OpenAI's Codex leert taken door mee te kijken, maar niet in de EU

Je doet een taak één keer voor, en daarna doet je AI hem voor altijd. Dat is in één zin wat OpenAI aan Codex toevoegde met Record & Replay: je voert een handeling uit terwijl Codex meekijkt, en de agent zet die demonstratie om in een herbruikbare automatisering, een zogenoemde skill, die hij daarna zelfstandig kan draaien. Voor het eindeloze repetitieve werk dat in elk bedrijf rondzwerft, rapporten samenstellen, exports draaien, bestanden uploaden, klinkt dat als precies de juiste belofte. Met één groot voorbehoud voor Nederlandse bedrijven, waar ik onderaan op terugkom.

Eén keer voordoen, daarna automatisch

De functie kwam op 18 juni mee in versie 26.616 van de Codex-app voor macOS. Je laat Codex een workflow één keer zien, bijvoorbeeld een video uploaden met de juiste metadata, thumbnail en ondertiteling, en hij maakt er een herhaalbare skill van die je daarna op afroep kunt starten. De winst zit niet alleen in de tijdbesparing, maar in wie er kan automatiseren. Tot nu toe moest je een workflow in tekst beschrijven, en juist dat is voor veel mensen het struikelblok: je weet hoe je een taak doet, maar je krijgt hem niet precies genoeg op papier voor een model. Record & Replay draait dat om. De skill wordt geschreven door het model op basis van wat het ziet, niet door jou op basis van wat je kunt verwoorden.

Dat schaalt ook binnen een team. Eén goede opname, denk aan een correct ingevuld Jira-ticket, een standaard declaratie of een wekelijkse export, wordt automatisering die iedereen met toegang tot Codex kan gebruiken, zonder dat elke collega de handeling opnieuw hoeft voor te doen.

Geen klik-macro, maar een leesbaar recept

Wat Record & Replay onderscheidt van klassieke RPA-tools zoals UiPath of Automation Anywhere is hoe de opname wordt vastgelegd. Die oudere tools onthouden pixelcoördinaten en knop-ID's, opnames die breken zodra een knop verschuift of een interface verandert. Codex laat zijn taalmodel de opname inspecteren en schrijft er een leesbaar instructiebestand bij, een SKILL.md met de stappen, de variabele invoer en de succescriteria. Bij een herhaling gebruikt Codex dat bestand als context en voert hij de taak opnieuw uit via Computer Use, browseracties en plugins. De aanpak is daarmee semantisch in plaats van letterlijk: de agent interpreteert wat de workflow probeert te bereiken tegen het huidige scherm, in plaats van blind dezelfde coördinaten aan te klikken. Dat is robuuster, maar het haalt het risico op een mislukte uitvoering niet weg, zeker niet bij wisselende schermen of stappen met veel uitzonderingen. OpenAI raadt de functie zelf vooral aan voor taken met stabiele stappen en heldere succescriteria.

Niet in de EU, en dat is geen toeval

En dan het voorbehoud. Record & Replay is bij de start niet beschikbaar in de Europese Economische Ruimte, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland. De functie is uitgerold voor abonnees van ChatGPT Plus (20 dollar per maand), Pro (200 dollar), Business, Enterprise en Edu, maar alleen buiten die regio's. Opvallend: Computer Use, de onderliggende functie die Codex muis en toetsenbord laat bedienen, kwam twee dagen eerder, op 16 juni, juist wél naar de EER. Record & Replay volgde niet mee, en OpenAI heeft dat verschil niet uitgelegd.

Het past in een patroon. Ook Apple hield zijn nieuwe Siri-AI bewust weg van de Europese iPhone vanwege Europese regelgeving. De meest autonome AI-functies komen hier structureel later of niet. Vanaf 2 augustus 2026 gelden bovendien de transparantieverplichtingen uit artikel 50 van de AI Act, die expliciet over agentische AI gaan, en de gefaseerde uitrol wijst op lopend compliancewerk in deze markten. Wie zich nu wil voorbereiden, vindt houvast in een praktische AI Act-nalevingschecklist met een stappenplan voor het MKB.

Wat dit betekent voor jouw bedrijf

De les is niet dat je iets misloopt, maar wat je afhankelijkheid je oplevert. De richting is duidelijk: automatisering verschuift van code en configuratie naar voordoen en delen, en dat maakt het bereikbaar voor mensen die nooit een script zouden schrijven. Tegelijk laat de geoblokkade zien wat het betekent als je kernprocessen op een Amerikaanse cloudfunctie leunen waarvan de beschikbaarheid buiten jouw controle valt. Toen OpenAI Codex in juni in ChatGPT integreerde als AI die zelf code schrijft, was de vraag vooral wat het kan. De vraag is nu net zo goed waar en onder welke voorwaarden je het mág gebruiken.

Het goede nieuws: je hoeft niet te wachten. Veel van wat Record & Replay belooft, repetitief werk wegnemen zonder code, kun je vandaag al bouwen met automatisering die je hier gewoon mag draaien en zelf in de hand houdt. Een eerste no-code automatisering in n8n bouwen zonder te programmeren brengt je verder dan je denkt, en blijft van jou. De vraag is niet of demonstratie het script vervangt, maar of je je belangrijkste processen wilt laten afhangen van een knop die een ander naar believen aan- of uitzet.