Close-up van een siliciumwafer met vierkante chipstructuren.
Nieuws16 november · 06:194 min leestijd

Pax Silica-landen plannen vijf werkgroepen voor AI-ketens

De VS en negen partners tekenen een verklaring voor vijf werkgroepen rond AI-ketens. De tekst legt geen nieuwe inkoopregels of deadlines vast. Nederland is al lid van Pax Silica, maar staat niet op de lijst van tien ondertekenaars.

Pax Silica kondigt vijf voorgestelde werkgroepen voor AI-ketenveiligheid aan: de VS en negen partners ondertekenden de verklaring op 15 november, meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Er ontstaat voor Nederlandse bedrijven geen nieuwe aanschafregel uit deze tekst: er staat geen leveranciersverbod, verplichte lijst of ingangsdatum in. De inzet ligt bij gezamenlijke afspraken over de technologie en infrastructuur waarop AI-diensten leunen. Als werkgroepen die later vertalen naar normen, nationale regels of aanbestedingsvoorwaarden, kan dat leverancierskeuzes raken. De gepubliceerde verklaring verandert die keuzes nu nog niet.

De verklaring noemt vijf werkterreinen

De verklaring stelt voor om vijf werkgroepen op te richten. Ze moeten aan gedeelde uitgangspunten werken rond:

  • Beleidskaders die innovatie ondersteunen.
  • Toepassing van superintelligentie (SI) in belangrijke sectoren.
  • Samenwerking in de SI-toeleveringsketen.
  • Veilige havens en centra voor ketenbeveiliging.
  • Beveiliging en weerbaarheid van SI.

De tekst geeft geen ledenlijst, mandaat of tijdpad. De vijf onderwerpen zijn werkterreinen op hoofdlijnen, geen normen waaraan bedrijven zich al kunnen toetsen.

De reikwijdte is breder dan halfgeleiders. Gevoelige technologie omvat goederen, software, materialen, kennis, onderdelen en productiemiddelen die essentieel zijn voor de genoemde SI-ketens. Diefstal, ongeoorloofde overdracht of verkrijging door vijandige actoren kan volgens de verklaring een militair of inlichtingenvoordeel, economische hefboom of veiligheidsrisico opleveren.

Kritieke infrastructuur omvat havens, terminals, vervoer, communicatie en logistiek, plus ICT- en energie-infrastructuur. Ook digitale platforms die deze netwerken coördineren vallen eronder. De tekst noemt verstoring, aantasting, vijandige controle en ongeoorloofde blootstelling van data als risico’s. Daardoor kunnen cloud- en communicatiediensten later in de discussie terechtkomen, afhankelijk van de criteria die de werkgroepen opstellen.

Een voetnoot zegt dat “superintelligentie” voor sommige deelnemers “kunstmatige intelligentie” betekent. De verklaring geeft geen gezamenlijke toets voor welke software, kennis of infrastructuur als gevoelig geldt. Een gedeelde afbakening is daarom een van de vragen die de werkgroepen zullen moeten beantwoorden.

Nederland zit al in Pax Silica

De Nederlandse basisdeelname volgde op 23 juni, toen minister Sjoerd Sjoerdsma in Washington de verklaring voor Nederlandse toetreding ondertekende. De Nederlandse aansluiting bij de door Washington geleide chipalliantie was dus een eerdere stap binnen Pax Silica.

Sjoerd Sjoerdsma en Jacob Helberg tonen de Nederlandse toetredingsverklaring van juni - foto: Kingdom of the Netherlands
Sjoerd Sjoerdsma en Jacob Helberg tonen de Nederlandse toetredingsverklaring van juni - foto: Kingdom of the Netherlands

De verklaring van 15 november noemt tien ondertekenaars: de Verenigde Staten, Australië, India, Israël, Japan, Zuid-Korea, Qatar, Singapore, de Verenigde Arabische Emiraten en het Verenigd Koninkrijk. Nederland staat niet in die lijst. Lidmaatschap van Pax Silica en ondertekening van deze afzonderlijke verklaring zijn twee verschillende stappen.

Zaobao, dat een Bloomberg-weergave van een FT-interview met Helberg herpubliceert, noemt Nederland, Duitsland, Zweden en de Europese Commissie als verwachte ondertekenaars in de week erna, maar laat Singapore weg. Bloomingbit geeft dezelfde vier verwachte ondertekenaars en telt ook maar acht landen naast de VS. Dat blijft een gemelde verwachting, geen handtekening in de gepubliceerde verklaring. De primaire lijst noemt negen partners naast de VS en vermeldt Singapore.

Europa gebruikt ook een wettelijke route

De Europese Chips Act is sinds 21 september 2023 van kracht. De Europese Commissie stelde in juni 2026 een Chips Act 2.0 voor om geavanceerde productie te steunen en strategische afhankelijkheden te verminderen.

Dat is een andere beleidsroute dan de Pax Silica-verklaring. De Europese wet bevat maatregelen voor de chipsector; het nieuwe Pax-document benoemt vijf werkterreinen, maar geen bedrijfsnormen of inkoopvoorwaarden. De trajecten kunnen later aansluiten via gezamenlijke definities of projecten. De verklaring kondigt zulke resultaten nog niet aan.

De tekst laat de verplichtingen open

De verklaring van 15 november zegt niet expliciet of zij juridisch bindend is. Singapore noemde de eerdere Pax Silica-verklaring uit december 2025 niet-bindend, maar die uitspraak bepaalt niet automatisch de juridische status van deze afzonderlijke tekst. Die herbevestigt samenwerking bij de handhaving van het eigen beleid van deelnemers om gevoelige technologie en infrastructuur te beschermen.

In de nieuwe tekst staan geen leveranciersverboden, aanbestedingsregels, sancties, budgetten of deadlines. Ook ontbreekt een gezamenlijke lijst van producten of diensten die overheden of bedrijven moeten vermijden. De gevolgen hangen af van wat de werkgroepen publiceren en of deelnemers die uitkomsten later in beleid of wetgeving omzetten.

Voor organisaties die AI, cloud of chiptechnologie inkopen, is de omvang van hun afhankelijkheid de relevante bedrijfslaag. Een afhankelijkheidsregister met kritieke leveranciers, datalocaties, overstaptijd en exitkosten brengt die blootstelling concreet in beeld. De verklaring verandert zo’n register nu niet, maar kan de definities leveren waarop toekomstige controles of aanbestedingen steunen.

De onmiddellijke verandering zit in de organisatie van het werk: Pax Silica heeft vijf afgebakende thema’s waar partners aan willen werken. De praktische uitwerking hangt af van mandaten, deelnemers en gedeelde criteria die nog niet zijn gepubliceerd. Als die uitkomsten later in standaarden, projecten of nationale regels landen, kan de impact via leverancierscontracten en inkoopvoorwaarden bij Nederlandse organisaties terechtkomen. De verklaring bevat geen planning voor die volgende stap.

Veelgestelde vragen

Alisina Nawabi
Geschreven doorAlisina Nawabi

AI Product Engineer & Solutions Architect

De AI-keten in beeld

Ik denk mee over jouw afhankelijkheden, ontwerp een passende aanpak en realiseer die end-to-end met software, koppelingen en automatisering. Waar het kan bouw ik self-hosted, zodat je grip houdt op data en leveranciers.

Meer informatie

Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.

Gerelateerde artikelen

Nederland treedt toe tot chipalliantie Pax Silica, terwijl het zich tegen de ASML-wet blijft verzetten
Nieuws
4 min

25 jun 12:28

Nederland treedt toe tot chipalliantie Pax Silica, terwijl het zich tegen de ASML-wet blijft verzetten

Nederland tekende in Washington voor het Amerikaanse chipverbond Pax Silica. Tegelijk verzet Den Haag zich tegen een wet die ASML zou dwingen zijn export naar China verder af te knijpen.

Singapore overweegt deelname aan Chinees AI-orgaan
Nieuws
5 min

25 okt 08:10

Singapore overweegt deelname aan Chinees AI-orgaan

Singapore overweegt sinds september een uitnodiging voor China's AI-orgaan WAICO. Een verse AP-analyse zet die status naast landen die tegelijk Amerikaanse chips, Chinese modellen en invloed op AI-standaarden zoeken.

VS bereidt brief voor die landen dwingt te kiezen tussen Amerikaanse en Chinese AI
Nieuws
4 min

15 aug 00:25

VS bereidt brief voor die landen dwingt te kiezen tussen Amerikaanse en Chinese AI

De VS bereiden een brief voor die tientallen partnerlanden voor de keuze stelt tussen de Amerikaanse AI-coalitie Pax Silica en het Chinese kader. Nederland tekende in juni voor Pax Silica. Wat dat raakt aan je inkoop.

Cisco plant EU-uitrol van Cloud Control voor februari 2027
Nieuws
5 min

11 nov 02:33

Cisco plant EU-uitrol van Cloud Control voor februari 2027

Cisco plant Cloud Control voor de EU in februari 2027 en koppelt netwerkbeheer voor AI-agenten aan automatische tests op Wi-Fi 6E- en Wi-Fi 7-accesspoints. De regionale functielijst is nog niet bekend.

Pax8 introduceert 8os en 8bot voor MSP’s
Nieuws
4 min

19 okt 12:13

Pax8 introduceert 8os en 8bot voor MSP’s

Pax8 wil MSP’s met 8os AI-agenten over meerdere klantomgevingen laten beheren en kosten begrenzen. 8bot is een kant-en-klare AI-collega. Vroege toegang blijft beperkt; algemene beschikbaarheid volgt begin 2027.

Capgemini: 13 procent wisselt een kritieke leverancier binnen drie maanden
Nieuws
5 min

8 sep 10:25

Capgemini: 13 procent wisselt een kritieke leverancier binnen drie maanden

Capgemini peilde 1.300 bestuurders en technologieleiders: 13 procent kan een kritieke technologieleverancier binnen drie maanden vervangen, 36 procent doet er langer dan een jaar over en 10 procent heeft geen alternatief.