Alisina NawabiING, PostNL en Thuiswinkel.org vragen de Tweede Kamer in position papers om de invoering van de Europese identiteitswallet te versnellen, nu de Nederlandse wallet volgens ING van 2026 naar 2028 opschuift. De drie leverden hun inbreng aan voor het rondetafelgesprek over de European Business Wallet en de eIDAS-verordening dat donderdag 10 september in de Tweede Kamer plaatsvindt.
Voor Nederlandse organisaties schuift het voorbereidingswerk daarmee naar voren, niet naar achteren. De acceptatieplicht hangt namelijk niet aan de Nederlandse wallet: elke lidstaat moet eind 2026 minstens één gecertificeerde wallet aanbieden, en zo'n wallet werkt volgens hetzelfde Europese raamwerk in de hele Unie. De eerste wallet die zich bij jouw inlogscherm of onboarding meldt hoeft dus geen Nederlandse te zijn, ook als jouw eigen nationale voorziening er nog niet is.
Nederland haalt de Europese planning niet
Nederland heeft aangegeven de Europese planning voor de uitgifte van een wallet niet te halen, waardoor de beschikbaarheid naar verwachting verschuift van 2026 naar 2028, schrijft ING in zijn inbreng. De Rijksoverheid zegt hetzelfde in eigen woorden: de publieke NL-wallet is nog in ontwikkeling en komt later beschikbaar omdat de benodigde uitvoeringswet nog wordt voorbereid. Die wet gaat naar verwachting pas eind 2026 in openbare consultatie, waarna het wetgevingstraject nog moet volgen.
De acceptatiedata staan wel gewoon op de rol. Zodra er wallets beschikbaar zijn, moeten semipublieke dienstverleners die vanaf eind 2026 accepteren als inlogmiddel, en private dienstverleners vanaf eind 2027.
ING vraagt de Kamer om aan te dringen op drie dingen: tijdige invoering van de wallet plus de flankerende wetgeving, maximale Europese harmonisatie van wallet-functionaliteit, en een duidelijke afbakening van verantwoordelijkheden tussen wallet-aanbieders, betaaldienstverleners en vertrouwensdiensten. Dat laatste speelt vooral bij fraude en gecompromitteerde authenticatiemiddelen, waar nu onduidelijk is wie aansprakelijk is en wie de schade draagt. Als Nederlandse bedrijven later dan ondernemingen in andere lidstaten toegang krijgen tot de wallet-functies, lopen ze volgens de bank een achterstand op bij grensoverschrijdende dienstverlening.
Wat de e-commerce en de logistiek ervan verwachten
Thuiswinkel.org, de branchevereniging van de Nederlandse e-commercesector, legt de nadruk op fraude. In 2025 was 17 procent van de Nederlanders van 15 jaar en ouder slachtoffer van online criminaliteit, waarbij aankoopfraude met 7,9 procent de meest voorkomende vorm was. De vereniging wil daarom dat keurmerken, reviews en certificeringen als verifieerbare attestaties in het walletstelsel kunnen. Een consument ziet dan niet alleen dat een webshop het Thuiswinkel Waarborg voert, maar kan ook controleren of dat keurmerk geldig is en werkelijk aan die onderneming is toegekend.
Haar randvoorwaarden zijn praktisch. Geen nieuwe administratieve verplichtingen, aansluiting op bestaande e-commerceplatformen en software via open standaarden, en geen nationale implementatieverschillen die het gebruik onnodig complex maken. De wallet moet bestaande processen versterken, niet uitgroeien tot een kostbaar IT-project, schrijft de vereniging, met het mkb expliciet voor ogen.
PostNL kijkt verder dan identificatie alleen. De grootste waarde ontstaat volgens het concern wanneer business wallets, persoonlijke wallets en eIDAS-vertrouwensdiensten open en interoperabel samenwerken, zodat binnen één digitale keten vaststaat wie handelt, namens wie, welke gegevens nodig zijn en of een transactie of overdracht aantoonbaar is afgerond. Concreet noemt PostNL onboarding en verificatie van zakelijke klanten, leeftijdsverificatie bij de checkout, en de overdracht van zendingen aan de juiste ontvanger.
De rekensom achter de business wallet
De Europese Commissie onderbouwt de European Business Wallet met twee getallen: 5 miljard euro aan administratieve besparingen tot 2029 en 160 miljard euro per jaar zodra het stelsel volledig draait. De wallet moet bedrijven en overheden in de hele Unie in staat stellen identiteiten te verifiëren, vergunningen, certificaten en licenties te delen, documenten te ondertekenen en bevoegdheden aan medewerkers of adviseurs te delegeren, met volledige rechtsgeldigheid. Na goedkeuring krijgen alle overheidslagen twee jaar om het gebruik in te voeren.
Niet iedereen wil op die wetgeving wachten. Hoogleraar GovTech Nitesh Bharosa van de TU Delft bepleit in zijn inbreng verantwoord versnellen: start binnen een jaar een beperkt aantal gecontroleerde toepassingen in productie, met echte gebruikers en echte gegevens, vrijwillig, met vooraf vastgelegde stopcriteria en onafhankelijke evaluatie. Zijn diagnose van het Nederlandse patroon is kort: snelle innovatie, trage opschaling. eHerkenning startte in 2010 en werd pas rond 2020 op grote schaal vereist.
De klok van de plicht loopt op eigen tempo
De onduidelijkheid over de Nederlandse datum verandert niets aan het werk zelf. Wie klanten identificeert, bevoegdheden controleert of contracten laat tekenen, wordt in dit stelsel een vertrouwende partij: een organisatie die een gecertificeerd bewijs uitleest in plaats van zelf documenten opvraagt, kopieert en bewaart. Dat vraagt registratie als zo'n partij, een koppeling, en processen die met selectieve openbaarmaking om kunnen gaan. De acceptatieplicht die publieke organisaties vanaf eind 2026 en private partijen een jaar later bindt, terwijl artikel 5f micro- en kleinbedrijven uitzondert, verschuift daar niet mee.
Het patroon is bekend van de verplichte e-facturatie, waar niet de Nederlandse wetsdatum maar de eisen van buitenlandse klanten het echte startschot geven. Ook hier ligt de trigger buiten Den Haag.
Wat dit rondetafelgesprek opvallend maakt, is de richting van de druk. Bij eerdere digitale verplichtingen kwam de weerstand uit het bedrijfsleven en ging het over uitstel. Nu vraagt datzelfde bedrijfsleven, met een bank, een logistiek concern en de branchevereniging van de e-commerce aan tafel, juist om tempo. Dat zegt iets over de vraagkant: ING ziet de wallet als route naar snellere cliëntenonderzoeken en digitaal ondertekenen, Thuiswinkel.org als middel tegen malafide webshops. Zij wachten niet op de plicht, ze wachten op de infrastructuur. Zolang die in Nederland uitblijft terwijl andere lidstaten wel leveren, verschuift dit dossier van een compliancevraag naar een concurrentievraag.
Veelgestelde vragen
Klaar voor geverifieerde identiteit
Onboarding, klantverificatie en ondertekening lopen straks over een wallet in plaats van over gescande documenten. Ik denk met je mee over wat dat voor je processen betekent, ontwerp de koppeling en bouw en automatiseer hem, self-hosted waar dat kan.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
