Consumentenbond daagt Meta om camerabril

Rechtszaak: de Consumentenbond, Offlimits en The Firewall treffen Meta tijdens een kort geding op 26 november 2026 bij de rechtbank Amsterdam. Ze vragen gezamenlijke behandeling van drie procedures.

Voor Nederlandse locaties verandert de wettelijke ruimte vandaag niet: zij kunnen camerabrillen al via huisregels weren of beperken. De procedure legt een andere vraag aan de rechter voor: moet Meta de bril, standaardinstellingen of AI-verwerking aanpassen? Een bevel kan het aanbod veranderen; lokale toegangsregels blijven bij de locatie.

De eisen raken ook al verkochte brillen

De Consumentenbond vraagt om aanpassing van de bril en standaardinstellingen en stopzetting van AI-verwerking van beelden. Wint de bond, dan moet Meta de wijzigingen binnen twee weken doorvoeren. Als Meta zegt niet aan de privacywet te kunnen voldoen, wil de bond een verkoopverbod, met een uitzondering voor blinde en slechtziende mensen die de AI-bril als hulpmiddel gebruiken.

Offlimits en The Firewall vragen in hun sommatie aan Meta, Ray-Ban en Oakley om de verkoop in Nederland te stoppen en opnamefuncties op al verkochte brillen uit te schakelen. Hun brief onderscheidt opnemen van bellen, muziek luisteren en vragen stellen aan de spraakassistent. De gevraagde ingrepen draaien om het vastleggen van beeld en geluid en Meta’s verwerking van die beelden.

Offlimits stelde Meta een deadline tot 13 oktober om de bril uit de handel te halen; als Meta niet aan de sommatie zou voldoen, volgde een kort geding. AD berichtte die dag dat Offlimits die middag een zittingsdatum wilde aanvragen. Het kort geding van Offlimits over Meta’s camerabril stond toen nog zonder datum; die staat nu op 26 november. De zitting is nog geen inhoudelijk oordeel over de privacyclaims.

De procedure volgt op een eerdere test

De Consumentenbond testte een Ray-Ban Meta Wayfarer met softwareversie 127. Na een update op 2 september kon een sticker volgens de bond de opnamelamp nog steeds omzeilen, aldus de test van de bijgewerkte bril met afgedekte led. De Wayfarer bleef filmen terwijl de led was afgedekt.

De test betrof één model en één manier om de led af te dekken. Dat is een bevinding van de bond, geen rechterlijke vaststelling over alle Meta-brillen. De zaak vraagt ook om een oordeel over ontwerp, standaardinstellingen en AI-verwerking.

Locaties kunnen nu al huisregels stellen

Het kabinet bevestigt dat locaties camerabrillen mogen beperken met vooraf bekende, proportionele en niet-discriminerende regels. Dat kan via huisregels, voorwaarden of toegangsbeleid. Bij overtreding mag een beheerder toegang weigeren of beëindigen. Het kabinet ziet geen noodzaak voor een nieuwe landelijke richtlijn. Een landelijk camerabrilverbod ligt voorlopig niet op tafel. Een winkel, theater, praktijk of kantoor kan dus bezoekers vragen de bril af te zetten of de camera niet te gebruiken, als de regel vooraf duidelijk is en gelijk wordt toegepast.

De Autoriteit Persoonsgegevens adviseert camerabrillen waar nodig in huisregels te verbieden, vooral op gevoelige plekken zoals ziekenhuizen en rechtbanken. De AP waarschuwt dat filmen van anderen vrijwel altijd verboden is. Ook adviseerde de toezichthouder organisaties camerabrillen in hun huisregels te weren. Een zaak over de fabrikant vervangt de toegangsregels dus niet.

Het lampje dekt niet elke AI-functie

Meta zegt dat de witte led knippert wanneer beelden voor de galerij worden opgenomen en dat de camera stopt als de bril een afgedekte led herkent. Dat is de uitleg van de fabrikant, geen onafhankelijke test of rechterlijk oordeel.

Offlimits en The Firewall stellen dat de bril ook beelden naar Meta kan sturen wanneer de drager de AI vraagt wat er te zien is, zonder knipperend lampje. De AP waarschuwt dat AI persoonsgegevens kan verwerken zonder foto of video op te slaan. Daardoor gaat het geschil ook over verwerking die voor omstanders niet zichtbaar is.

Op 13 oktober zei het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB) dat fabrikanten en aanbieders hun privacyverplichtingen niet bij de drager kunnen neerleggen. Het comité vindt dat opnamewaarschuwingen betrouwbaar en moeilijk te missen moeten zijn. Dit is voorlopige Europese uitleg, geen uitspraak over Meta.

Op 26 november legt de rechter de eisen van de organisaties naast Meta’s productuitleg. Huisregels kunnen daarom apart benoemen waar de bril is toegestaan, wanneer de camera mag opnemen en welke AI-functies beelden mogen verwerken.