VS klaagt drie verdachten aan in AI-fraudezaak

Drie verdachten zijn in New York aangeklaagd wegens een AI-fraudeschema dat bedrijven ruim $129 miljoen zou hebben gekost, meldt het Amerikaanse OM.

Voor een betaalteam ligt het risico in de autorisatieketen. Volgens de aanklacht kreeg een medewerker eerst een opdracht van een nagebootste bestuurder en daarna een instructie van een nagebootste advocaat. Een vertrouwde stem of video kan dus onderdeel zijn van dezelfde verzoekketen als het oorspronkelijke bericht. De controle moet buiten die keten opnieuw plaatsvinden, via een kanaal dat al bekend is.

Eerst de CEO, dan de advocaat

De aanklacht plaatst de vermeende operatie tussen 2024 en 2026. De groep zou medewerkers hebben benaderd met een e-mail die van de CEO leek te komen. Daarin stond dat de medewerker moest helpen bij een vertrouwelijke financiële transactie. Daarna volgde een telefoon- of videogesprek waarin de verdachten volgens justitie de stem en soms het beeld van de bestuurder nabootsten.

Als de medewerker overtuigd was, volgde de tweede identiteit. De vermeende CEO verwees naar advocaten van grote internationale kantoren die aan de transactie zouden werken. Een lid van de groep nam volgens de aanklacht vervolgens de rol van zo’n advocaat aan en gaf opdracht een groot bedrag over te maken. Jacob Soall zou vooral Britse advocaten hebben nagebootst. Hij had een handgeschreven script met de titel “Lawyer Call”, met zinnen die medewerkers moesten ontmoedigen om de communicatie met collega’s te bespreken.

Associated Press meldt dat de groep vaak de boekhouding benaderde en dat de eerste e-mail werd gevolgd door een telefoon- of videogesprek. AP schrijft dat duizenden bedrijven wereldwijd doelwit waren. Het DOJ-persbericht spreekt zelf van “talrijke bedrijven” en noemt zes concrete verliesposten, maar geeft geen totaal van alle benaderde bedrijven. Het AP-getal gaat over doelwitten, niet over duizenden bewezen overboekingen.

Het geld liep via banken en crypto

Het Amerikaanse OM stelt dat de groep uiteindelijk ruim $129 miljoen van bedrijven in de Verenigde Staten en andere landen heeft gestolen. Het persbericht noemt zes voorbeelden: $4.829.580 bij een ziekenhuis in Missouri, $2.684.580 bij een bank in Rhode Island, $2.968.497 bij een ziekenhuis in Californië, $11.578.474 bij een fintechbedrijf in het Verenigd Koninkrijk, $4.639.918 bij een beleggingsfonds in Massachusetts en $5.242.747 bij een producent van diervoer in Florida. De lijst is dus verspreid over zorg, bankieren, fintech, vermogensbeheer en consumentenproducten.

De rekeningnummers wezen volgens de aanklacht naar bankrekeningen die medeverdachten beheerden in de Verenigde Staten, Spanje, Portugal, Griekenland, de Verenigde Arabische Emiraten, Singapore, Oostenrijk, Slowakije en China. Nadat een bedrijf geld had overgemaakt, zouden de verdachten het omzetten in cryptovaluta om herkomst, eigendom en zeggenschap te verhullen. De aanklagers beschrijven daarmee zowel de menselijke route naar de overboeking als de internationale route van het geld erna.

Het patroon verschijnt ook in chat en stem

Bij Fideuram liepen in februari 2026 een vals WhatsApp-bericht namens Intesa-topman Carlo Messina en een AI-nagebootste stem van advocaat Paolo Nastasi samen in een verzoek om buitenlandse overboekingen. Corriere meldde dat in korte tijd ongeveer €95 miljoen werd overgemaakt. Een Chinese bank retourneerde €40 miljoen en Portugal hield nog €13 miljoen tegen; minstens €36 miljoen was volgens het Italiaanse onderzoek nog zoek. Dat was een andere zaak, maar ook daar volgde na de bestuurder een nagebootste advocaat.

In september beschreef het Centrum voor Cybersecurity België hoe aanvallers via Microsoft Teams een bestuurder nabootsten om betaalbevoegde medewerkers onder druk te zetten. Het Belgische centrum adviseert een betaalopdracht via een tweede, vooraf bekend communicatiekanaal te bevestigen. Dat advies raakt precies de stap die in de Amerikaanse aanklacht wordt misbruikt: een tweede stem of naam in dezelfde verzoekketen is geen onafhankelijke controle.

De aanklacht laat details open

De drie aangeklaagden zijn Jacob Soall, Sharon Hazan en Guy Sheetrit. Volgens het OM werd Soall op 17 juni 2026 in Spanje aangehouden, Hazan op 5 augustus in Spanje en Sheetrit op 7 september in het Verenigd Koninkrijk. De uitleveringsverzoeken lopen nog. De aanklachten omvatten samenzwering tot fraude via elektronische communicatiemiddelen, fraude met die middelen, identiteitsdiefstal en witwassen.

Het DOJ-persbericht noemt het gebruikte systeem “super intelligence” of SI, maar identificeert geen leverancier, model of technische methode. De openbare beschrijving zegt dat stemmen en/of beelden werden nagebootst, maar niet of een beeld tijdens het gesprek live werd gegenereerd of vooraf was opgenomen. De stukken bevatten ook geen testresultaten van een AI-systeem. De zaak beschrijft dus een vermeende inzet van AI, geen onafhankelijke meting van wat een specifiek model kan.

De vermeende werkwijze en de genoemde schadebedragen komen uit de aanklacht; de verdachten zijn niet veroordeeld. Het DOJ schrijft dat zij onschuldig worden geacht totdat hun schuld is bewezen. De Fideuram-zaak en de Teams-waarschuwing laten zien dat het kanaal verschuift terwijl de truc dezelfde blijft. In de Amerikaanse aanklacht komt daar de dubbele rol van CEO en advocaat bij. De betaalcontrole moet daarom de bevoegdheid achter een verzoek toetsen, ook wanneer de stem of video overtuigend is. Voor organisaties blijft het beslissende moment de vrijgave van de betaling.