Eerste Kamer stelt stemming over box 3 uit: kabinet krijgt de zomer voor aanpassingen

De invoering van een nieuw box 3-stelsel schuift opnieuw op. De Eerste Kamer heeft de stemming over de Wet werkelijk rendement box 3 uitgesteld en geeft het kabinet de zomer om het voorstel aan te passen. Voor ondernemers en beleggers die hun fiscale planning al op de nieuwe regels afstemden, betekent dat vooral een ding: opnieuw wachten op duidelijkheid.

Wat de Eerste Kamer precies besloot

De plenaire behandeling vond plaats op 30 juni 2026. Aan het einde van dat debat vroeg senator Ferd Crone met een ordevoorstel om de stemming over het wetsvoorstel uit te stellen tot de aangekondigde novelle in de senaat wordt behandeld. Een novelle is een reparatiewet waarmee het kabinet een lopend voorstel nog aanpast voordat erover wordt gestemd. De Kamer stemt op 7 juli 2026 nog wel over de vier moties die tijdens het debat zijn ingediend, maar niet over de wet zelf.

De reden is simpel: een meerderheid ontbreekt. Zelfs regeringspartijen als VVD en CDA dreigden tegen te stemmen, vooral vanwege het belasten van nog niet verzilverde koerswinst op aandelen. Zij zien liever een vermogenswinstbelasting, waarbij pas wordt geheven als je daadwerkelijk verkoopt, in plaats van de voorgestelde vermogensaanwasbelasting die de jaarlijkse waardestijging al belast. Staatssecretaris Eerenberg van Financiën gebruikt de zomer om met aanpassingen te komen, die naar verwachting rond Prinsjesdag worden gepresenteerd.

Waar de wet over gaat

Het wetsvoorstel (dossier 36.748) vervangt het huidige stelsel van fictief rendement door een heffing op het werkelijke rendement van vermogen. Als hoofdregel geldt een vermogensaanwasbelasting: je betaalt dan 36 procent over je werkelijke rendement, inclusief de waardestijging van beleggingen die je nog niet hebt verkocht. Het heffingsvrije vermogen ligt rond 57.000 euro voor een alleenstaande, het dubbele voor fiscale partners. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028.

Precies die heffing op papieren winst zorgt voor de meeste weerstand, en niet voor het eerst. Eerder waarschuwden Prosus en Booking dat de box 3-heffing op ongerealiseerde koerswinst internationaal AI-talent naar Londen en Berlijn kan jagen, omdat techpersoneel vaak deels in aandelen wordt beloond. Dat signaal uit het bedrijfsleven bleek een voorbode van de politieke twijfel die nu tot uitstel leidt.

Wat er intussen geldt

Zolang de nieuwe wet er niet is, blijft het overbruggingsstelsel van kracht. Daarin wordt box 3 belast op basis van een forfaitair, oftewel fictief, rendement. Na een reeks uitspraken van de Hoge Raad geldt daarbij een tegenbewijsregeling: kun je aantonen dat je werkelijke rendement lager was dan het forfait, dan wordt je aanslag op dat lagere bedrag gebaseerd. Dat vergt wel dat je je rente, dividend, huur en waardeontwikkeling nauwkeurig bijhoudt. Dit overbruggingsregime loopt door in 2026 en 2027, en met het uitstel groeit de kans dat het ook daarna nog even nodig is.

Wat dit betekent voor jou

Voor iedere ondernemer of belegger met spaargeld, beleggingen of een tweede pand in box 3 is de boodschap: reken nog niet af met 2028. De richting, het belasten van werkelijk rendement, staat overeind, maar de vorm, de exacte regels en zelfs de ingangsdatum kunnen door de novelle nog verschuiven. Wie de afgelopen maanden zijn vermogensplanning, schenkingen of de structuur van een beleggingsportefeuille al op de aangekondigde vermogensaanwasbelasting baseerde, doet er goed aan die aannames voorlopig als voorlopig te behandelen.

Praktisch betekent dat twee dingen. Blijf je werkelijke rendement bijhouden, want onder het huidige stelsel is dat je enige route naar een lagere aanslag via de tegenbewijsregeling. En houd er rekening mee dat de deadline van 1 januari 2028 onder druk staat: hoe langer de politieke onzekerheid duurt, hoe krapper de tijd om een nieuw stelsel op tijd uitvoerbaar te maken. Het uitstel koopt rust in Den Haag, maar verlengt de onzekerheid aan de keukentafel en op kantoor.