Meta schrapt AI-plan dat teams met 60 procent moest krimpen

Meta blies een intern reorganisatieplan af dat teams door de hele organisatie met tot 60 procent moest krimpen doordat AI-agents het werk zouden overnemen, meldt persbureau Reuters op basis van interne documenten.

De inzet voor wie zelf met agents rekent, zit in de cijfers die dat plan onderuit haalden. Medewerkers van Meta produceerden 220 procent meer wijzigingen aan de interne software en infrastructuur dan een jaar eerder, terwijl het aantal wijzigingen dat als nieuwe of verbeterde functie bij gebruikers landde met 36 procent steeg. Tegelijk namen grote technische en veiligheidsincidenten met 40 procent toe en ging er tot 70 procent meer tijd op aan het blussen daarvan. Wie een agent-budget verdedigt met een besparing op fte's, rekent daarmee tegen een referentiecase waarin de productie omhoog schoot en de opgeleverde waarde achterbleef.

Project OT: van een retraite op Hawaii naar twee ontslaggolven

In januari kwamen Mark Zuckerberg en zijn top bijeen op zijn terrein op Hawaii. Daar ontstond Project OT, kort voor Organization Transformation. Het plan schetste een "AI native" bedrijf waarin AI het dagelijkse werk van duizenden medewerkers overneemt, aangestuurd door kleine, "talent-dense" groepen mensen. Een intern planningsdocument omschreef dat als een organisatie waarin AI-klare gereedschappen en agents met elkaar samenwerken, workflows geautomatiseerd zijn en nieuwe bouwwerken AI-first zijn.

De uitvoering zou in twee golven gaan: een eerste ontslagronde in mei, een tweede in november. Een HR-directeur schatte in een intern document dat de totale ingreep even groot of groter zou uitvallen dan de reductie van rond 25 procent die Meta drie jaar geleden doorvoerde. Naast ontslagen zouden openstaande vacatures dichtgaan en zwak beoordeelde medewerkers vertrekken.

De organisatiestructuur ging alvast om. In juni hadden minstens elf onderdelen, waaronder engineering- en onderzoeksteams, kleine "pods" ingevoerd. Lagen middenmanagement verdwenen. Een unit-hoofd stuurt 30 tot 50 mensen aan, terwijl "pod leads" het dagelijkse werk begeleiden zonder formele leidinggevende bevoegdheid. Beoordelingen en promoties zouden worden vastgesteld door die unit-hoofden, ondersteund door HR-medewerkers en niet nader omschreven "AI-systemen". Gevraagd naar die passage liet Meta aan Reuters weten dat beoordelings- en promotiebesluiten door mensen worden genomen en niet door AI.

Waar de agents vastliepen

Al in maart waarschuwden infrastructuurteams intern voor betrouwbaarheidssignalen door de stortvloed aan AI-gegenereerde code. In april beschreef een andere interne post dat ongecontroleerde AI-agents grootschalige, ontwrichtende acties uitvoerden die mensen waarschijnlijk niet zouden uitvoeren. Het gevolg stond in dezelfde interne cijfers: grote technische en veiligheidsincidenten zoals storingen en mogelijke datalekken schoten 40 procent omhoog ten opzichte van het jaar ervoor, met tot 70 procent meer tijd aan het oplossen ervan.

Het publiek zag daar begin juni een glimp van, toen aanvallers Meta's nieuwe AI-klantenservicebot misbruikten om toegang te krijgen tot spraakmakende Instagram-accounts, waaronder de slapende pagina van het Obama White House. Meta wilde niet reageren op de interne cijfers over de verstoringen.

Waarom Zuckerberg terugkrabbelde

De ommekeer kwam niet van de techniek alleen. In maart en april berichtte Reuters over op handen zijnde ontslagen en over verplichte software op de apparaten van Amerikaanse medewerkers die toetsaanslagen en muisklikken vastlegde om AI-agents te leren hoe mensen met een computer omgaan. Medewerkers die dachten hun eigen vervanger te trainen, overspoelden Meta's interne netwerk Workplace met boze berichten en plaatjes van olifanten, als verwijzing naar de olifant in de kamer. De interne stemmingsmeter zakte in de halfjaarlijkse Pulse-enquête van 74 naar 55 procent positief en pogingen tot vakbondsorganisatie kregen wind mee.

Op de avond van 19 mei, uren voor de eerste ontslagronde, blies Zuckerberg de novembergolf af. De volgende ochtend ging de reductie van 10 procent gewoon door, waarna hij zijn overgebleven medewerkers liet weten dit jaar geen andere bedrijfsbrede ontslagen te verwachten. Het muistracking-programma ging op pauze. Begin juli erkende hij op een interne bijeenkomst dat de agent-technologie niet zo snel was versneld als hij had verwacht, en zei hij verbetering te verwachten binnen drie tot zes maanden.

Meta bevestigde het bestaan van Project OT en noemt het een jaarlang traject gericht op kostenbesparing, het hertekenen van teamstructuren en het verschuiven van personeel naar nieuwe prioriteiten. Het bedrijf erkent de twee golven en dat de meest ingrijpende scenario's sommige teams met tot 60 procent zouden verkleinen, maar benadrukt dat het nooit de bedoeling was 60 procent van het hele personeelsbestand te ontslaan. De tweede golf werd geschrapt voordat vaststond hoeveel banen er in totaal zouden verdwijnen.

Een patroon dat zich herhaalt

De ervaring bij Meta staat niet op zichzelf. Ford haalde in juni 350 ervaren ingenieurs terug nadat te veel vertrouwen op geautomatiseerde systemen de kwaliteit van zijn auto's had ondermijnd, en in een enquête onder 300 technische besluitvormers kreeg het schrijven van code door een agent een vertrouwensscore van 82,5 terwijl het plannen van een databasemigratie op 44,5 bleef steken. De scheidslijn loopt niet langs modelkracht maar langs omkeerbaarheid, en precies aan de onomkeerbare kant liep Meta zijn incidenten op.

Dat maakt het contrast met bedrijven die de omslag wel doorzetten scherper. Monday.com schrapte in juli 630 banen, ongeveer 20 procent van zijn personeel, en herbouwde zich expliciet rond zijn AI Work Platform. Het verschil zit niet in de ambitie, maar in de vraag of de agents het overgenomen werk ook echt afmaken.

Afgeblazen is niet hetzelfde als van tafel. Zuckerberg beperkte zijn belofte nadrukkelijk tot "bedrijfsbreed" en "dit jaar", en Meta steekt dit jaar minstens 130 miljard dollar in AI-chips en infrastructuur, een bedrag waarvan analisten verwachten dat het de operationele kasstroom van 2026 opslokt. De besparingsdruk blijft dus staan. Wat verschoof, is waar het plafond ligt: niet bij de ambitie of het budget, maar bij wat de agents in de praktijk aankonden. Voor elke directie die nu een agent-business-case doorrekent, is dat het cijfer om mee te nemen. Niet 60 procent minder mensen, maar 40 procent meer incidenten.