Pentagon noemt Anthropic nog steeds een toeleveringsrisico

Anthropic blijft een aangewezen toeleveringsrisico voor het Amerikaanse ministerie van Oorlog en de defensie-industrie, schreef onderminister Emil Michael donderdag op X, een week nadat een federale rechter dat label had vernietigd.

Die aanwijzing raakt meer partijen dan Anthropic alleen. Het is een status die normaal is voorbehouden aan buitenlandse partijen die als bedreiging voor de nationale veiligheid gelden, en die in de praktijk elke contractant en toeleverancier van het Pentagon verbood nog zaken te doen met het AI-bedrijf. Dat verbod kende geen landsgrens. Een Nederlandse toeleverancier in een Amerikaanse defensieketen die Claude gebruikt, viel er net zo goed onder.

Sinds 27 augustus ligt er een rechterlijk bevel dat de aanwijzing vernietigt en de betrokken diensten verplicht elke uitvoeringsinstructie in te trekken. Sinds donderdag ligt er ook een publieke uitspraak van een zittende onderminister dat het label gewoon staat. Wie bij een hoofdaannemer een vragenlijst over toegestane software invult, kan naar allebei wijzen.

Twee bewindslieden, twee antwoorden

Michael is onderminister voor onderzoek en technologie en tevens technisch directeur van het ministerie. Zijn bericht was twee zinnen lang: "Anthropic is still a designated Supply Chain Risk at @DeptofWar and for the Defense Industrial Base. Thank you for your attention to this matter!"

Dat kwam een dag nadat minister van Handel Howard Lutnick het tegenovergestelde signaal gaf. Gevraagd of hij Anthropic-topman Dario Amodei vertrouwt, zei Lutnick tegen Axios dat het bedrijf heeft gedaan wat de regering vroeg en terug is aan de goede kant. Zijn interview viel samen met de G20 Innovation Ministerial in Chapel Hill, waar Lutnick medeoprichter Tom Brown van Anthropic woensdag persoonlijk aan een zaal vol ministers voorstelde.

Michael verwees in zijn bericht niet naar de lopende rechtszaken. Het ministerie zelf gaf geen reactie op vragen over de tegenstrijdigheid.

Wat de rechter een week eerder besliste

Rechter Rita Lin van de federale rechtbank voor Noord-Californië vernietigde de aanwijzing en het bevel dat leveranciers van het Amerikaanse leger verbood zaken te doen met Anthropic, en legde een permanent verbod op om die maatregelen nog uit te voeren. Het bewijs waarop de regering leunde bestond uit een memorandum van vier pagina's, dat bovendien dateerde van na twee van de drie maatregelen.

Op de zitting van 30 juli had Lin al vastgesteld dat er geen bewijs was dat Anthropic een geleverd model nog kon veranderen of uitzetten, precies de kern van de risicotheorie van de overheid.

Wat de uitspraak niet doet, is het Pentagon iets opleggen. Het ministerie hoeft Claude niet te gebruiken en mag overstappen op een andere AI-aanbieder, zolang dat rechtmatig gebeurt. Michaels bericht verandert daar juridisch niets aan: een bestuurder die zegt dat een vernietigd besluit nog geldt, brengt het besluit niet terug.

De tweede zaak loopt nog

Anthropic bestrijdt zijn status langs twee wegen. Naast de zaak in Californië loopt er een aparte procedure bij het federale hof van beroep in Washington, over een aanwijzing die op een ander wetsartikel rust. Daar is nog geen uitspraak. Zolang die er niet is, blijft er ruimte voor de lezing die Michael hanteert: de ene grondslag is van tafel, de andere niet.

Voor de keten is dat het lastigste scenario. Niet een verbod en niet een vrijbrief, maar twee gezaghebbende signalen die elkaar tegenspreken, waarvan het ene in een uitspraak van 59 pagina's staat en het andere in een bericht op X.

Een label dat zijn eigen vernietiging overleeft

Inkoop- en complianceafdelingen werken met de laatste instructie die ze kregen, niet met de sterkste juridische redenering. Zes maanden procederen leverde Anthropic een vonnis op dat op papier alles terugdraait, en binnen een week stond het etiket alsnog publiek overeind. Dat is de eigenlijke les voor iedereen die een AI-leverancier in een gevoelige keten zet: de vraag is niet alleen of een blokkade juridisch houdbaar is, maar hoe lang het duurt voordat de intrekking ervan bij je hoofdaannemer, je auditor en je contractmanager is aangekomen. Bij een leverancier die je zelf kunt vervangen kost dat een migratie. Bij een leverancier die diep in je product zit, kost het je klant.