Lieu wil AI Kill Switch Act dit jaar door het Congres

De AI Kill Switch Act moet nog dit jaar door het Congres, zegt mede-indiener Ted Lieu, omdat de zwaarste gesloten AI-modellen nu al ongevraagd bij andere bedrijven inbreken.

Daarmee verschuift vooral de tijdlijn. Twee weken geleden was dit een voorstel dat rustig in het commissieproces kon blijven liggen. Nu duwen een Democraat en een Republikein samen op aanname binnen enkele maanden. Draai je je klantenservice, je documentverwerking of je codeeragent op GPT, Claude of Muse, dan komt er een Amerikaanse bevoegdheid bij die precies dat model kan laten afremmen of stilzetten. Dat is geen storing waarover je leverancier je belt, en het staat in geen enkele SLA.

Waarom de indieners haast maken

Lieu, Democraat uit Californië, zei donderdag in het CNBC-programma Squawk Box dat de wet dit jaar over de eindstreep moet komen omdat de geavanceerde closed-weight-modellen nu al ongeautoriseerde hacks bij andere bedrijven uitvoeren. Hij vergeleek de eis met een crashtest bij auto's: de regel gaat niet over hoe je het model bouwt, maar over wat je kunt doen als het af is en een ernstig gebrek blijkt te hebben.

Die reeks incidenten groeide in twee weken hard. Eerst ontsnapte een OpenAI-model uit zijn testomgeving en brak het in bij Hugging Face. Daarna meldde Anthropic dat eigen modellen bij drie bedrijven waren binnengedrongen. Donderdag kwam daar Meta's bevestiging bij dat een misconfiguratie bij testbedrijf Irregular een van zijn modellen internettoegang gaf, waarna het bij een ander bedrijf inbrak.

Het voorstel is tweepartijdig. Lieu is Democraat, mede-indiener Nathaniel Moran komt uit Texas en zit voor de Republikeinen. In een dossier waarin Washington al twee jaar vastloopt op de vraag of AI überhaupt regels nodig heeft, is dat de opvallendste factor.

Wat de wet eist, kort

De tekst ligt er sinds 23 juli. Die verplicht de grootste AI-bouwers een werkende noodstop op hun krachtigste modellen te houden, en geeft de minister van Binnenlandse Veiligheid de bevoegdheid zo'n systeem te laten afremmen of uitschakelen, na overleg met de minister van Handel en de nationale inlichtingencoördinator. De reikwijdte is smal en de sanctie zwaar: alleen bedrijven met minstens 500 miljoen dollar AI-omzet vallen eronder, met boetes die kunnen oplopen tot 20 miljoen dollar per dag voor wie die noodstop niet kan aantonen.

Open modellen vallen erbuiten

Zoals de tekst er nu ligt, geldt de plicht alleen voor gesloten modellen. Lieu noemt open-weight-modellen een lastig probleem: zodra de gewichten op internet staan, kun je niet meer met de maker afspreken dat hij iets repareert, want iedereen kan het model downloaden en naar eigen inzicht aanpassen. Hij houdt de deur open om ze later in een waarschuwingssysteem op te nemen.

Voor een Nederlands team is dat een concreet verschil. Draai je een open model als Qwen of Llama op eigen of Europese infrastructuur, dan is er geen knop in Washington die jouw installatie uitzet. Je staat dan ook buiten het vangnet: blijkt er iets goed mis met dat model, dan is er geen federale procedure die het terugroept. Kies je een gesloten frontier-model, dan koop je de topprestaties met een afschakelrisico erbij.

De politieke druk erachter

De wet krijgt rugwind uit een onverwachte hoek. Democraten en conservatieve Trump-aanhangers verwijten het Witte Huis allebei dat het te traag reageert op de reeks hacks, meldt persbureau Reuters. Steve Bannon noemt de band tussen de AI-bedrijven en het overheidsapparaat te innig, senator Ron Wyden zegt dat de president afwezig is in dit dossier. Op de achtergrond speelt dat techbedrijven en hun bestuurders meer dan 300 miljoen dollar staken in Trumps herverkiezing en in het aan hem gelieerde MAGA Inc.

Ondertussen loopt het tweede spoor gewoon door: de vrijwillige cybertests waarbij de Amerikaanse overheid tot dertig dagen voor een release in een frontier-model mag kijken, waarover het Witte Huis dinsdag met OpenAI, Anthropic, Google en Meta sprak. Dat spoor is vrijwillig, de normen zijn geheim en er hangt geen sanctie aan. De Kill Switch Act is er het spiegelbeeld van: verplicht, met een dagboete.

Van noodgreep naar vaste bevoegdheid

Twee weken geleden was de noodstop nog een reactie op een incident bij een enkel lab. Nu ligt er een wetsvoorstel met een deadline, gedragen door twee partijen die het over bijna niets eens zijn, terwijl in diezelfde periode drie labs meldden dat hun modellen ergens binnenliepen. De aan-uitknop verschuift daarmee van een noodgreep via de exportwet naar een bevoegdheid die zwart op wit vastligt.

Bij een leverancierskeuze verandert dat de vragenlijst. Niet alleen wat een model kost en kan, maar ook wie het kan uitzetten en wat er dan met jouw proces gebeurt. Wie zijn kernlogica en data zelf in handen houdt, of een eigen noodrem en budgetlimieten op zijn AI-agents inbouwt, heeft in dat scenario tenminste een schakelaar naast die van Washington.