OpenAI geeft gratis ChatGPT-gebruikers vanaf volgende week onbeperkte tekstgesprekken, met GPT-5.6 Luna als standaardmodel en een nieuwe Think-knop voor zwaardere vragen. Het bedrijf kondigde de wijziging donderdag zelf aan.
Daarmee valt het argument weg waarmee veel Nederlandse organisaties hun betaalde werkplekken verantwoordden: dat een gratis account halverwege de middag vastloopt op zijn limiet. Voor gewoon tekstwerk, mails, samenvattingen en concepten is de gratis tier vanaf volgende week ruim genoeg om een hele werkdag mee door te komen. Wat een betaalde werkplek dan nog koopt is niet langer toegang, maar redeneerdiepte en een account waarvan de werkgever weet wat er met de data gebeurt.
Die verschuiving landt op een gebruikspatroon dat er al is. Uit gemeten browsersessies bleek deze week dat 47,11 procent van de zakelijke AI-gesprekken via persoonlijke accounts loopt in plaats van via beheerde bedrijfsaccounts. De limiet op een gratis account was tot nu toe een van de weinige dingen die zo'n privéaccount vanzelf onhandig maakten. Die rem gaat eraf.
Wat er verandert, en wanneer
Plus- en Pro-abonnees kregen donderdag al de bijgewerkte GPT-5.6 Sol in de chat, plus een schuif waarmee je per antwoord kiest hoeveel denkwerk het model erin steekt. Bij die abonnementen stuurt hetzelfde model nu zowel de directe antwoorden als het zwaardere redeneren aan, waar dat eerder twee modellen waren met elk hun eigen toon.
Voor gratis- en Go-gebruikers gaat het in twee stappen. Deze week wordt GPT-5.6 Luna het standaardmodel. Vanaf volgende week komen de onbeperkte tekstgesprekken en de Think-knop erbij, onder voorbehoud van misbruikbeperkingen. Onbeperkt slaat alleen op tekst: berichten met bestandsuploads en afbeeldingen houden hun limieten, net als de overige gereedschappen.

De reikwijdte is afgebakend. Deze versie van Sol draait alleen in de chat van ChatGPT. De Sol die ChatGPT Work en Codex aandrijft blijft ongewijzigd, dus wie zijn agentwerk daarop heeft staan merkt vandaag niets.
Minder feitfouten, in een test van OpenAI zelf
In een interne evaluatie met financiële, medische en juridische prompts kwamen antwoorden met minstens één feitelijke fout ongeveer 62 procent minder vaak voor bij Luna en 68 procent minder vaak bij Sol dan bij het vorige standaardmodel GPT-5.5 Instant. OpenAI koppelt de winst aan beter gebruik van de bronnen die het model tijdens het zoeken vindt.
Dat is een meting van OpenAI zelf, niet van een onafhankelijke partij, en fouten worden zeldzamer gemaakt, niet uitgesloten. Voor werk waar een verkeerde datum of een verzonnen bepaling geld of aansprakelijkheid kost, verplaatst dit de controle dus niet. Het maakt alleen de kans kleiner dat iemand die controle overslaat omdat het antwoord er goed uitziet.
De timing past in een bredere prijsdruk. Goedkopere Chinese open-weight modellen dwingen OpenAI en Anthropic om hun hogere tarieven te verantwoorden, tekent Axios aan, en de vorige prijsverlaging kwam weken na een modellancering in plaats van maanden.
Wat een gratis account niet regelt
Op de Nederlandse prijspagina staat de gratis tier op 0 euro, Go op 8 euro per maand en Plus op 23 euro, met Pro vanaf 103 euro. Go kan volgens diezelfde pagina advertenties bevatten.
Het verschil dat zakelijk telt staat niet in die bedragen. Bij de consumentenabonnementen, gratis en betaald, kan OpenAI je gesprekken gebruiken om modellen te trainen, met een opt-out die de gebruiker zelf in zijn instellingen moet aanzetten. Bij de zakelijke producten ligt het omgekeerd: standaard traint OpenAI niet op invoer en uitvoer van ChatGPT Business, ChatGPT Enterprise en de API.
Een medewerker die volgende week op een privéaccount onbeperkt kan doorwerken, valt daarmee in het regime waar training standaard aanstaat en waar de werkgever het account niet beheert en bij vertrek ook niet kan intrekken. Het aantal betaalde werkplekken dat je nodig hebt, hangt na deze week minder af van functie dan van datasoort. Wie klantgegevens, contracten of broncode aanraakt hoort op een beheerd account, juist nu het gratis alternatief ruimer wordt dan het betaalde ooit was.
Waarom OpenAI dit kan doen
De kostenkant maakt het mogelijk. OpenAI verlaagde op 30 juli de API-prijs van Luna met 80 procent, naar 0,20 dollar per miljoen invoertokens, waarmee het goedkoopste model uit de GPT-5.6-reeks tien keer zo goedkoop werd als Terra. Onbeperkt tekstverkeer op Luna is een heel andere rekensom dan onbeperkt verkeer op Sol, en dat is precies waarom het gratis mag.
De rol van de gratis tier verschuift daarmee van demo naar werkbare werkplek, betaald met data in plaats van met een factuur. Bij een bereik dat OpenAI eind juli op meer dan een miljard actieve gebruikers en twee miljoen bedrijven zette, is dat geen liefdadigheid maar distributie. En het maakt de keuze voor een organisatie scherper in plaats van makkelijker: een gratis AI-aanbod blijft een inkoopbeslissing, met bewijslast en vertrekkosten, alleen komt de rekening nu ergens anders binnen dan op de creditcard.
Veelgestelde vragen
AI die binnen je kaders blijft
Nu gratis onbeperkt wordt, verhuist een deel van je AI-werk naar accounts waar je geen zicht op hebt. Ik denk met je mee over welk werk waar hoort, ontwerp de opzet en bouw en automatiseer hem daarna ook, self-hosted waar dat kan.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
