

JIC kondigde in juni 2023 een overnamebod aan om JSR privé te maken en ruimte te geven voor strategische investeringen op langere termijn en herstructurering. Het bod werd in april 2024 afgerond; JSR verdween in juni van de beurs. Sindsdien zitten de gewone aandelen bij staatsgesteunde JIC-fondsen. Na afronding wordt JSR onderdeel van een industriële groep; Mitsui en zijn dochterbedrijven leveren nu al bepaalde grondstoffen aan JSR.

De consolidatie past naast andere verschuivingen in de chipketen. Marvell tekende op 2 november een aandelendeal voor Lumentum met een ondernemingswaarde van $115 miljard, terwijl optische verbindingen voor AI-datacenters in die combinatie centraal staan. De productgroepen verschillen: daar gaat het om datacenterverbindingen, hier om chipmaterialen.

Exportbeleid brengt een tweede afhankelijkheid. Het Amerikaanse wetsvoorstel H.R. 8170 noemt alle DUV-immersielithografiemachines als gedekte apparatuur onder de voorgestelde exportbeperkingen en is doorverwezen naar de commissie Buitenlandse Zaken. De mogelijke gevolgen voor ASML’s export naar China kwamen ter sprake in gesprekken van premier Jetten over de MATCH Act. Het wetsvoorstel is nog geen geldende exportregel.

Goedkeuringen bepalen wanneer de keten verandert

De koopovereenkomst is getekend, de overname is nog niet afgerond. Mitsui moet onder meer goedkeuring krijgen onder mededingings- en buitenlandse-investeringsregels in Japan en andere landen. Het bedrijf mikt op de tweede helft van het boekjaar dat eindigt in maart 2028, maar noemt de duur van de procedures onzeker.

Mitsui wil JSR als kernbedrijf voor ICT-oplossingen positioneren en noemt investeringen in onderzoek, personeel, apparatuur en een sterker wereldwijd leveringsnetwerk. JSR’s biowetenschappelijke activiteiten blijven volgens het bedrijf niet-kernactiviteiten waarvoor het alle opties blijft onderzoeken. De aankondiging bevat geen marktaandelen per materiaalsoort, productielocaties die worden samengevoegd, nieuwe klantcontracten of leveringsgaranties voor Nederland. Daardoor valt de leveranciersconcentratie en leveringszekerheid per product nog niet vast te stellen.

Voor Nederlandse inkopers staat voorlopig alleen de toekomstige zeggenschap vast; nieuwe leveringswijzigingen zijn niet aangekondigd. De toets voor de komende jaren is of de beloofde investeringen extra capaciteit en meer leveringszekerheid opleveren, en hoe de combinatie de beschikbare alternatieven per materiaalsoort beïnvloedt. Tot de goedkeuringen en de eerste integratiebesluiten er zijn, blijft het beoogde sluitingsmoment in boekjaar 2028 het enige concrete ijkpunt.