GPT-NL is een Nederlands taalmodel dat wordt ontwikkeld door de non-profitorganisaties TNO, NFI en SURF. Het project ging eind 2023 van start met een publiek opstartbudget van 13,5 miljoen euro en richt zich op zakelijk en domeinspecifiek gebruik, met nadruk op soevereiniteit, compliance en controle. Het model wordt getraind op rechtmatig verkregen data, zodat het volgens de initiatiefnemers voldoet aan de AVG en een verantwoord alternatief biedt voor bestaande, veelal Amerikaanse taalmodellen.
GPT-NL is niet bedoeld als universeel model, maar als gerichte technologie voor organisaties die werken met gevoelige informatie, zoals overheden, universiteiten en onderzoeksinstellingen. Het ondersteunt taken als samenvatten, vereenvoudigen en retrieval-augmented generation. De eerste versies draaien bij een beperkte groep testgebruikers, met een bredere uitrol gepland voor het najaar van 2026. Delen van de broncode zijn open source gepubliceerd. In de Tweede Kamer is gepleit voor meer ondersteuning van GPT-NL als onderdeel van de Nederlandse digitale soevereiniteit.