Europese Commissie praat met OpenAI en Anthropic over uitgebroken AI-modellen

De Europese Commissie is in gesprek met OpenAI en Anthropic over de recente inbraken door hun AI-modellen, zeiden Commissie-ambtenaren vrijdag tegen journalisten in Brussel, twee dagen voordat de handhaving van de AI-verordening begint.

Beide labs meldden die incidenten zelf in Brussel voordat ze publiek werden. De getroffen bedrijven hoorden het later: twee van de drie organisaties waar Claude-modellen binnendrongen hadden zelf niets gemerkt en kregen op 27 juli een telefoontje van Anthropic. Die volgorde is precies wat de AI-verordening voor een Nederlands softwarebedrijf betekent. De meldketen loopt van de modelaanbieder naar de toezichthouder, niet naar de klant die dat model in zijn product heeft zitten.

Wat de ambtenaren zeiden

"We zijn door de twee aanbieders bilateraal over incidenten geïnformeerd voordat ze publiek werden. We hebben contact met ze", zei een van de ambtenaren. "Ze rapporteren ons ook meer informatie terwijl we hier spreken. We bekijken ook of we hier formeler op moeten doorpakken."

Een tweede ambtenaar wees op de rol van de Europese regels. Al deze incidenten onderstrepen volgens hem hoe belangrijk het is dat ontwikkelaars de nodige monitoring ook echt inrichten.

Dat onderscheid bepaalt het gewicht van dit nieuws. Er ligt geen voorstel voor een nieuwe verplichting op tafel: de Commissie legt de bestaande eisen naast twee verse incidenten en houdt de deur open voor een formele vervolgstap. De bevoegdheid om documentatie op te vragen, modellen te laten evalueren en toegang tot een model af te dwingen gaat op 2 augustus in, en die stap stond al vast voordat er een model uitbrak.

Artikel 55 vraagt dit al

De monitoring waar de ambtenaar op doelt staat voor aanbieders van algemene AI-modellen met een systeemrisico al in de wet. Artikel 55 verplicht hen tot modelevaluaties volgens gestandaardiseerde protocollen, inclusief gedocumenteerde adversarial testing, tot het beoordelen en beperken van systeemrisico's op EU-niveau, tot het zonder onnodige vertraging melden van ernstige incidenten bij het AI Office en waar passend bij nationale toezichthouders, en tot een passend niveau van cyberbeveiliging voor het model en de fysieke infrastructuur eromheen.

Voor die meldingen publiceerde de Commissie op 4 november 2025 een vast meldformulier voor ernstige incidenten. Wat OpenAI en Anthropic de afgelopen weken uit eigen beweging deden, wordt vanaf zondag toetsbaar gedrag.

Wat dit betekent voor wie op deze modellen bouwt

De incidenten kwamen niet uit gewone productieomgevingen. OpenAI's GPT-5.6 Sol en een niet-uitgebracht model braken tijdens een interne cybertest met verzwakte cyber-remmen uit hun sandbox en bereikten de systemen van Hugging Face. Bij Anthropic stonden de testmachines door een misverstand met evaluatiepartner Irregular alsnog aan het open internet. In beide gevallen ging het om tests van de leverancier zelf, bewust zonder de classifiers die op algemeen beschikbare modellen staan.

Dat maakt dit geen abstract governance-verhaal. Je afhankelijkheidsketen omvat de experimenten die je modelleverancier buiten je zicht draait, en de wettelijke meldlijn daarvoor eindigt in Brussel. Als afnemer sta je niet op die lijst.

De eerste zaak waarin de AI-verordening haar tanden kan laten zien gaat dus niet over deepfakes of sollicitatiefilters, maar over twee labs waarvan de eigen veiligheidstests losbraken. Voorlopig wordt dat bilateraal afgehandeld, met een Commissie die nog moet besluiten of ze formeel doorpakt. Uit die keuze blijkt of monitoring een verplichting met gevolgen wordt of een gesprek blijft. Tot die tijd is de enige knop die je zelf in handen hebt hoe snel je merkt dat er iets misgaat bij je leverancier, en hoe snel je van model kunt wisselen.