OpenAI markeert geschikte ChatGPT-tekst in de EU

OpenAI meldt dat geschikte ChatGPT-tekst in de EU nu textGrain meekrijgt, een onzichtbaar patroon in de woordkeuze, volgens de helptekst die het bedrijf op 28 oktober bijwerkte.

Voor Nederlandse teams die ChatGPT inzetten voor klantmails, rapporten of webteksten verandert geen handeling: geschikte EU-uitvoer krijgt het merkteken bij generatie. Controle achteraf is lastiger. Bedrijven kunnen de detector niet vrij gebruiken, en een treffer vertelt niet wie schreef of welke melding nodig is.

De helptekst bevestigt de uitrol

OpenAI’s bijgewerkte helptekst bevestigt dat EU ChatGPT-uitvoer textGrain meekrijgt. Het bedrijf beschrijft textGrain als een statistische wijziging in de keuze van woorden en woorddelen. Het signaal is niet zichtbaar voor lezers en bestaat niet uit verborgen tekens of extra spaties.

Op 5 oktober was dit nog een planning voor de komende weken: geschikte ChatGPT- en Codex-uitvoer in de EU zou een watermerk krijgen. De helptekst bevestigt nu ChatGPT, maar noemt geen model- of abonnementenlijst en geeft geen nieuwe Codex-status. De actuele bevestiging is daarmee beperkter dan de oorspronkelijke routekaart.

API-klanten moeten markering per project of organisatie aanzetten en ondersteunde modellen kiezen; de EU-ChatGPT-route maakt API-uitvoer niet standaard gemarkeerd. Via cloud- en distributiepartners kan dekking verschillen per uitvoer en partner. Voor teams die zulke routes gebruiken, is de gekozen productroute dus relevant.

Lengte, onderwerp en taal sturen detectie

textGrain is geen code die achteraf aan elk antwoord wordt geplakt. Het past tijdens generatie de kansverdeling voor woordkeuzes aan. De detector zoekt het patroon in de tekst zelf. Korte antwoorden, code, wiskunde of letterlijk overgenomen brontekst laten weinig ruimte voor variatie en zijn daardoor moeilijker te herkennen.

Bij een doel van 1 procent foutpositieven vond OpenAI dat de detector watermerken in circa 80 procent van 200-tokenpassages over onderwerpen als psychologie en 95 procent van 400-tokenpassages herkende. In een andere proef met 400-token Engelse passages daalde detectie van 92 naar 66 procent nadat 10 procent van de woorden door synoniemen was vervangen; bij 25 procent vervanging bleef 17 procent over. Het zijn OpenAI-tests, geen metingen van Nederlandse bedrijfscontent.

De taaltest is even beperkt. De grafiek vergelijkt 24 officiële EU-talen aan de hand van 500 synthetische Engelse prompts, vertaald naar de andere talen. Nederlands staat rond 67 procent detectie bij 1 procent foutpositieven. Dat is een schatting uit de grafiek, niet een meting van Nederlandse bedrijfsdocumenten.

De gedragscode bij artikel 50 vereist geen watermerk voor tekst onder 200 tokens, ongeveer 150 Engelse woorden, of voor codefragmenten. OpenAI noemt korte, exacte of sterk begrensde antwoorden eveneens lastig te detecteren. Vertaling en stevige parafrase verzwakken het signaal verder, zodat geen treffer niet betekent dat ChatGPT niet is gebruikt.

De detector is geen gewone bedrijfscontrole

Het merkteken reist automatisch mee met geschikte ChatGPT-uitvoer, maar de detector is niet algemeen toegankelijk. OpenAI reserveert toegang voor goedgekeurde onderzoeks- en academische organisaties. Algemene bedrijfsdoelen zoals fraudecontrole, authenticatie en commerciële verificatie vallen buiten het programma, net als controle op AI-gebruik door studenten. Een marketing- of HR-afdeling kan de detector dus niet als gewone tekstcontrole inzetten.

De Commissie stelde op 20 juli de definitieve uitleg van artikel 50 en de gedragscode vast, en zegt dat de wettelijke transparantieplicht sinds 2 augustus geldt, ook al is de code vrijwillig. OpenAI zegt dat een technisch watermerk geen zichtbaar label, banner of andere vereiste melding vervangt.

Een signaal vertelt niet wie schreef

Een treffer betekent volgens OpenAI dat een model de tekst waarschijnlijk heeft gegenereerd of verwerkt. Het stelt geen auteur, eigendom, juridische verantwoordelijkheid of menselijke bijdrage vast, en zegt niet of een zichtbare melding nodig was. Een ontbrekend signaal bewijst evenmin menselijk auteurschap. Een watermerk is dus een herkomsthint, geen bewijs van auteurschap of naleving.

De actuele Claude-documentatie zegt dat modellen die sinds 2 augustus in de EU zijn gelanceerd wereldwijd tekstwatermerken krijgen, terwijl oudere modellen nog worden toegevoegd. Dat bouwt voort op Anthropic’s wereldwijde watermerkplan voor Claude-tekst. De vergelijking wijst erop dat dezelfde Europese transparantieregels tot verschillende productdekking kunnen leiden.

De helptekst maakt OpenAI’s aankondiging concreet voor ChatGPT-gebruik in de EU, maar de dekking blijft afhankelijk van model en route. Lengte, taal en bewerking bepalen bovendien of een detector het signaal terugvindt. Publicatieteams moeten daarom onderscheid houden tussen AI-gebruik, menselijke eindredactie en de zichtbare toelichting die bij de publicatie hoort.