SpaceX zet in het vierde kwartaal van 2027 zijn eerste AI-satelliet met Nvidia-hardware in een baan om de aarde, met opschaling in 2028, schreef Elon Musk maandagavond op X.
Aan de rekening van een Nederlandse organisatie die deze week GPU-capaciteit inkoopt verandert dat niets. Wat wel schuift is de vraag waar de volgende laag rekenkracht vandaan komt. Op aarde loopt die vast op stroom, grond en netaansluitingen. In een baan om de aarde valt dat plafond weg, maar komt er een ander soort afhankelijkheid voor terug: een leverancier die de raket, de constellatie en straks ook de chip in eigen huis heeft.
Wat Musk aankondigde
SpaceX heeft samen met Nvidia een voor de ruimte geoptimaliseerd Vera Rubin NVL72-systeem ontworpen dat in het vierde kwartaal van volgend jaar gelanceerd moet worden, schreef Musk maandag om 17.22 uur op X, met significante schaal in 2028. In een vervolgpost noemde hij het ontwerp aanzienlijk eenvoudiger, goedkoper, dichter en lichter dan een klassiek serverrack.
Dat het om precies dat Nvidia-systeem gaat, bevestigde Nvidia diezelfde dag zelf: de eerste generatie Starmind-satelliet is gebaseerd op een geoptimaliseerd Vera Rubin NVL72-rekenrack, in een aankondiging die verder vooral ging over Vera-CPU's voor agentische AI op de grond.
Het idee zelf is niet nieuw, de datum wel. Bij de compute-alliantie van begin mei toonde Anthropic interesse in het samen met SpaceX ontwikkelen van meerdere gigawatts aan orbitale rekencapaciteit, zonder dat daar een lanceervenster bij stond. Nu staat dat er wel, en het ligt bovendien een jaar eerder dan de eerdere richtlijn van 2028.
Wat er in zo'n satelliet zit
De AI1, zoals SpaceX het toestel noemt, is geen kleine sonde. Op zijn eigen specificatiepagina geeft SpaceX het toestel een spanwijdte van 75 meter en een rekenlast van maximaal 250 kilowatt piek bij 175 kilowatt gemiddeld, in een zonsynchrone baan waar de panelen onafgebroken zon vangen. De resultaten gaan via laserverbindingen naar de Starlink-constellatie en zo terug naar de aarde.
Koelen gebeurt door warmte de vacuümruimte in te stralen. Zonder koeltorens, chillers en ventilatoren ligt de koelingsoverhead volgens SpaceX een orde van grootte lager dan in een datacenter op aarde. Dat is precies de post waar terrestrische exploitanten het hardst op worden aangesproken.
De bouw moet uit de Gigasat Factory in Bastrop komen, die volgens SpaceX vanaf eind 2027 duizenden AI-satellieten per jaar moet kunnen maken. Voor het gewicht is Starship nodig, dat SpaceX expliciet als voorwaarde noemt. En de chips wil het bedrijf op termijn zelf produceren, in een fabriek die het samen met Tesla opzet onder de naam Terafab.
De rekensom die er nog tussen zit
Het duurste deel zit niet in de chips maar in de lancering. Wood Mackenzie rekende in juni voor dat een hypothetisch orbitaal datacenter van 1 gigawatt ongeveer 170 miljard dollar kost, ruim drie keer zoveel als dezelfde capaciteit op aarde, waarbij lancering en satellieten samen goed zijn voor zo'n 60 procent van de kosten. Voor kostenpariteit met de grond moet die prijs 70 procent omlaag.
In hetzelfde onderzoek staat een cijfer dat voor Europese inkopers zwaarder weegt dan het totaalbedrag: van alle orbitale capaciteit die wereldwijd op de tekentafel ligt, staat minder dan 0,5 gigawatt op naam van niet-Amerikaanse bedrijven. Wie deze laag straks gebruikt, huurt hem vrijwel zeker.
Musk bestrijdt de kostenconclusie. Pariteit komt er volgens hem veel eerder dan de meesten verwachten, waarschijnlijk binnen twee of drie jaar. Dat is een claim van de partij die de raketten verkoopt, en die tot nu toe geen enkel rekenrack in een baan om de aarde heeft draaien.
Waarom een datum meer zegt dan een plan
De reden dat het plan serieus wordt genomen, is het plafond op aarde. Het Microsoft-datacenter in Middenmeer verbruikt inmiddels 1 procent van alle Nederlandse stroom, en de nationale AI-fabriek in Groningen krijgt voor dezelfde 64 miljoen euro minder rekenkracht dan anderhalf jaar geleden gepland, omdat chips en geheugen duurder werden. Wie in Nederland rekenkracht inkoopt, doet dat in een markt die krapper wordt, niet ruimer.
Daar zit het gewicht van een datum. Zolang orbitale compute een ambitie was, veranderde het niets aan die krapte. Met een lanceervenster, een fabriek in Bastrop en een chipontwerp dat Nvidia zelf bevestigt, wordt het een capaciteitsplan waar inkopers vanaf 2028 mee te maken kunnen krijgen. Alleen komt die capaciteit van één partij, die de raket, de baan en straks de chip beheerst. Rekenkracht huren betekent dan ook een jurisdictie en een leverancier huren die op geen enkel punt uitwisselbaar is.
Veelgestelde vragen
Grip op waar je AI draait
Of je rekenkracht nu uit Bastrop of uit Brabant komt, de vraag blijft wie jouw data en modellen in handen heeft. Ik denk met je mee over die keuze, ontwerp de oplossing en bouw en automatiseer hem, self-hosted waar dat kan.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.

