Man belt met een smartphone terwijl hij achter een laptop werkt
Nieuws19 november · 12:235 min leestijd

Oekraïne houdt vier ransomwareverdachten vast na $40,5 miljoen losgeld

De Oekraïense politie houdt vier ransomwareverdachten vast na losgeldbetalingen van ruim $40,5 miljoen door minstens 28 bedrijven. De aanvallers deden zich voor als IT-support en vroegen om inloggegevens of software voor toegang op afstand.

Oekraïne houdt vier vermoedelijke leden van een ransomwaregroep vast nadat minstens 28 bedrijven samen ruim $40,5 miljoen losgeld betaalden, meldt de Nationale Politie, na een onderzoek van ruim twee jaar.

Een geloofwaardige helpdeskmelding kan een medewerker zover krijgen inloggegevens te delen of software voor toegang op afstand te installeren. Daarna kunnen aanvallers bedrijfsdata kopiëren, bestanden versleutelen en werkzaamheden stilzetten. Het helpdeskprotocol bepaalt daarom hoe een onverwacht supportverzoek via een bekend kanaal wordt gecontroleerd voordat toegang wordt gegeven.

Het telefoontje werd de ingang

Een medewerker sprak telefonisch met iemand die zich als IT-support voordeed. Terwijl één aanvaller hem aan de lijn hield, drong een tweede het bedrijfsnetwerk binnen. Volgens de politie stopte het gesprek pas toen de inbraak was bevestigd. De groep onderzocht vooraf de financiën, bezittingen, werknemers en zwakke plekken in de IT van doelbedrijven.

Doelen lagen in olie en gas, farmacie, industrie, logistiek, financiën en kritieke infrastructuur. Waarnemend politiechef Maksym Tsutskiridze zegt dat de groep een platform met AI-gegenereerde spraakberichten had. De verklaring koppelt dat platform aan de groep, maar zegt niet dat de beschreven gesprekken zelf een synthetische stem gebruikten.

Medewerkers moesten inloggegevens afgeven of software voor toegang op afstand installeren. Daarna stalen aanvallers vertrouwelijke data, versleutelden bestanden en blokkeerden bedrijfsprocessen. Losgeld werd geëist voor ontsleuteling, terwijl de dreiging met publicatie van de buitgemaakte informatie extra druk gaf.

De politie telt miljoenen aan betaalde losgelden

Minstens 28 bedrijven betaalden samen meer dan $40,5 miljoen, omgerekend ongeveer 1,8 miljard Oekraïense hryvnia. Dat is al betaald losgeld, geen definitief schadebedrag; de politie zegt dat de totale schade nog wordt berekend. In één Amerikaanse bedrijfsgroep werd 1,4 terabyte data buitgemaakt en breidden de aanvallers de aanval uit naar andere ondernemingen in dezelfde groep. In een interview met Censor.NET zegt Tsutskiridze dat de aanvankelijke eis van $10 miljoen na onderhandelingen uitkwam op $5 miljoen betaald losgeld.

Het onderzoek liep ruim twee jaar en de Oekraïense politie werkte daarvoor samen met de FBI. De politie voerde 66 gelijktijdige huiszoekingen uit in Kyiv en 11 regio’s; Amerikaanse opsporingsdiensten namen deel aan de operatie. De politie zegt computers, telefoons, bankkaarten, bijna $370.000 en €20.000 contant te hebben gevonden. Vier vermeende sleutelfiguren zitten vast. Zij worden verdacht van deelname aan een criminele organisatie en ongeautoriseerde toegang tot informatiesystemen, waarop maximaal 15 jaar cel staat.

Help Net Security meldt dat de politie de groep op minstens 27 leden stelt, binnen een netwerk van meer dan 60 mensen in acht rechtsgebieden. De leden kwamen onder meer uit Oekraïne, Kazachstan en Rusland. Enkelen namen eerder deel aan Conti, dat in 2022 onder die naam ophield te opereren.

Oekraïense politie toont computers en aangetroffen contant geld (foto: Nationale Politie van Oekraïne)
Oekraïense politie toont computers en aangetroffen contant geld (foto: Nationale Politie van Oekraïne)

De verificatie valt buiten het gesprek

De route begint bij vertrouwen in een telefoontje van support. Een eerdere, losstaande zaak betrof Ransom Busters, dat $20.000 tot $60.000 vroeg om ransomwaredata te wissen terwijl GuidePoint de partij met matige zekerheid als de aanvaller zelf zag. De Oekraïense politie heeft geen verband tussen die partij en de nu opgepakte verdachten genoemd.

Een onverwacht supportverzoek hoort niet te worden afgehandeld via het kanaal waarop het binnenkomt. Laat de medewerker ophangen en terugbellen op een intern nummer uit de personeelsadministratie; vraag een tweede bevoegde collega om externe toegang goed te keuren. Dat volgt het principe van terugbellen via het eigen personeelsnummer en accountherstel niet in hetzelfde gesprek afronden.

Dezelfde route duikt ook op in Teams

Sophos volgde tussen februari en juni 2026 een afzonderlijke campagne via Teams-chat en -gesprekken waarin aanvallers zich als helpdesk voordeden en in enkele gevallen Chaos-ransomware inzetten. In één onderzocht incident zat minder dan zeventien uur tussen het eerste contact en de ransomware. Dit is geen bewijs dat de Oekraïense verdachten dezelfde groep vormen. De Oekraïense politie noemt geen verband tussen de twee onderzoeken. De overeenkomst beperkt zich tot het misbruik van een vertrouwd supportkanaal. Bij een eerdere Teams-aanval waren externe domeinen standaard toegestaan, zodat Microsoft 365-omgevingen medewerkers rechtstreeks konden bellen en chatten.

De Oekraïense politie presenteert de cijfers als uitkomst van een lopend onderzoek. De vier verdachten zijn niet veroordeeld en het totale schadebedrag wordt nog vastgesteld. Ook de AI-vermelding is afgebakend: de politiechef zegt dat de groep een platform met AI-gegenereerde spraakberichten had, maar specificeert niet of een concrete oproep daarmee is gevoerd. Onderzoekers proberen de andere leden en hun betrokkenheid bij afzonderlijke aanvallen vast te stellen.

De arrestaties halen vier vermoedelijke sleutelfiguren uit een netwerk waarvan de politie de omvang nog onderzoekt. De $40,5 miljoen beschrijft wat slachtoffers al betaalden, niet de uiteindelijke schade. Ondertussen blijven telefoon en Teams bruikbare kanalen voor aanvallers die een medewerker tot een account- of softwarehandeling willen bewegen. Toegangscontrole begint daarom bij de vraag wie een supportverzoek mag omzetten in toegang tot bedrijfsdata.

Veelgestelde vragen

Alisina Nawabi
Geschreven doorAlisina Nawabi

AI Product Engineer & Solutions Architect

Support met vaste controles

Ik breng helpdesk- en herstelroutes in kaart, ontwerp de verificatiestappen en bouw de software die ze uitvoert en vastlegt. Van meedenken tot automatiseren lever ik het hele traject, self-hosted waar dat kan.

Meer informatie

Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.

Gerelateerde artikelen

Arctic Wolf onderzoekt ruim 400 incidenten met Teams-chatmisbruik
Nieuws
4 min

26 okt 16:50

Arctic Wolf onderzoekt ruim 400 incidenten met Teams-chatmisbruik

Arctic Wolf Labs analyseert ruim 400 incidenten rond misbruik van externe Teams-chat. De bron beschrijft nep-helpdeskcontacten en Quick Assist, maar noemt geen meetperiode of aantal geslaagde inbraken.

Aanvallers bellen via Teams als IT-helpdesk en zetten Chaos-ransomware neer
Nieuws
5 min

30 jul 20:20

Aanvallers bellen via Teams als IT-helpdesk en zetten Chaos-ransomware neer

Aanvallers bellen medewerkers via Microsoft Teams alsof ze de IT-helpdesk zijn, nemen het apparaat over met Quick Assist en zetten Chaos-ransomware neer. Sophos telde tientallen doelwitten en een snelste versleuteling binnen zeventien uur.

FBI-sting leidt tot aanklacht tegen eigenaar ransomwareherstelbedrijf
Nieuws
5 min

19 nov 21:13

FBI-sting leidt tot aanklacht tegen eigenaar ransomwareherstelbedrijf

Een Amerikaanse aanklacht stelt dat een ransomwareherstelbedrijf betaling voor een decryptiesleutel als eigen techniek presenteerde. De FBI testte die claim door zelf zowel slachtoffer als ransomwaregroep te spelen.

SynkLoader komt via Teams binnen en steelt wachtwoorden met een nep-vergrendelscherm
Nieuws
5 min

21 aug 22:09

SynkLoader komt via Teams binnen en steelt wachtwoorden met een nep-vergrendelscherm

Beveiligingsbedrijf Expel vond SynkLoader, malware die via een Teams-bericht van een nep-IT-helpdesk binnenkomt en wachtwoorden vist met een nagemaakt Windows-vergrendelscherm. De voordeur is een standaardinstelling die elk extern domein toelaat.

Ransomware-affiliate doet zich voor als hersteldienst en vraagt tot 60.000 dollar
Nieuws
4 min

20 aug 00:24

Ransomware-affiliate doet zich voor als hersteldienst en vraagt tot 60.000 dollar

Een partij die zich Ransom Busters noemt, biedt ransomware-slachtoffers herstel aan voor 20.000 tot 60.000 dollar. Onderzoekers van GuidePoint houden het met matige zekerheid op de aanvaller zelf.

AIVD en MIVD waarschuwen Nederlandse organisaties voor phishing op Signal-back-ups
Nieuws
4 min

1 jul 06:07

AIVD en MIVD waarschuwen Nederlandse organisaties voor phishing op Signal-back-ups

Vier dagen na de Amerikaanse waarschuwing slaan nu ook de AIVD en MIVD alarm: Russische hackers stelen via nep-supportberichten de herstelsleutel van je Signal-back-up, waarmee ze je volledige berichtgeschiedenis op hun eigen toestel terugzetten.