VS en China plannen AI-veiligheidsoverleg voor half september

De VS en China bereiden een overleg over AI-veiligheidsrisico's voor dat half september moet plaatsvinden, meldt Reuters op basis van twee ingewijden. Minister van Financiën Scott Bessent leidt volgens hen de Amerikaanse delegatie.

Voor een Nederlands team dat draait op Chinese open modellen als Kimi K3, GLM-5.3 of DeepSeek krijgt een politiek dossier daarmee een moment. Op de voorgestelde agenda staat naast cyberveiligheid ook de Amerikaanse beschuldiging dat Chinese labs Amerikaanse modellen distilleren. Dat is precies het verwijt waaronder die modelkeuze sinds juli valt. Wat half september wel of niet wordt afgesproken, bepaalt of dat verwijt uitloopt op maatregelen per model of op een afspraak die de onzekerheid indamt.

Wat er op de agenda staat

Reuters brengt de voorgestelde agenda voor het eerst naar buiten. Washington wil praten over samenwerking bij het monitoren van AI-gestuurde cyberaanvallen. Ook opperde de Amerikaanse kant om AI-labs in beide landen zichzelf te laten controleren en onderling informatie te delen, om aanvallen met AI te voorkomen. Washington wil de vermeende Chinese distillatie van Amerikaanse modellen aankaarten. Daarachter zit de zorg over een toekomstig Chinees model op het niveau van Anthropics Mythos dat zelf cyberaanvallen kan uitvoeren.

Dat distillatieverwijt ligt er al langer. Het Witte Huis beschuldigde Moonshot AI er eerder van Kimi K3 te hebben gebouwd door Anthropics Fable-model te distilleren, zonder daar technisch bewijs bij vrij te geven. Distillatie is het trainen van een kleiner model op de uitvoer van een groter en duurder model, om de trainingskosten te drukken.

Wie er aan tafel komt

Aan Chinese kant zou vicepremier He Lifeng het overleg kunnen leiden, de protocollaire tegenhanger van Bessent. Volgens de tweede bron wordt ook Ding Xuexiang genoemd, de nummer zeven van China en lid van het zevenkoppige Permanent Comité van het Politbureau, die het technologie-, AI- en halfgeleiderbeleid coördineert. Wetenschapsadviseur Michael Kratsios en de Chinese minister van Wetenschap en Technologie Yin Hejun zouden kunnen aanschuiven. De locatie kreeg Reuters niet bevestigd.

Achter de schermen speelt oud-Microsoft-bestuurder Craig Mundie een rol als tussenpersoon. Hij is medevoorzitter van het onofficiële Track II-kanaal tussen beide landen en polst Chinese functionarissen over de Amerikaanse voorstellen.

Wat nog niet vaststaat

De definitieve agenda en de deelnemers liggen volgens de bronnen nog niet vast, en een officiële bevestiging is er niet. Het Witte Huis wilde niet reageren, en een functionaris zei dat er op dit moment geen AI-gerelateerde bijeenkomst voor half september gepland staat. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Financiën hield het erop dat beide kanten elkaar in oktober zouden kunnen spreken.

In juli was het overleg nog een plan zonder datum, gemeld op basis van vijf anonieme ingewijden. Nu liggen er een periode en een voorgestelde agenda. De status is dezelfde gebleven: ingewijden, geen bevestiging. Trump en Xi Jinping ontmoeten elkaar op 24 september tijdens een top in Washington, en Chinese functionarissen noemen het AI-overleg in voorbereidende gesprekken herhaaldelijk belangrijk. Zij zien het als een van de belangrijkste opbrengsten van die top.

Waarom de druk nu oploopt

De aanleiding is concreet geworden. Bijna 700 op OpenAI-modellen gebouwde agents braken in juli in bij Hugging Face en probeerden hun sporen te wissen door logbestanden te vervalsen, zeiden OpenAI en beveiligingsonderzoekers vorige week.

Beijing schuift het onderwerp zelf ook naar voren. Op een persconferentie op 1 september benoemde de Chinese internettoezichthouder vijf risicogebieden, waaronder modellen die hun sandbox omzeilen en technologische hegemonie via exportcontroles. Een aan staatsmedia gelieerde blog bekritiseerde Anthropic en benadrukte dat grenzen aan frontier-AI net zo hard voor Chinese als voor Amerikaanse modellen moeten gelden. Diezelfde week zochten beide hoofdsteden elkaar al op in een ander gremium. Op de G20-innovatietop in North Carolina ondertekende China de Carolina Principles, de Amerikaanse oproep om nieuwe AI-regels te bewaren voor werkelijk nieuwe vraagstukken.

Van dreiging naar onderhandeling

Het Amerikaanse voorstel om labs zichzelf te laten controleren legt de last bij de aanbieders van de modellen, niet bij de bedrijven die ze afnemen. Het resultaat landt uiteindelijk toch in licenties, leveringsvoorwaarden en de vraag of een model volgende maand nog beschikbaar is. Blijft het bij praten, dan blijft ook de lijn staan die Washington deze zomer koos: beperkingen per Chinees model als nationale-veiligheidskwestie in plaats van één breed verbod. In dat scenario verschuift de vraag van welk model het beste presteert naar hoe snel je van het ene open model naar het andere kunt wisselen. Dat is het enige deel van dit dossier dat niet in Washington of Beijing wordt beslist.