Meta start in september productie van eigen AI-chip Iris

Meta begint in september met de productie van zijn eigen AI-chip Iris, blijkt uit een intern memo dat Reuters inzag, als eerste stap in een plan om de rekencapaciteit van het bedrijf volgend jaar te verdubbelen naar 14 gigawatt.

Dat raakt een keten waar vrijwel elk Nederlands bedrijf inmiddels aan hangt. De AI-functies die je afneemt, van een chatbot tot documentverwerking, draaien op rekenkracht die je huurt bij cloudpartijen, en die kracht komt grotendeels van chips van Nvidia. Nu een van de grootste afnemers ter wereld een deel van die chips zelf gaat bakken om kosten te drukken en minder afhankelijk te zijn van één leverancier, verschuift er iets aan de prijs, de beschikbaarheid en de machtsverhoudingen onderaan je cloudrekening.

De chip: Iris, en elke zes maanden een nieuwe

De chip, met de codenaam Iris, hoort bij Meta's MTIA-lijn (Meta Training and Inference Accelerator): een reeks eigen versnellers die het bedrijf zelf ontwerpt om de AI achter Facebook en Instagram te draaien. Voor het ontwerp werkt Meta samen met Broadcom en de chip zelf laat het bij het Taiwanese TSMC produceren. Het testen van Iris kostte volgens het memo slechts zes weken en leverde geen grote problemen op, een opvallend snelle stap voor een eigen-chip-project dat sinds de start ruim vijf jaar geleden moeizaam liep.

Iris vervangt de Nvidia-kaarten niet, maar vult ze aan: Meta blijft grote aantallen GPU's van Nvidia en AMD kopen. Wel wil het bedrijf elke zes maanden een nieuwe AI-chip uitbrengen, tot in 2027, waar de meeste fabrikanten er hooguit één per jaar of langer uitbrengen. “Je kunt geen AI-titan worden als je voor je chips afhankelijk bent van een ander bedrijf”, zegt Forrester-analist Mike Gualtieri over de reden dat zelfs SpaceX eigen silicium plant.

Zeven gigawatt nu, veertien in 2027

De echte inzet van het memo is schaal. Meta wil dit jaar zeven gigawatt aan rekeninfrastructuur draaien en verwacht die capaciteit in 2027 nog eens te verdubbelen naar veertien gigawatt. Eén gigawatt is genoeg om ongeveer 800.000 huishoudens van stroom te voorzien. Om daar te komen trekt het bedrijf dit jaar tot 145 miljard dollar uit voor AI-infrastructuur, een fors deel van de ruim 700 miljard die de grote techbedrijven samen begroten.

Die honger naar rekenkracht loopt inmiddels vast op de toelevering. Meta sloot langlopende contracten voor geheugenchips met Samsung, voor flashopslag met Sandisk en voor glasvezel met Sumitomo Electric, precies omdat geheugen schaars wordt. Die schaarste stuwt de prijzen zo hard op dat analisten van Morgan Stanley al spreken van “chipflatie” als macro-economisch risico. Dat Meta zelfs bij Google tegen een rekencapaciteitsplafond aanliep en zijn Gemini-toegang gerantsoeneerd zag, tekent hoe krap die markt inmiddels is.

Wat de eigen-chip-race betekent

Meta is niet de enige. Amazon, Google, Microsoft en OpenAI ontwerpen inmiddels allemaal eigen silicium, en Meta onderhandelt naar verluidt daarnaast met Samsung over een order van 6,5 miljard dollar om een deel van zijn chipproductie weg te halen bij TSMC. Wie de rekenkracht bezit, bepaalt straks de prijs ervan: hetzelfde bedrijf bouwt ook een eigen cloudtak om die capaciteit door te verkopen.

Voor wie AI afneemt in plaats van bouwt, wijst dat op twee kanten van dezelfde beweging. Meer bronnen van rekenkracht naast Nvidia kunnen de prijs op termijn drukken, wat AI-functies goedkoper maakt. Tegelijk verschuift de macht naar een handvol partijen die zowel de chips als de cloud in handen krijgen, en dat is precies het soort afhankelijkheid waar je bij het inrichten van je eigen AI-stack rekening mee houdt. De vraag is straks niet langer welk model het slimste is, maar wiens infrastructuur er onder je toepassing draait.