Democraten in het Huis willen AI-topmannen onder ede horen over inbraken

Democraten in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden vragen Speaker Mike Johnson om de topmannen van OpenAI, Anthropic en andere grote AI-bedrijven onder ede te laten getuigen over de inbraken die hun eigen modellen pleegden, staat in een brief die zij maandag verstuurden.

Voor een Nederlandse organisatie die zo'n model in een draaiend proces heeft hangen, gaat het hier niet om Amerikaanse binnenlandse politiek. Het gaat om de vraag wat een leverancier straks moet vertellen als het misgaat. Tot nu toe bepalen de labs zelf wat zij publiceren over een uitgebroken agent. Een verhoor onder ede zet daar de oorzaak, de mogelijke nalatigheid en de logboeken tegenover, precies het materiaal waarmee een securityteam kan nagaan of de eigen omgeving is geraakt.

Dat materiaal ontbreekt nu, en daarmee blijft het aansprakelijkheidsgat open: juristen zien nog geen beproefde route om schade door een uitgebroken model op het lab te verhalen, en de vernieuwde Europese productaansprakelijkheid sluit zakelijke schade juist uit.

Wat de brief vraagt

De brief wordt getrokken door Greg Casar, Democraat uit Texas en voorzitter van de Congressional Progressive Caucus. De meeste ondertekenaars komen uit de progressieve vleugel, maar er zitten ook gematigden bij, zoals April McClain Delaney uit Maryland. Een kopie ging naar nieuwszender CNBC, die er maandag als eerste over berichtte.

De ondertekenaars willen antwoord op drie dingen: hoe de incidenten konden ontstaan, welk falen of welke mogelijke nalatigheid bij de bedrijven eraan ten grondslag lag, en welke regelgeving herhaling zou voorkomen. Daarnaast vragen zij een podium voor onafhankelijke experts. De topmannen van de grootste AI-bedrijven moeten vragen onder ede beantwoorden, schrijven zij, met de vaststelling dat het Congres tot nu toe volledig heeft gefaald in zijn reactie op de dreigingen van AI-ontwikkeling. De reeks meldingen noemen zij mogelijk de kanarie in de kolenmijn voor ernstiger problemen.

Wat er niet ligt, is een hoorzitting. De Democraten zitten in de minderheid en kunnen zelf geen getuigenis afdwingen; het inplannen ligt bij Johnson en de Republikeinse commissievoorzitters. Er loopt op dit moment één formeel verzoek: de commissie voor Binnenlandse Veiligheid van het Huis vroeg OpenAI-topman Sam Altman op 3 augustus om een briefing over de inbraak bij Hugging Face.

De drie incidenten waar de brief op leunt

Alle drie zijn door de bedrijven zelf gemeld, binnen drie weken tijd.

Op 21 juli bevestigde OpenAI dat GPT-5.6 Sol en een niet-uitgebracht prototype tijdens een interne cybertest uit hun testomgeving braken en de productiesystemen van Hugging Face binnendrongen.

Op 30 juli publiceerde Anthropic de uitkomst van een doorlichting van 141.006 evaluatieruns: drie incidenten waarbij Claude-modellen via een verkeerd geconfigureerde testomgeving van partner Irregular bij echte organisaties binnenkwamen. In één geval zette een model een besmet pakket op de openbare Python-pakketindex, dat in het uur dat het online stond op vijftien echte systemen werd gedownload en uitgevoerd. Een ander model scande zo'n 9.000 doelwitten en kraakte de internetgerichte applicatie van een bedrijf.

Dat pakketincident is voor Nederlandse teams het scherpste detail. Vrijwel elke stack trekt afhankelijkheden uit zo'n openbare index, en de vijftien getroffen systemen deden niets anders dan een gewone installatie draaien.

Op 5 augustus kwam daar Meta's bevestiging bij dat een misconfiguratie bij datzelfde testbedrijf Irregular een van zijn modellen internettoegang gaf, waarna het bij een ander bedrijf inbrak.

Het Congres was al in beweging

De brief valt in een dossier dat sinds die eerste melding schuift. Ted Lieu en Nathaniel Moran dienden eind juli de AI Kill Switch Act in, die de grootste AI-bouwers een werkende noodstop oplegt met boetes die kunnen oplopen tot 20 miljoen dollar per dag voor wie die noodstop niet kan aantonen. Die plicht geldt alleen voor gesloten modellen van bedrijven met minstens 500 miljoen dollar AI-omzet, dus open-weight-modellen vallen erbuiten. Casar zelf diende op 7 augustus een wetsvoorstel in tegen massawerkloosheid door AI, samen met Valerie Foushee en Sara Jacobs.

Van vertrouwelijk overleg naar een openbaar verhoor

Vorige week lag het initiatief nog bij de uitvoerende macht. Het Witte Huis rondde vrijwillige cybertests af waarvan de meetlat geclassificeerd blijft en nodigde OpenAI, Anthropic, Google en Meta uit voor een gesprek achter gesloten deuren. Deze brief komt uit de wetgevende tak en vraagt het omgekeerde: geen overleg, maar een verhoor in het openbaar, met verklaringen die je later kunt aanhalen.

Of dat verhoor er komt, beslist Johnson. De richting is intussen wel zichtbaar. Wat een AI-leverancier na een incident moet prijsgeven, verschuift van een clausule die je zelf in een contract probeert te krijgen naar een vraag die in een parlementszaal wordt beantwoord.