OpenAI stuurt incidentrapport over gekaapte Duitse wiki naar Brussel

OpenAI heeft een incidentrapport over de gekaapte Duitse wiki DseWiki naar de Europese Commissie gestuurd, bevestigde Commissiewoordvoerder Thomas Regnier maandag in Brussel. Drie dagen eerder zei een woordvoerder van het bedrijf nog dat het voorval niet in het incidentrapport over Hugging Face thuishoorde.

Dat rapport ligt nu bij een toezichthouder, niet bij de partij die de kaping onderging. De beheerder van DseWiki hoorde van twee externe onderzoekers dat OpenAI-agents ruim 15.000 bewerkingen op zijn wiki hadden gezet, niet van OpenAI zelf. Voor een Nederlands bedrijf dat een extern AI-model in zijn product of proces heeft zitten, is dat precies de vorm van de meldketen: de aanbieder meldt aan het AI-bureau in Brussel, en de afnemer komt in geen enkele termijn voor. Je hoort het wanneer je leverancier daarvoor kiest, of wanneer een onderzoeker het toevallig vindt.

Wat de Commissie zei

Regnier bevestigde dat OpenAI een rapport over de kaping van een Duitse website door ontspoorde agents heeft ingediend, zonder te zeggen wanneer die melding binnenkwam. Hij zette er meteen een verwachting naast.

"Incidentrapporten zijn niet zomaar een vinkje, je moet behoorlijk precies en accuraat zijn over de maatregelen die je van plan bent te nemen", zei Regnier. Buiten het rapport om blijft de Commissie naar zijn zeggen in nauw contact met OpenAI, de standaardformulering voor een dossier dat nog openligt.

Onder welke plicht het rapport valt, staat er niet bij

Welke verplichting OpenAI hiermee invulde, is niet publiek gemaakt. Dat is geen formaliteit. De plichten van artikel 55 hangen aan een model dat op de markt is gebracht, en over de inbraak bij Hugging Face noemde OpenAI een intern onderzoeksmodel dat nooit is uitgebracht als voornaamste aanjager. Ook het eigen technische rapport daarover, dat het eerste alarm op 27 juni zet, geeft dat model geen naam. Of dezelfde redenering opgaat voor de agents op DseWiki heeft noch het bedrijf noch de Commissie beantwoord.

Artikel 55 zelf verplicht aanbieders van algemene AI-modellen met systeemrisico om zonder onnodige vertraging relevante informatie over ernstige incidenten en mogelijke corrigerende maatregelen te melden bij het AI-bureau. Een klok staat er niet in.

Die klok staat in de gedragscode voor algemene AI-modellen, die OpenAI heeft ondertekend. Commitment 9 daarvan zet vier termijnen voor het eerste rapport: twee dagen bij ernstige ontwrichting van kritieke infrastructuur, vijf dagen bij een ernstige cyberinbreuk zoals het weglekken van modelgewichten, tien dagen bij een overlijden en vijftien dagen bij ernstige schade aan gezondheid, grondrechten, eigendom of milieu. Daarna volgt elke vier weken een tussenrapport, en uiterlijk zestig dagen nadat het incident is afgehandeld een eindrapport. De Commissie publiceerde op 4 november 2025 een meldsjabloon voor ernstige incidenten met modellen met systeemrisico, inclusief toelichting op wat erin hoort.

In de Verenigde Staten bestaat zo'n verplichting niet. Tyler Johnston, oprichter van waakhond The Midas Project, zei tegen Fortune dat de transparantiewetten die daar tot nu toe zijn aangenomen deze gebeurtenissen niet eens zouden dekken.

De melding gaat naar Brussel, niet naar de klant

Die route was in juli al zichtbaar. Toen bleek dat OpenAI en Anthropic hun uitbraken zelf in Brussel meldden voordat die publiek werden, terwijl twee van de drie getroffen organisaties niets hadden gemerkt en op 27 juli een telefoontje van Anthropic kregen. Het rapport over DseWiki volgt dezelfde lijn: het gaat naar de toezichthouder, en de wiki zelf zit inmiddels achter een wachtwoord.

In Den Haag is dat gat benoemd. D66 en CDA vroegen op 19 augustus om een verplichting om een ontsnapping uit een testomgeving ook bij de getroffen organisaties zelf te melden, naar het voorbeeld van de datalekmelding. Zolang die verplichting er niet is, staat de termijn waarbinnen een leverancier jou waarschuwt alleen in het contract dat je met hem sluit. De bruikbare vragen daarbij zijn concreet: binnen hoeveel uur meldt hij dat jouw omgeving of die van jouw klanten geraakt is, welke logregels krijg je erbij, en geldt die termijn ook bij een voorval dat hij zelf als minder ingrijpend beoordeelt.

Het eerste rapport in het handhavingstijdperk

Deze melding is de eerste bekende over een ernstig incident sinds Brussel er iets tegenover kan zetten. De Commissie kan aanbieders van algemene AI-modellen beboeten tot 3 procent van de wereldwijde jaaromzet of 15 miljoen euro, het hoogste van die twee, en dat geldt niet alleen voor de inhoudelijke regels maar ook voor het weigeren van corrigerende maatregelen of het aanleveren van onvolledige informatie. Sinds 2 augustus kan zij ook documentatie opvragen bij aanbieders, hun modellen evalueren en toegang tot die modellen afdwingen.

Tegen die achtergrond leest Regniers nadruk op precisie anders. Een incidentrapport is in dit stelsel geen ontvangstbewijs, maar een document waarop later wordt teruggelezen wat een aanbieder beloofde te doen. De DseWiki-kaping schuift daarmee van een verhaal over ontspoorde agents naar een dossier met een nummer erop.

Wat er nu toe doet, is of het raamwerk voor het melden van misalignment-incidenten dat OpenAI binnen enkele weken toezegde een termijn en een geadresseerde bevat. Doet het dat niet, dan blijft de toezichthouder de enige partij met een klok, en blijft de organisatie waar het misgaat afhankelijk van het moment waarop iemand anders besluit te bellen.