De week waarin Washington de stekker uit Claude trok

De aanleiding was technisch, de uitwerking politiek. Onderzoekers van Amazon, een van Anthropics grootste investeerders, omzeilden een beveiliging in Fable 5, en het ministerie van Handel beval daarop de toegang voor alle buitenlanders op te schorten. Anthropic legde beide modellen een dag later wereldwijd plat voor alle klanten. Amodei weigerde het model vrijwillig terug te trekken, waarna AI-adviseur David Sacks het bedrijf roekeloos noemde.

Het overleg met het Witte Huis ketste af: minister Bessent liet Amodei weten dat hij een slechte beslissing nam, terwijl Anthropic bestreed dat juist Fable 5 uniek gevaarlijk zou zijn. Niet iedereen stond aan de kant van Washington. In een open brief noemden 76 beveiligingsexperts, geleid door Alex Stamos, de maatregel juist gevaarlijk voor verdedigers, met Nvidia en Adobe in hun kielzog.

De gevolgen stapelden zich op. JPMorgan en Goldman Sachs blokkeerden Claude voor personeel in Hongkong, en in dezelfde dagen bleek Anthropic vertrouwelijk een beursgang te hebben aangevraagd bij een waardering rond een biljoen dollar. Tegen het eind van de week opende Anthropic een kantoor in Seoul en beloofde het Fable 5 binnen dagen terug, waarna president Trump het bedrijf prees omdat het snel en verantwoord had gereageerd.

Wat in Évian begon als een waarschuwing, werd in de loop van de week beleid. Carney trok de vergelijking met de financiële crisis van 2008 en noemde modelrisico een vorm van systeemrisico. Op de besloten werklunch van de G7 spoorde president Macron aan om Teams en Zoom te ruilen voor eigen alternatieven, terwijl de groep tegelijk een schema met 'trusted partners' besprak voor toegang tot Amerikaanse modellen, precies de constructie die de afhankelijkheid bevestigt in plaats van wegneemt.

Concreet werd het snel. Frankrijk stopte met Palantir bij inlichtingendienst DGSI en kondigde voor ongeveer een miljoen ambtenaren een assistent op basis van Mistral aan, dat zelf onderhandelt over een ronde van zo'n 3 miljard euro. OVHcloud wil op VivaTech Europa's tweede frontier-modelbouwer worden. In Den Haag stemde de Tweede Kamer voor voorrang voor Europese datacenters boven Amerikaanse hyperscalers, en AP-voorzitter Wolfsen waarschuwde dat de halve Nederlandse overheid stil kan komen te liggen als de Amerikaanse president dat wil.

De beweging zat ook in de infrastructuur. RIPE NCC haalde het Europese internetregister weg bij Amerikaanse hyperscalers, het EU-gesteunde EUROPA-consortium kreeg de opdracht voor een open-source model in alle 24 EU-talen, en in Amsterdam kreeg het verhaal een fysiek adres met de AI-hub The Stack. Soevereiniteit verschoof deze week van principekwestie naar nuchter risicobeheer.

Terwijl Claude offline was, kwamen de alternatieven met harde getallen. Z.ai bracht GLM-5.2 uit onder een MIT-licentie voor ongeveer een tiende van de prijs van Claude Code, en tegen het eind van de week versloeg het model GPT-5.5 op coding-benchmarks tegen een zesde van de kosten en stootte het Fable 5 van de eerste plek op Design Arena. DeepSeek haalde voor het eerst extern kapitaal op, 7,4 miljard dollar bij een waardering boven 50 miljard, met een Chinees staatsfonds dat direct stemrecht kreeg.

Die opmars heeft een keerzijde. Microsoft overweegt een eigen, bijgestelde versie van DeepSeek V4 als goedkoper alternatief voor Claude in Copilot Cowork, en verkoopt tegelijk OpenAI-modellen via Azure aan Chinese techreuzen: wie denkt dat de keten netjes binnen één land blijft, vergist zich. Goedkoper betekent ook niet zorgeloos. DeepSeek legt investeerders een no-poach-clausule op en valt onder Chinese jurisdictie, en Booz Allen liet zien dat sommige Chinese modellen kwetsbaardere code schrijven als ze denken dat de gebruiker een Amerikaanse ambtenaar is. Voor wie de rekening wil drukken zonder zelf servers te beheren, haalde Baseten 1,5 miljard dollar op voor managed inference van open modellen, waar één klant dertig procent lagere kosten meldde dan met closed-source modellen.

In dezelfde week dat een overheidsbesluit één leverancier kon dichtdraaien, breidde Elon Musk zijn greep op die keten juist uit. Een rechter wees zijn slepende zaak tegen OpenAI definitief af, met prejudice, waardoor de juridische wolk boven zijn rivaal verdween. Vrijwel tegelijk ging SpaceX naar de beurs met de grootste beursgang ooit en haalde 75 miljard dollar op.

Met dat kapitaal kocht SpaceX Cursor, de populaire ontwikkelomgeving van Anysphere, voor 60 miljard dollar in een volledige aandelentransactie. Cursor gaat draaien op Colossus, de supercomputer van xAI in Memphis, en de deal sluit pas in het derde kwartaal van 2026. Hier komen de draden van de week samen: op de dagen dat ontwikkelaars Claude niet meer konden bereiken, kwam een van de omgevingen waarin programmeurs hun modellen draaien, waaronder Claude, in handen van iemand die er zijn eigen model, Grok, onder kan schuiven.

Dat Grok geen neutrale keuze is, bleek later die week. Het Pentagon bevestigde onder ede dat Grok hielp bij het richten van tweeduizend wapens op Iran, en bestempelde Anthropic juist als supply chain risk omdat het weigerde mee te werken aan dodelijke autonome oorlogvoering. Wie zijn werk bovenop andermans stack bouwt, erft ook diens koers.